Một đường hầm cổ xưa, bí ẩn mới được các chuyên gia phát hiện trong quá trình khai quật khảo cổ tại khu vực gần Kibbutz Ramat Rachel, phía Nam Jerusalem. Cuộc khai quật được tiến hành trước khi xây dựng khu dân cư mới do Cơ quan Đất đai Israel (ILA) khởi xướng.

Theo công bố của Cơ quan Cổ vật Israel (IAA), đường hầm được đục xuyên qua lớp đá tự nhiên với chiều dài khoảng 50m, chiều cao 5m và chiều rộng 3m. công bố và dự kiến sẽ trở thành một phần của công viên khảo cổ phục vụ cộng đồng dân cư trong tương lai.

Tiến sĩ Sivan Mizrahi và ông Zinovi Matskevich - Giám đốc khai quật của IAA cho biết nhóm nghiên cứu ban đầu chỉ phát hiện một hốc sụt tự nhiên giữa khu vực đá lộ thiên. Khi tiếp tục cuộc khai quật, nhóm chuyên gia ngỡ ngàng nhận ra hốc đá này dẫn vào một đường hầm dài. Một số đoạn hiện vẫn bị sập nên chưa hé lộ toàn bộ bí mật về đường hầm cổ xưa.

Lối vào khu phức hợp nằm dưới lòng đất thông qua một cầu thang dẫn xuống cửa mở được đục thẳng vào đá. Bên trong, đường hầm chứa đầy các lớp đất tích tụ suốt hàng trăm, thậm chí hàng nghìn năm.

“Việc khai thác đá được thực hiện một cách tỉ mỉ. Rõ ràng là những người đã đào đường hầm này đầu tư rất nhiều công sức, lên kế hoạch cẩn thận và sở hữu khả năng cũng như nguồn lực cần thiết để hoàn thành công trình bên dưới lòng đất", Tiến sĩ Mizrahi và Giám đốc Matskevich cho biết.

Hiện các nhà nghiên cứu chưa biết rõ thời điểm chính xác đường hầm được tạo ra và mục đích là gì. Ban đầu, họ suy đoán đây có thể là hệ thống dẫn nước cổ đại nhằm tiếp cận nguồn nước ngầm. Tuy nhiên, giả thuyết này nhanh chóng bị bác bỏ vì tường hầm không có lớp trát chống thấm và khu vực phát hiện đường hầm không tồn tại mạch nước ngầm tự nhiên nào.

Một giả thuyết khác suy đoán đường hầm mới phát hiện có thể từng là cơ sở sản xuất hoặc nông nghiệp ngầm. Thế nhưng, quy mô quá lớn và thiếu các công trình tương tự xung quanh khiến giả thuyết này không có tính thuyết phục.

Hiện các nhà khảo cổ nghiêng về nhận định đường hầm được đào để khai thác lớp đá phấn dùng trong xây dựng hoặc sản xuất vôi. Bằng chứng hỗ trợ giả thuyết này là việc các chuyên gia phát hiện một trục thông gió được đục trên trần hầm và các mảnh vụn khai thác đá tìm thấy dưới nền. Dù vậy, họ vẫn chưa thể khẳng định đây là câu trả lời chính xác về mục đích sử dụng của đường hầm cổ xưa này.

Do các chuyên gia chưa tìm thấy bất kỳ hiện vật nào giúp xác định niên đại của đường hầm nên việc giải mã những bí ẩn về công trình này gặp nhiều khó khăn. Dù vậy, giới chức trách Israel cho hay phát hiện mới sẽ được tích hợp vào công viên khảo cổ trong khu dân cư mới, tạo nên sự kết hợp giữa phát triển đô thị hiện đại và bảo tồn di sản lịch sử lâu đời ở thành phố cổ Jerusalem.