Hoạt động đầu tư công, đặc biệt là các dự án xây dựng, nâng cấp cơ sở hạ tầng giáo dục luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận xã hội. Tại tỉnh Khánh Hòa, Ban Quản lý dự án xã Cam Lâm mới đây đã hoàn tất quy trình chỉ định thầu cho một doanh nghiệp địa phương thực hiện gói thầu xây lắp nhà vệ sinh trường học có giá trị hơn 1,8 tỷ đồng.
Tiến độ phê duyệt gói thầu
Theo hồ sơ tài liệu, dự án "Cải tạo, sửa chữa nhà vệ sinh các trường học trên địa bàn xã Cam Lâm" được triển khai nhằm mục tiêu khẩn trương nâng cấp cơ sở vật chất, bảo đảm điều kiện vệ sinh học đường an toàn, sạch sẽ cho học sinh và giáo viên trên địa bàn. Dự án này sử dụng nguồn vốn ngân sách xã (nguồn phân cấp năm 2026), do UBND xã Cam Lâm làm chủ đầu tư và Ban Quản lý dự án xã Cam Lâm trực tiếp mời thầu, quản lý. Việc sử dụng nguồn ngân sách địa phương luôn đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ, đảm bảo tính hiệu quả kinh tế cao nhất trong từng khâu giải ngân.
Nhằm đáp ứng tính chất cấp thiết của công trình trường học, các thủ tục pháp lý của dự án đã được các cơ quan chức năng địa phương tiến hành một cách khẩn trương. Cụ thể, vào ngày 04/5/2026, UBND xã Cam Lâm đã ban hành Quyết định số 406/QĐ-UBND về việc phê duyệt hồ sơ báo cáo kinh tế kỹ thuật xây dựng công trình. Ngay sau đó, vào ngày 06/5/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Cam Lâm tiếp tục ký Quyết định số 288/QĐ-BQL để phê duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu.
Tại Quyết định số 288/QĐ-BQL, Gói thầu số 01: Thi công xây dựng được xác định mức giá là 1.915.729.000 đồng. Dựa trên các quy định hiện hành của pháp luật về đấu thầu, chủ đầu tư đã quyết định áp dụng hình thức "Chỉ định thầu rút gọn" cho gói thầu này. Đây là hình thức thường được các địa phương áp dụng đối với những gói thầu có tính chất cần triển khai sớm, hoặc có giá trị nằm trong hạn mức được phép chỉ định thầu nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, sớm đưa công trình vào phục vụ đời sống dân sinh.
Đến ngày 11/5/2026, quá trình thương thảo, hoàn thiện hợp đồng hoàn tất. Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Cam Lâm đã chính thức ký Quyết định số 300/QĐ-BQL phê duyệt kết quả chỉ định thầu Gói thầu số 01. Đơn vị được chủ đầu tư tin tưởng giao phó thực hiện thi công công trình là Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ xây dựng FAD.
Bài toán tối ưu hóa ngân sách nhà nước
Một trong những yếu tố được dư luận và các chuyên gia kinh tế đặc biệt quan tâm trong các dự án đầu tư công chính là bài toán tiết kiệm ngân sách nhà nước. Tại gói thầu xây dựng nêu trên, Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ xây dựng FAD được chỉ định thầu với mức giá 1.877.000.000 đồng.
So sánh với giá gói thầu ban đầu được phê duyệt là 1.915.729.000 đồng, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước sau quá trình thương thảo đạt 38.729.000 đồng. Như vậy, tỷ lệ tiết kiệm của gói thầu này dừng lại ở mức khoảng 2,02%. Đối với hình thức chỉ định thầu rút gọn, do không có sự cạnh tranh trực tiếp về giá giữa nhiều nhà thầu tham gia đấu thầu rộng rãi, mức giảm giá thường phụ thuộc hoàn toàn vào kỹ năng đàm phán, thương thảo của chủ đầu tư cũng như năng lực tối ưu chi phí của nhà thầu. Tỷ lệ tiết kiệm hơn 2% cho một dự án quy mô cấp xã là một con số phản ánh thực tế triển khai, song vẫn đặt ra những kỳ vọng lớn hơn về việc tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công trong tương lai.
Lịch sử tham gia mạng đấu thầu quốc gia
Về phía đơn vị thi công, theo dữ liệu trích xuất từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ xây dựng FAD (Mã số thuế: 4201608243) có địa chỉ trụ sở chính đăng ký tại số 61 Bùi Thiện Ngộ, phường Nam Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Doanh nghiệp này do ông Trần Cảnh Tuệ làm người đại diện theo pháp luật kiêm Giám đốc.
Ghi nhận từ lịch sử tham gia đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, tính đến thời điểm hiện tại, Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ xây dựng FAD mới ghi dấu ấn ở 1 gói thầu duy nhất trên không gian mạng và đã trúng thầu thành công (là gói thầu nêu trên). Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) khớp đúng với giá trị gói thầu tại Cam Lâm là 1.877.000.000 đồng. Việc một doanh nghiệp địa phương tham gia thực hiện các công trình dân dụng quy mô vừa và nhỏ là điều hết sức bình thường, góp phần thúc đẩy kinh tế sở tại. Dữ liệu này chỉ phản ánh lịch sử tham gia hệ thống mạng đấu thầu quốc gia của đơn vị, trong khi thực tế doanh nghiệp có thể đã tích lũy kinh nghiệm qua nhiều dự án dân dụng, tư nhân khác ngoài hệ thống.
Góc nhìn chuyên gia và cơ sở pháp lý
Trao đổi về thực tiễn công tác quản lý đấu thầu tại cơ sở, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho biết: "Pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản sửa đổi, bổ sung (Luật số 57/2024/QH15, Luật số 90/2025/QH15), luôn tạo điều kiện linh hoạt cho các chủ đầu tư thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn để giải quyết các nhu cầu cấp bách. Tuy nhiên, tính linh hoạt phải luôn song hành cùng trách nhiệm giải trình. Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã đặt ra các tiêu chuẩn rất khắt khe về việc đánh giá năng lực nhà thầu và hiệu quả kinh tế. Khi áp dụng chỉ định thầu, chủ đầu tư cấp xã càng phải thận trọng trong khâu thẩm định hồ sơ, thương thảo hợp đồng để đảm bảo giá trị mang lại tương xứng với từng đồng thuế của nhân dân."
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM TIẾT KIỆM, HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG CHỈ ĐỊNH THẦU
Theo Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, pháp luật đặt ra yêu cầu rất rõ ràng về tính hiệu quả kinh tế trong quá trình thương thảo và hoàn thiện hợp đồng đối với hình thức chỉ định thầu.
Cụ thể, tại quy định về Quy trình chỉ định thầu (Mục 1, Chương V) nêu rõ: "Trong quá trình hoàn thiện hợp đồng, chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả kinh tế; đối với gói thầu xây lắp thuộc trường hợp chỉ định thầu theo quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 của Nghị định này, chủ đầu tư và nhà thầu thương thảo về giá, bảo đảm tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Việc công khai kết quả lựa chọn nhà thầu theo quy định tại khoản 5 Điều 33 của Nghị định này."
Bên cạnh đó, đối với gói thầu hoặc nội dung mua sắm có giá không quá 50 triệu đồng, thủ trưởng cơ quan, đơn vị mua sắm chịu trách nhiệm quyết định việc mua sắm bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình.