Pin nhanh cạn là một trong những vấn đề khiến người dùng smartphone khó chịu nhất, đặc biệt với những thiết bị phải hoạt động liên tục trong ngày. Tuy nhiên, nguyên nhân đôi khi không nằm ở dung lượng pin hay tình trạng chai pin mà đến từ những ứng dụng âm thầm hoạt động phía sau. Một thử nghiệm thực tế trên Samsung Galaxy S25+ cho thấy việc kiểm soát số lượng ứng dụng và đặc biệt là quyền truy cập vị trí có thể tạo ra khác biệt đáng kể về thời lượng sử dụng.

Câu chuyện bắt đầu khi Lucas Gouveia so sánh chiếc Galaxy S25+ của mình với thiết bị của mẹ. Dù chiếc điện thoại của anh vẫn ở trạng thái tốt, thời lượng pin không vượt trội như kỳ vọng. Điều đáng chú ý là mẹ anh thậm chí không thực hiện quá nhiều thao tác tối ưu pin, nhưng lại có thói quen khá khác biệt: chỉ cài những ứng dụng cần thiết, đồng thời đưa các ứng dụng ít sử dụng vào chế độ ngủ hoặc xóa dữ liệu khi không còn cần thiết. Trong khi đó, Lucas sở hữu số lượng ứng dụng nhiều gấp khoảng ba lần. Từ sự khác biệt này, anh bắt đầu kiểm tra lượng dữ liệu và quyền truy cập mà các ứng dụng sử dụng, qua đó phát hiện vị trí là một trong những yếu tố đáng chú ý.

Kiểm soát quyền truy cập vị trí của ứng dụng là một trong những cách đơn giản để hạn chế hoạt động nền trên Android.

Về mặt kỹ thuật, dịch vụ định vị có thể trở thành một nguồn tiêu hao năng lượng đáng kể nếu bị nhiều ứng dụng sử dụng liên tục. Khi một ứng dụng yêu cầu vị trí trong nền, hệ thống có thể phải đánh thức bộ xử lý để thực hiện tác vụ, thay vì duy trì trạng thái ngủ tiết kiệm năng lượng. Nếu các yêu cầu này lặp đi lặp lại trong thời gian dài, mức tiêu thụ pin sẽ tích lũy đáng kể. Không chỉ GPS, quá trình xác định vị trí còn có thể tận dụng Wi-Fi và Bluetooth để cải thiện độ chính xác, đồng nghĩa nhiều thành phần phần cứng và kết nối phải tham gia vào quá trình định vị.

Tình trạng này càng đáng chú ý khi ứng dụng vừa lấy vị trí vừa đồng bộ dữ liệu với máy chủ. Mỗi lần truy xuất vị trí có thể kéo theo hoạt động xử lý và truyền dữ liệu, khiến thiết bị tiếp tục tiêu thụ năng lượng ngay cả khi màn hình đã tắt. Các ứng dụng bản đồ, giao hàng rõ ràng cần vị trí để thực hiện chức năng chính, nhưng mạng xã hội, mua sắm, trò chơi hoặc công cụ chỉnh sửa ảnh không phải lúc nào cũng cần biết vị trí liên tục. Vì vậy, việc cấp quyền định vị không giới hạn cho mọi ứng dụng có thể khiến tài nguyên bị sử dụng nhiều hơn mức cần thiết.

Một hiểu lầm phổ biến khác liên quan đến Chế độ máy bay. Nhiều người cho rằng chỉ cần kích hoạt tính năng này là mọi hoạt động định vị sẽ lập tức dừng lại. Trên thực tế, Chế độ máy bay chủ yếu ngắt các kết nối không dây như mạng di động, Wi-Fi và Bluetooth theo thiết lập của thiết bị, trong khi khả năng xử lý tín hiệu GPS có thể vẫn hoạt động. Do đó, đây không phải giải pháp tối ưu nếu mục tiêu chính là ngăn ứng dụng truy cập vị trí. Cách hiệu quả hơn là kiểm soát quyền trực tiếp ở cấp ứng dụng, qua đó ngăn những phần mềm không cần thiết tiếp tục yêu cầu dữ liệu vị trí trong nền.

Trình quản lý quyền trên Android cho phép người dùng xem và thay đổi ứng dụng nào được phép truy cập vị trí. (Ảnh: Shutterstock)

Trên điện thoại Samsung sử dụng One UI, người dùng có thể mở Cài đặt > Bảo mật và quyền riêng tư > Cài đặt quyền riêng tư khác > Trình quản lý quyền > Vị trí để kiểm tra danh sách ứng dụng. Với Google Pixel và những thiết bị gần với Android thuần, đường dẫn có thể là Cài đặt > Bảo mật & quyền riêng tư > Quyền kiểm soát quyền riêng tư > Trình quản lý quyền > Vị trí. Sau khi mở danh sách, người dùng nên đặc biệt chú ý những ứng dụng đang được thiết lập Luôn cho phép. Nếu một ứng dụng không thực sự cần theo dõi vị trí liên tục, hãy chuyển sang Chỉ cho phép khi dùng ứng dụng hoặc Từ chối.

Việc siết quyền vị trí không đồng nghĩa mọi ứng dụng đều phải bị chặn. Những phần mềm như bản đồ, gọi xe hoặc giao hàng có thể cần quyền định vị để hoạt động chính xác, trong khi một số ứng dụng khác có thể giảm chất lượng tính năng nếu không được truy cập vị trí. Người dùng nên ưu tiên nguyên tắc cấp quyền theo nhu cầu thực tế thay vì cho phép toàn bộ. Nếu một ứng dụng quan trọng gặp vấn đề sau khi bị thu hồi quyền, quyền truy cập hoàn toàn có thể được cấp lại riêng cho ứng dụng đó.

Android hiện đại cũng có cơ chế Pin thích ứng, giúp hệ thống học thói quen sử dụng và điều chỉnh tài nguyên theo thời gian. Vì vậy, hiệu quả sau khi thay đổi thiết lập có thể không xuất hiện ngay lập tức mà cần vài ngày để hệ thống thích nghi. Người dùng nên theo dõi biểu đồ tiêu thụ pin trong khoảng một tuần để xác định ứng dụng nào thực sự gây hao năng lượng, thay vì chỉ dựa vào cảm nhận trong một ngày.

Điều đáng chú ý là việc tối ưu pin không nhất thiết phải bắt đầu bằng cách giảm độ sáng màn hình hay tắt mọi kết nối. Chỉ cần dọn dẹp những ứng dụng không còn sử dụng, hạn chế hoạt động nền và đặc biệt là thu hồi quyền vị trí không cần thiết, người dùng đã có thể giảm đáng kể lượng tài nguyên bị tiêu hao. Theo thử nghiệm được đề cập, việc kiểm soát các ứng dụng thường xuyên khai thác vị trí có thể giúp thời lượng sáng màn hình tăng khoảng 1,5-2 giờ mỗi ngày trong một số trường hợp. Kết quả thực tế sẽ phụ thuộc vào mẫu điện thoại, ứng dụng và thói quen sử dụng, nhưng đây vẫn là một thiết lập đơn giản mà người dùng Android nên kiểm tra nếu muốn kéo dài thời lượng pin mà không cần thay pin hay đổi điện thoại.