Trong guồng quay hối hả của đời sống hiện đại, có những buổi chiều bạn trở về nhà với tấm thân rã rời, tâm trí tê mỏi. Công việc, màn hình máy tính, những cuộc họp triền miên khiến con người ta dần trở nên khô cằn.

Lúc ấy, chỉ cần một góc vườn nhỏ, một chậu cây với vài đốm quả đỏ lấp ló sau vòm lá xanh, cũng đủ để kéo ta về với sự sống động nguyên sơ nhất.

Người xưa có câu: "Nhất chữ, nhì tranh, tam sành, tứ mộc". Thú chơi cây, suy cho cùng, là thú chơi của sự tĩnh tại, của việc học cách chờ đợi và chiêm nghiệm.

Có những loài cây vốn chỉ là cây dại mọc bờ bụi, ven đá, chẳng ai ngó ngàng. Nhưng qua bàn tay của thời gian và của nghệ nhân, chúng lột xác thành những tác phẩm bonsai bạc trăm triệu.

Những cây cảnh này không chỉ làm đẹp cho không gian mà còn mang trong mình cả một tầng ý nghĩa phong thủy sâu dày, nuôi dưỡng cả túi tiền lẫn tinh thần của gia chủ. Trong số đó, ba cây cảnh mang sắc đỏ trĩu trịt sau đây chính là đại diện tiêu biểu nhất.

1. Cây cảnh: Hải châu - Hòn ngọc viễn đông mọc từ vách đá

Vẻ đẹp của sự kiên cường

Cây cảnh hải châu, tên khoa học là Scolopia nana, là một loài cây thân gỗ quý hiếm, chỉ mọc cheo leo trên những vách đá khô cằn, nắng gió khắc nghiệt của vùng duyên hải Nam Trung Bộ - từ Bình Định, Phú Yên cho đến Khánh Hòa, Ninh Thuận.

Chính nghịch cảnh đó đã tạo nên cốt cách của cây cảnh này. Thân cây không vươn thẳng như tùng, bách mà gân guốc, xù xì, uốn lượn theo thế đá, mang màu xám trắng của phong sương.

Đó là vẻ đẹp của thời gian. Lá hải châu nhỏ, xanh bóng như được phủ một lớp sáp, quanh năm không rụng. Đến mùa, cây trổ những chùm hoa trắng muốt, li ti, hương thơm dịu nhẹ, thanh khiết như sương sớm.

Nhưng kỳ diệu nhất là khi hoa tàn, quả đậu. Quả hải châu lúc đầu xanh non, rồi chuyển vàng, và khi chín thì đỏ mọng, tròn căng, kết thành từng chùm dày đặc, trĩu trịt như những chuỗi san hô đỏ rực treo trên nền lá xanh thẫm.

Một cây cảnh hải châu bonsai đẹp phải hội tụ đủ "cổ - kỳ - mỹ". Cổ là thân xù xì, hang hốc. Kỳ là dáng thế tự nhiên, có hồn. Mỹ là khi quả chín đỏ rực cả cây, soi bóng xuống chậu gốm sành điệu.

Ngắm một cây hải châu trĩu quả trong nắng sớm, ta thấy được cả một quá trình đấu tranh sinh tồn mãnh liệt, một sức sống bền bỉ đến vô cùng.

Cây cảnh hải châu khiến góc vườn tẻ nhạt bỗng bừng sáng, khiến lòng người đang mỏi mệt bỗng thấy được an ủi.

Ý nghĩa phong thủy và giá trị của cây cảnh hải châu

Trong phong thủy, cây cảnh hải châu được mệnh danh là "Hòn ngọc Viễn Đông". Sắc đỏ của quả là sắc của hành Hỏa, tượng trưng cho may mắn, tài lộc, hỷ sự và năng lượng dương mạnh mẽ.

Trồng một cây cảnh hải châu trước hiên nhà, quả đỏ quanh năm được cho là có khả năng trấn trạch, xua đuổi tà khí, mang lại vượng khí cho gia chủ.

Đặc biệt, cây cảnh mọc từ đá, sống nhờ sương gió, nên mang tính Thổ và Kim rất vững chắc. Nó phù hợp với người mệnh Hỏa và Thổ, giúp công việc thêm hanh thông, bền vững.

Cây cảnh càng già, gốc càng to, quả càng sai thì giá trị càng cao. Một cây hải châu rừng khai thác được, nuôi sống, tạo thế và chăm cho ra quả đều có thể mất 5-7 năm.

Bởi vậy, những tác phẩm hải châu cổ thụ, dáng đẹp, quả chùm có giá từ vài chục đến vài trăm triệu đồng là chuyện bình thường. Nó không chỉ là cây cảnh, mà là tài sản, là của để dành, là niềm tự hào tinh thần của người chơi cây.

2. Cây cảnh: Táo gai - Ngọn lửa hồng rực rỡ

Vẻ đẹp của sự rực rỡ và bảo vệ

Nếu hải châu là vẻ đẹp của sự trầm mặc, kiên cường thì táo gai lại là vẻ đẹp của sự bùng cháy.

Cây cảnh táo gai, tên khoa học Pyracantha, thuộc họ Hoa Hồng (Rosaceae). Trong tiếng Hy Lạp, "pyr" có nghĩa là lửa và "akanthos" là gai, nên người phương Tây gọi nó là Firethorn - Gai Lửa.

Cái tên đã nói lên tất cả. Cây cảnh có thể cao tới 3m ngoài tự nhiên, cành chi chít gai nhọn. Mùa hè, cây nở hoa trắng xóa cả một góc vườn. Nhưng khi thu tàn, đông tới, khi muôn loài cây khác đã trút lá, táo gai mới thực sự vào hội.

Từ cuối mùa thu cho đến tận sau Tết Nguyên Đán, cây kết trái. Hàng ngàn, hàng vạn quả nhỏ li ti, màu đỏ cam, đỏ thẫm, đỏ lửa, mọc ken dày, che lấp cả lá và cành.

Từ xa nhìn lại, cả cây như một quả cầu lửa, một ngọn đuốc hồng rực rỡ giữa nền trời xám lạnh của mùa đông. Vẻ đẹp ấy vừa lộng lẫy, vừa ấm áp, xua tan đi cái ảm đạm, tê tái của những ngày cuối năm.

Khi được uốn nắn thành bonsai, cây cảnh táo gai với thân gai góc, xù xì nhưng trái lại sai trĩu trịt tạo nên một sự đối lập đầy nghệ thuật: Nhu và cương, nguy hiểm và quyến rũ.

Đặt một chậu táo gai bonsai trên ban công, hay trước cổng nhà vào dịp Tết, không một loài hoa nào có thể so bì được về sự rực rỡ và bền bỉ. Quả của nó có thể giữ màu đỏ tươi trên cây tới 4-5 tháng.

Ý nghĩa phong thủy và giá trị của cây cảnh táo gai

Trong phong thủy, táo gai là biểu tượng hàng đầu của sự may mắn, no đủ và bảo vệ. Sắc đỏ rực của quả là màu của tài lộc, của sự sung túc, "sai trĩu quả" đồng nghĩa với "sai trĩu tiền".

Người ta tin rằng, cây cảnh táo gai đỏ đặt trong nhà dịp Tết sẽ mang lại một năm làm ăn phát đạt, con đàn cháu đống.

Bên cạnh đó, chính những chiếc gai nhọn tua tủa lại được xem là một "hàng rào phong thủy" tự nhiên. Cây cảnh giúp bảo vệ ngôi nhà khỏi những năng lượng xấu, kẻ tiểu nhân dòm ngó, giữ cho gia đạo được bình yên.

Về mặt triết lý sống, táo gai dạy ta một bài học: Càng trải qua giá lạnh, thành quả càng rực rỡ. Nó là liều thuốc tinh thần cho những người đang trải qua giai đoạn nhàm chán, bế tắc.

Ngắm nhìn ngọn lửa đỏ ấy mỗi ngày, ta như được tiếp thêm sinh khí, thêm động lực để bừng cháy trở lại. Vì hoa đẹp, quả bền, lại dễ chăm, cây cảnh táo gai bonsai đang rất được săn lùng.

Một cây táo gai cổ, dáng thác đổ hay dáng trực hoành với bộ quả đỏ kín cây vào đúng dịp Tết có thể được định giá lên tới hàng trăm triệu, vừa chơi, vừa có thể cho thuê trưng Tết với giá trị kinh tế rất cao.

3. Cây cảnh: Kỷ tử - Vẻ đẹp của trường thọ và an nhiên

Vẻ đẹp của sự buông bỏ

Loài cây thứ ba, khiêm nhường hơn, nhưng lại thâm trầm hơn cả, chính là kỷ tử. Dân gian còn gọi là câu kỷ tử, câu khởi, thiên tinh, địa tiên, khước lão. Tên tiếng Anh là Goji Berry, tên khoa học Lycium barbarum.

Khác với hai loài trên, kỷ tử là một loại cây bụi, thân mềm, cành nhánh mảnh mai, uyển chuyển. Nó vốn là cây dại mọc hoang ở khắp các vùng đồi núi. Lá nhỏ, xanh biếc. Hoa của nó màu tím nhạt, nhỏ xinh.

Nhưng khi kết trái, nó lại khiến người ta phải ngỡ ngàng. Quả kỷ tử hình trứng thuôn dài, khi chín có màu đỏ tươi, mọng nước, lấp lánh như những viên ngọc.

Quả mọc rải rác nhưng lại rất sai, buông rủ xuống theo cành lá la đà, tạo nên một vẻ đẹp rất thơ, rất thiền.

Cây cảnh bonsai kỷ tử không phô trương sức mạnh như hải châu, không bùng cháy như táo gai. Vẻ đẹp của nó là vẻ đẹp của sự an nhiên, buông bỏ.

Cành nhánh mềm mại, quả đỏ lủng lẳng như những chiếc đèn lồng nhỏ, gợi lên một cảm giác bình yên, thanh tịnh.

Đặt một chậu kỷ tử bonsai trên bàn trà, ta có cảm giác như đang lạc vào một am tranh nhỏ của một ẩn sĩ, mọi mệt mỏi, sân si của cuộc sống ngoài kia bỗng tan biến.

Ý nghĩa phong thủy và giá trị của cây cảnh kỷ tử

Đây chính là loài cây mang ý nghĩa phong thủy về sức khỏe và trường thọ rõ rệt nhất. Ngay trong tên gọi dân gian "Khước kão" (đuổi đi tuổi già) và "Địa tiên" (tiên của đất) đã nói lên tất cả.

Từ ngàn đời, quả kỷ tử đã được dùng như một vị thuốc quý trong Đông y để bồi bổ sức khỏe. Vì vậy, trong phong thủy, cây cảnh kỷ tử bonsai mang năng lượng của sự sống, của sức khỏe dồi dào, của sự trường thọ và viên mãn.

Màu đỏ của quả kỷ tử là màu của máu huyết, của sinh khí. Trồng cây trong nhà giúp điều hòa không khí, tăng cường sinh khí, giúp gia chủ, đặc biệt là người lớn tuổi, có sức khỏe an khang, tinh thần minh mẫn.

Cây cảnh không mang lại tài lộc ồ ạt, mà mang lại thứ tài sản quý giá nhất: sự bình an và sức khỏe. Đó là gốc rễ của mọi hạnh phúc.

Về giá trị, kỷ tử bonsai là thú chơi của những người có chiều sâu. Để tạo được một cây kỷ tử bonsai có bộ rễ nổi, thân già, cành rủ và sai quả là cả một nghệ thuật.

Cây cảnh đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn. Những cây kỷ tử bonsai nghệ thuật, đặc biệt là những cây có tuổi đời lâu năm, dáng văn nhân, cũng có giá trị lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng, được giới sưu tầm tìm mua không chỉ để ngắm mà còn để dưỡng tâm.

Ba loài cây dại - Hải châu kiên cường, Táo gai rực rỡ, Kỷ tử an nhiên - ba sắc đỏ, ba triết lý sống. Chúng nhắc chúng ta rằng, cuộc sống dù có nhàm chán, tê mỏi đến đâu, chỉ cần ta chịu dừng lại, đặt vào đó một mầm sống, một đốm đỏ của hy vọng, thì cả không gian và tâm hồn sẽ tự khắc sinh động trở lại.

Chơi cây cảnh bonsai quả đỏ, suy cho cùng, không phải là khoe của, mà là học cách vun trồng hạnh phúc. Hạnh phúc ấy là tài lộc, là may mắn, nhưng trên hết là sức khỏe và sự bình yên trong tâm.

Đó mới là giá trị vô giá mà không tiền bạc nào có thể mua được, nhưng một chậu cây cảnh nhỏ lại có thể mang đến mỗi ngày.

* Bài viết mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức phong thủy cho bạn đọc