Mới đây, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Mỹ Lộc (Tỉnh Tây Ninh) – ông Bạch Phạm Minh Huy đã ký Quyết định số 131/QĐ-BQLDA về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho gói thầu Xây dựng thuộc công trình Đường Kết nối đường Kênh Đại Hội và đường Nguyễn Văn Cung. Theo đó, đơn vị trúng thầu được xác định là Liên danh Công ty TNHH Nam Huy Khang và Công ty TNHH Nam Khang.
“Một mình một ngựa” về đích
Công trình “Đường kết nối đường Kênh Đại Hội và đường Nguyễn Văn Cung” là dự án hạ tầng giao thông quan trọng tại địa phương với tổng mức đầu tư hơn 3,3 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn ngân sách xã. Trong đó, gói thầu Xây dựng có giá dự toán phê duyệt là 2.757.290.000 đồng (bao gồm chi phí dự phòng 152.127.000 đồng).
Theo dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, mặc dù được tổ chức đấu thầu rộng rãi công khai từ ngày 16/03/2026, nhưng đến thời điểm đóng thầu vào sáng ngày 16/04/2026, chỉ có duy nhất một nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Liên danh Nam Huy Khang. Liên danh này được hợp thành bởi hai doanh nghiệp địa phương: Công ty TNHH Nam Huy Khang và Công ty TNHH Nam Khang.
Tại biên bản mở thầu, giá dự thầu của Liên danh Nam Huy Khang là 2.601.124.871 đồng. Tuy nhiên, nhà thầu này đã chủ động đưa ra tỉ lệ giảm giá 0,5% (tương đương giảm hơn 13 triệu đồng), đưa giá dự thầu sau giảm giá xuống còn 2.588.119.246 đồng. Sau quá trình đánh giá và làm tròn số theo quy định, giá trúng thầu cuối cùng được phê duyệt là 2.588.119.000 đồng. So với giá gói thầu ban đầu, tỉ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước đạt khoảng 6,13%.
Chân dung những nhà thầu “quen mặt”
Tìm hiểu sâu về năng lực của các thành viên trong liên danh, không khó để nhận ra đây là những doanh nghiệp có thâm niên và sự hiện diện dày đặc tại các gói thầu hạ tầng tại Tây Ninh.
Thành viên đứng đầu liên danh là Công ty TNHH Nam Huy Khang (MSDN 1101729351), có trụ sở tại 06, Tổ 1, Ấp Long Thạnh, Xã Phước Lý, Tỉnh Tây Ninh, do ông Đàm Thanh Phương làm đại diện pháp luật. Dù mới phê duyệt đăng ký trên hệ thống từ giữa năm 2023, doanh nghiệp này đã nhanh chóng thể hiện năng lực khi tham gia 7 gói thầu và trúng tới 4 gói. Tổng giá trị trúng thầu (bao gồm cả vai trò độc lập và liên danh) của đơn vị này đạt hơn 15.223.968.000 đồng.
Trong khi đó, thành viên còn lại – Công ty TNHH Nam Khang (MSDN 1100836255) do ông Nguyễn Văn Thành đại diện, có địa chỉ tại Số 443, Ấp Tân Điền, Xã Phước Lý, Tỉnh Tây Ninh. Lịch sử tham gia đấu thầu của doanh nghiệp này vô cùng ấn tượng với 40 gói thầu, trong đó trúng tới 34 gói và chỉ trượt 2 gói. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy của Công ty TNHH Nam Khang đã vượt ngưỡng 132.169.409.899 đồng.
Đáng chú ý, cũng trong ngày 24/04/2026 liên danh này cũng đã trúng gói thầu Xây dựng Ban Quản lý Dự án xã Mỹ Lộc, trị giá 11.135.936.000 đồng. Tại gói thầu này Công ty TNHH Nam Khang là thành viên liên danh chính, Công ty TNHH Nam Huy Khang liên danh phụ.
Góc nhìn đa chiều: Tính cạnh tranh và hiệu quả kinh tế
Việc các gói thầu đấu thầu rộng rãi nhưng chỉ có duy nhất một nhà thầu tham dự thường khiến dư luận đặt câu hỏi về tính cạnh tranh. Trao đổi về vấn đề này dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: “Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã có những quy định rất mở để đẩy nhanh tiến độ đầu tư công. Theo đó, nếu mở thầu qua mạng mà chỉ có một nhà thầu dự, chủ đầu tư không phải gia hạn đóng thầu. Tuy nhiên, khi ‘một mình một ngựa’, trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư về việc xây dựng tiêu chí hồ sơ mời thầu (E-HSMT) có thực sự công bằng, không ‘cài cắm’ hay không là rất quan trọng để tránh tình trạng thầu kín, thầu quen”.
Đồng quan điểm, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích: “Tỉ lệ tiết kiệm 6,13% cho một gói thầu xây lắp quy mô dưới 3 tỷ đồng là mức có thể chấp nhận được nếu so với mặt bằng chung. Tuy nhiên, việc nhà thầu tự tin đưa ra mức giảm giá rất thấp (0,5%) khi chỉ có một mình tham dự cho thấy họ nắm rất chắc cơ hội trúng thầu. Cơ quan chức năng và chủ đầu tư cần giám sát chặt chẽ quá trình thi công 90 ngày tới để đảm bảo chất lượng công trình tương xứng với số tiền ngân sách đã bỏ ra”.
QUY ĐỊNH VỀ TỶ LỆ TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ TRONG ĐẤU THẦU
Hiệu quả kinh tế là một trong những mục tiêu cốt lõi của hoạt động đấu thầu, được định nghĩa rõ tại Khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15. Để đạt được mục tiêu này, việc xác định giá gói thầu và kiểm soát giá trúng thầu được quy định chặt chẽ từ khâu lập kế hoạch đến khi thực hiện hợp đồng.
Theo quy định tại Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, giá gói thầu phải được tính đúng, tính đủ toàn bộ chi phí, kể cả chi phí dự phòng, phí, lệ phí và thuế. Đặc biệt, chủ đầu tư có trách nhiệm cập nhật giá gói thầu trong thời hạn 28 ngày trước ngày mở thầu nếu cần thiết để đảm bảo giá gói thầu sát với giá thị trường, tránh thất thoát ngân sách hoặc gây khó khăn cho nhà thầu. Căn cứ xác định giá gói thầu bao gồm dự toán được duyệt, kết quả lựa chọn nhà thầu của các gói thầu tương tự trong 12 tháng trước đó hoặc các báo giá thị trường (tối thiểu 01 báo giá, khuyến khích nhiều hơn).
Về chỉ số đánh giá, Điểm b Khoản 2 Điều 17 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định "tỷ lệ tiết kiệm trung bình" là một trong những chỉ tiêu quan trọng để đánh giá năng lực, nguồn lực và kết quả thực hiện công tác đấu thầu của chủ đầu tư trong kế hoạch tổng thể lựa chọn nhà thầu. Đối với hình thức chỉ định thầu, tính hiệu quả kinh tế được siết chặt hơn:
- Tại quy trình chỉ định thầu thông thường, chủ đầu tư phải quy định mức tỷ lệ tiết kiệm của giá đề nghị trúng thầu trong hồ sơ yêu cầu để làm cơ sở cho nhà thầu chuẩn bị hồ sơ đề xuất.
- Tại quy trình chỉ định thầu rút gọn, chủ đầu tư và nhà thầu phải thương thảo về giá để bảo đảm giá đề nghị trúng thầu tiết kiệm, hiệu quả. Riêng với gói thầu xây lắp quy định tại Điểm e Khoản 2 Điều 78, quá trình thương thảo phải đảm bảo tiết kiệm tối thiểu 5% giá gói thầu.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, để duy trì hiệu quả kinh tế, Điểm a Khoản 5 Điều 70 Luật Đấu thầu nhấn mạnh việc sửa đổi hợp đồng về giá, khối lượng không được vượt giá gói thầu đã ghi trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hoặc dự toán gói thầu được phê duyệt. Việc tuân thủ nghiêm các quy định này không chỉ giúp tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương mà còn là thước đo trách nhiệm giải trình của người có thẩm quyền trước pháp luật.