Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, việc quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công tại các địa phương luôn đòi hỏi tính minh bạch, cạnh tranh để tối ưu hóa ngân sách nhà nước. Tại Tây Ninh, công tác đấu thầu các dự án hạ tầng cơ sở cấp xã đang nhận được sự quan tâm lớn. Trong đó, kết quả lựa chọn nhà thầu gói thầu thi công xây dựng thuộc công trình Đường Phú Tây A-B do Ban Quản lý dự án xã Thuận Mỹ làm chủ đầu tư thể hiện rõ những yếu tố đáng chú ý về hiệu quả kinh tế và kỹ năng dự thầu của các doanh nghiệp tham gia.

Chi tiết gói thầu Đường Phú Tây A-B tại Thuận Mỹ

Ngày 18/05/2026, UBND xã Thuận Mỹ ban hành Quyết định số 605/QĐ-UBND về việc phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật đầu tư xây dựng công trình Đường Phú Tây A-B. Tiếp đó, ngày 21/05/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Thuận Mỹ Đỗ Minh Hà ký Quyết định số 22/QĐ-BQLDA phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình này.

Gói thầu thi công xây dựng có giá dự toán là 3.191.570.000 đồng (khoảng 3,19 tỷ đồng), sử dụng nguồn thu tiền sử dụng đất ngân sách cấp tỉnh. Mục tiêu của gói thầu là thi công xây dựng công trình theo bản vẽ thiết kế được duyệt, đảm bảo chất lượng và tiến độ trong 180 ngày. Gói thầu mang số thông báo mời thầu (TBMT) IB2600228366, áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ.

Đến ngày 08/06/2026, căn cứ Báo cáo đánh giá của Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Bách khoa Ba Đình, Ban Quản lý dự án xã Thuận Mỹ ban hành Quyết định số 45/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu. Đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Giao thông Thủy lợi Huy Tâm Phát với mức giá 3.159.643.198 đồng.

Kết quả này cho thấy, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước thông qua quá trình đấu thầu đạt 31.926.802 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm tương ứng 1%.

Đối thủ trượt thầu do thiếu sót hồ sơ cơ bản

Bức tranh cạnh tranh của gói thầu này được phản ánh chi tiết qua Báo cáo đánh giá tổng hợp E-HSDT số 15/BC-BKBD do Tổ chuyên gia lập ngày 04/06/2026. Biên bản mở thầu ghi nhận có hai doanh nghiệp nộp hồ sơ tham dự, bao gồm: Công ty TNHH Giao thông Thủy lợi Huy Tâm Phát và Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Hiệp Hưng Phát.

Mặc dù có hai nhà thầu tham gia, sự cạnh tranh về giá đã không thể diễn ra ở giai đoạn cuối. Tại bước đánh giá về tính hợp lệ, cả hai hồ sơ đều đạt. Tuy nhiên, khi bước vào khâu đánh giá năng lực và kinh nghiệm, Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Hiệp Hưng Phát đã bị đánh giá "Không đạt".

Căn cứ theo tiêu chí 3.3 thuộc Chương III của E-HSMT về yêu cầu nguồn lực tài chính cho gói thầu, chủ đầu tư không yêu cầu về cam kết cung cấp tín dụng nhưng nhà thầu phải chứng minh có khả năng tiếp cận hoặc có sẵn các tài sản có khả năng thanh khoản cao, hạn mức tín dụng khả dụng để đáp ứng yêu cầu nguồn lực tài chính với giá trị 957.471.000 đồng.

Báo cáo của Tổ chuyên gia ghi nhận Công ty TNHH MTV Thương mại Dịch vụ Hiệp Hưng Phát có kê khai nguồn tài chính là "Cam kết tín dụng" với số tiền nêu trên trong E-HSDT. Tuy nhiên, đơn vị này lại không đính kèm file tài liệu chứng minh theo nội dung đã kê khai. Việc thiếu sót một tài liệu cơ bản mang tính nền tảng trong hồ sơ dự thầu đã khiến đơn vị này vi phạm điều kiện tiên quyết, dẫn đến kết quả bị loại ngay từ vòng đánh giá năng lực. Sự việc này tạo điều kiện thuận lợi để Công ty TNHH Giao thông Thủy lợi Huy Tâm Phát vượt qua các bước đánh giá tiếp theo và trúng thầu với mức giá đề xuất ban đầu.

Nhìn lại lịch sử dự thầu của Công ty Huy Tâm Phát

Công ty TNHH Giao thông Thủy lợi Huy Tâm Phát (MSDN: vn1101962502), có địa chỉ tại số 237/2, Ấp Phú Xuân 2, Xã Tầm Vu, Tây Ninh, được thành lập năm 2020, người đại diện pháp luật là Trần Văn Tâm

Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 06/2026 doanh nghiệp đã tham gia khoảng 38 gói thầu, trong đó trúng 34 gói, trượt 3 gói, 1 chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 33.011.359.250 đồng. Tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán: 95.2%

Trong giai đoạn 2026 ngoài gói thầu đã trúng đang phân tích nêu trên thì nhà thầu này còn trúng nhiều gói thầu khác có giá trị, trong đó phải kể đến: Gói Thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án xã Nhựt Tảo, trị giá 3.434.642.947 đồng, trúng tháng 06/2026; Gói Thi công xây dựng tại Phòng Kinh tế xã An Lục Long, trị giá 1.431.000.000 đồng, trúng tháng 05/2026; Gói Thi công xây dựng tại Phòng Kinh tế xã An Lục Long, trị giá 1.397.669.000 đồng, trúng tháng 03/2026; Gói Thi công xây dựng tại Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, trị giá 2.518.035.919 đồng, trúng tháng 03/2026; Gói Thi công xây dựng Công trình: Đường bê tông liên xóm ấp Cầu Đúc (nhánh phải) tại Phòng Kinh tế xã An Lục Long, trị giá 1.460.000.000 đồng, trúng tháng 02/2026.

Tính cạnh tranh và trách nhiệm giải trình trong hoạt động đấu thầu

Kết quả của gói thầu thi công xây dựng Đường Phú Tây A-B phản ánh đúng quy định pháp luật về trình tự, thủ tục đánh giá hồ sơ. Việc loại nhà thầu không nộp đủ tài liệu chứng minh là một bước làm bắt buộc và chuẩn xác của Tổ chuyên gia đấu thầu. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ hiệu quả kinh tế, một gói thầu có giá trị hơn 3 tỷ đồng nhưng số tiền tiết kiệm mang lại chỉ khoảng 31,9 triệu đồng là vấn đề đáng bàn luận.

Theo chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ thực trạng một số gói thầu có từ hai nhà thầu trở lên tham gia nhưng kết cục chỉ còn lại một đơn vị do các đối thủ tự đánh mất cơ hội bởi những sai sót hồ sơ sơ đẳng là điều không hiếm gặp. Việc nhà thầu kê khai có cam kết tín dụng nhưng lại quên đính kèm tài liệu minh chứng trên hệ thống điện tử làm suy giảm tính cạnh tranh thực chất của phiên thầu, khiến quá trình đánh giá tài chính mất đi sự ganh đua về giá, dẫn đến tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước không đạt như kỳ vọng ban đầu.

Đánh giá dưới lăng kính pháp luật, theo Luật sư Nguyễn Thị Hương quy định hiện hành liên tục cập nhật nhằm đề cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành đặt ra yêu cầu rất rõ về việc các chủ đầu tư, bên mời thầu phải thực hiện đúng chức năng đánh giá khách quan. Dù việc đánh giá E-HSDT của tổ chuyên gia tại gói thầu này hoàn toàn đúng luật, nhưng dưới góc độ quản lý vốn đầu tư công, những gói thầu có mức tiết kiệm dưới 1% liên tục diễn ra cần được các cơ quan chức năng lưu tâm tổng hợp dữ liệu để rà soát quy trình lập dự toán, xây dựng hồ sơ mời thầu nhằm thu hút đa dạng hơn các nhà thầu có năng lực.