Tàu vũ trụ MAVEN bay quanh sao Hỏa của NASA kết thúc sứ mệnh

Sau 6 tháng mất liên lạc, NASA tuyên bố tàu vũ trụ MAVEN bay quanh sao Hỏa chính thức dừng hoạt động.

NASA mới thông báo chấm dứt sứ mệnh của tàu thăm dò MAVEN sau 11 năm hoạt động. Lần cuối cùng Mạng lưới Không gian Sâu (DSN) của NASA nhận tín hiệu từ Maven là ngày 6/12/2025, trước khi tàu vũ trụ chạy bằng năng lượng Mặt trời này bay ra phía sau sao Hỏa. Theo dữ liệu đo từ xa, khi xuất hiện trở lại phía bên kia hành tinh, tàu MAVEN đã chuyển sang chế độ an toàn và quay mất kiểm soát, dẫn đến mất năng lượng. NASA nỗ lực thiết lập lại liên lạc với MAVEN suốt 6 tháng qua nhưng đều thất bại.

phiii-8.png
Tàu thăm dò MAVEN của NASA kết thúc sứ mệnh sau 11 năm hoạt động. Ảnh: NASA/Goddard/University of Colorado/Laboratory for Atmospheric and Space Physics.

Tàu vũ trụ khoa học MAVEN, viết tắt của Mars Atmosphere and Volatile Evolution, được đưa vào quỹ đạo sao Hỏa từ năm 2014 để nghiên cứu khí quyển và quá trình tiến hóa của hành tinh đỏ. Theo kế hoạch ban đầu, tàu MAVEN được thiết kế để hoạt động trong khoảng 1 - 2 năm. Tuy nhiên, tàu vũ trụ này đã hoạt động hiệu quả trong suốt 11 năm trước khi mất liên lạc với Trái đất vào tháng 12/2025.

Sau nhiều tháng không nhận được tín hiệu phản hồi, NASA cho biết, cơ quan này đã chấp nhận khả năng mất hoàn toàn tàu MAVEN. Các chuyên gia suy đoán MAVEN nhiều khả năng vẫn đang tồn tại trên quỹ đạo quanh sao Hỏa và sẽ tiến hành điều tra nguyên nhân dẫn đến sự cố mất liên lạc.

Trong thời gian hoạt động, MAVEN đã mang lại những dữ liệu quan trọng giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về hiện tượng thất thoát khí quyển, tức quá trình các loại khí trong khí quyển bị mất dần vào không gian. Đặc biệt, nhờ dữ liệu mà tàu MAVEN thu thập được, các nhà khoa học đã giải mã thành công một bí ẩn lớn: Mặt trời chính là "thủ phạm" khiến sao Hỏa mất đi phần lớn khí quyển vào không gian, biến nó từ một thế giới ẩm ướt và ấm áp thành nơi khô cằn, lạnh lẽo như ngày nay.

Không chỉ thực hiện nghiên cứu khoa học, MAVEN còn đóng vai trò là trạm chuyển tiếp liên lạc giữa Trái Đất và các robot mà NASA triển khai trên bề mặt sao Hỏa. Sau thông báo chấm dứt sứ mệnh của tàu MAVEN, NASA hiện còn 2 tàu thăm dò trên quỹ đạo sao Hỏa gồm: Mars Odyssey (phóng năm 2001) và Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) (phóng năm 2005). Hai tàu này sẽ tiếp tục đảm nhận nhiệm vụ trạm chuyển tiếp liên lạc giữa Trái đất và các robot mà NASA triển khai trên bề mặt sao Hỏa.

NASA thử nghiệm thành công động cơ ion kiểu mới cho tàu vũ trụ

NASA thử nghiệm thành công động cơ ion kiểu mới, đạt công suất kỷ lục 120 kW. Điều này góp phần mở đường cho chuyến bay đưa người tới sao Hỏa trong tương lai.

Nhiên liệu ion phổ biến của động cơ ion là khí xenon. Tuy nhiên, NASA đang thử dùng plasma kim loại. Nguyên mẫu động cơ mới, gọi là động cơ đẩy từ động lực học plasma (MPD), do NASA nghiên cứu và chế tạo đã có thử nghiệm thành công đầu tiên. MPD tạo ra những dòng điện mạnh tương tác với từ trường để tăng tốc ion lithium.

Theo NASA, nguyên mẫu động cơ ion kiểu mới đã thực hiện 5 lần đốt. Trong thời gian đó, điện cực vonfram trung tâm của động cơ nóng lên dữ dội, phát ra ánh sáng trắng mạnh ở mức nhiệt 2.800 độ C. Động cơ cũng đạt công suất lên đến 120 kW trong buồng chân không chuyên dụng dài 8 m tại Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) thuộc NASA. Con số này cao gấp 25 lần công suất của động cơ ion trên tàu Psyche, vốn là động cơ ion mạnh nhất từng trang bị cho tàu vũ trụ, giúp đạt vận tốc 200.000 km/h.

Robot thám hiểm sao Hỏa của NASA lần đầu gặp sự cố kể từ khi hoạt động

Robot tự hành Curiosity thám hiểm sao Hỏa của NASA lần đầu tiên gặp sự cố mũi khoan bị kẹt trong đá sau gần 14 năm hoạt động.

Để xử lý sự cố mũi khoan của Curiosity, các chuyên gia NASA đã tạo lệnh yêu cầu robot tự hành này vẫy cánh tay gắn mũi khoan và vận hành mũi khoan vài lần. Nhờ đó, mũi khoan không còn bị mắc kẹt trong tảng đá. Toàn bộ quá trình được các camera tránh nguy hiểm phía trước khung gầm và camera điều hướng trên cột của Curiosity ghi lại.

Trước đó, ngày 25/4, robot tự hành Curiosity đã khoan lấy mẫu tảng đá mang tên Atacama, ước tính có đường kính đáy khoảng 46 cm, dày 15 cm và nặng 13 kg. Khi robot thu cánh tay lại, toàn bộ tảng đá bị nhấc theo khỏi mặt đất, treo lơ lửng trên mũi khoan. NASA cho hay hoạt động khoan từng làm nứt hoặc tách các lớp trên của đá nhưng đây là lần đầu tiên đá dính chặt vào mũi khoan như vậy.

Tàu thám hiểm của NASA phát hiện 7 phân tử hữu cơ mới trên sao Hỏa

Tàu thám hiểm Curiosity của NASA đã tìm thấy 7 phân tử chưa từng được quan sát trước đây trên sao Hỏa.

Theo nghiên cứu mới công bố, một tảng đá được tàu thám hiểm Curiosity của NASA phát hiện trên sao Hỏa chứa "bộ sưu tập đa dạng nhất" các thành phần cấu tạo nên sự sống từng được tìm thấy trên hành tinh đỏ. Curiosity đã tìm thấy 7 phân tử chưa từng được quan sát trước đây trên sao Hỏa.

Vào năm 2020, tàu Curiosity đã phát hiện và khoan vào tảng đá. Giờ đây, các chuyên gia của NASA đã xác nhận tảng đá có chứa phân tử hữu cơ, vốn là hợp chất chứa carbon, đóng vai trò cốt lõi trong mọi dạng sống. Mặc dù các nhà khoa học vẫn chưa thể chứng minh liệu các phân tử này được hình thành do quá trình sinh học hay địa chất nhưng phát hiện mới đã bổ sung thêm bằng chứng cho giả thuyết về việc sao Hỏa thời cổ đại từng tồn tại sự sống.

Đọc nhiều nhất

Tin mới