Tại phiên làm việc chiều 11/5 của Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Hoàng Công Thủy đã trình bày Tờ trình về việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ Việt Nam.

Theo Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy, Điều lệ MTTQ Việt Nam được Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ X thông qua tháng 10/2024. Qua hơn 1 năm triển khai Điều lệ, thực hiện chủ trương của Bộ chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc MTTQ Việt Nam, tổ chức bộ máy, nội dung, phương thức hoạt động của MTTQ Việt Nam đã có sự thay đổi.

Việc bổ sung, cụ thể hóa những điểm mới của Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 2013, sửa đổi năm 2025; Luật MTTQ Việt Nam sửa đổi, bổ sung năm 2025; Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV; các chủ trương, quy định mới của Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng về sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị vào Điều lệ MTTQ Việt Nam là điều cần thiết.

“Trước yêu cầu tiếp tục đổi mới, Điều lệ MTTQ Việt Nam cần sửa đổi, bổ sung một số quy định phù hợp với tình hình mới, nâng cao chất lượng công tác Mặt trận nhằm phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới đất nước trong kỷ nguyên mới, theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.”, Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy nêu rõ.

Đối với quá trình nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ, Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy cho biết, việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ đã được thực hiện bài bản, nghiêm túc, đảm bảo các yêu cầu về lý luận và thực tiễn. Dự thảo Điều lệ MTTQ Việt Nam sửa đổi, bổ sung đã được thảo luận, lấy ý kiến góp ý từ Đại hội MTTQ cấp xã, cấp tỉnh; xin ý kiến các chuyên gia, các Hội đồng tư vấn; xin ý kiến Ủy ban, Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; trình xin chủ trương của các cơ quan có thẩm quyền về các nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ. Dự thảo Điều lệ MTTQ Việt Nam đã được tổng hợp, tiếp thu và hoàn thiện lần thứ 5.

Xuất phát từ những căn cứ nêu trên, việc sửa đổi điều lệ bám sát quan điểm, nguyên tắc như: Bổ sung, cụ thể hóa, những điểm mới của Hiến pháp 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); Luật MTTQ Việt Nam (sửa đổi, bổ sung năm 2025); Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV; những chủ trương, quy định mới của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về sắp xếp, tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị vào Điều lệ MTTQ Việt Nam.

Việc sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ Việt Nam, phải phù hợp với yêu cầu công tác Mặt trận trong tình hình mới; kế thừa những nội dung đang ổn định, phát huy hiệu quả. Chỉ xem xét những vấn đề còn vướng mắc, bất cập cần bổ sung, sửa đổi cho phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Cùng với đó, những vấn đề mới, vấn đề cụ thể còn vướng mắc trong tổ chức thực hiện, chưa có tổng kết về lý luận, thực tiễn sẽ được đưa vào Thông tri Hướng dẫn thực hiện để đảm bảo tính ổn định của Điều lệ MTTQ Việt Nam; Biên tập, chỉnh lý, sắp xếp lại nội dung câu từ tại một số Điều, Khoản cho dễ hiểu, dễ thực hiện.

Đề cập tới nội dung sửa đổi, bổ sung Điều lệ, Phó Chủ tịch Hoàng Công Thủy cho biết sẽ giữ nguyên kết cấu của Điều lệ MTTQ Việt Nam hiện hành gồm: Phần mở đầu, 8 chương, 37 Điều; Giữ nguyên, không sửa đổi 19 Điều, gồm: Điều 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 10, 15, 18, 21, 28, 30, 31, 32, 33, 34, 35 và Điều 37.

Những nội dung sửa đổi, bổ sung gồm phần mở đầu và 18 Điều.

Theo đó, tại Phần mở đầu: bổ sung đề mục “Lời nói đầu” để làm rõ bố cục của Điều lệ, nội dung này giới thiệu về sứ mệnh, quá trình phát triển và nhiệm vụ của MTTQ Việt Nam.

Tại khổ 6: Bổ sung cụm từ “khát vọng phát triển, tư duy đổi mới” để nhấn mạnh tinh thần đổi mới theo Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng nêu trong Phần I của Báo cáo chính trị và Phần I.1 tại Nghị quyết Đại hội, đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Bỏ cụm từ “cấp huyện”: tại các Điều 6, Điều 11, Điều 20, Điều 23, Điều 24 và Điều 25; Sửa đổi, bỏ cụm từ “trực thuộc Trung ương”: Tại các Điều 11, Điều 13, Điều 16 và Điều 22; Bổ sung, sửa đổi Khoản 2, Điều 14 và Khoản 8, Điều 17 về thẩm quyền của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương về công tác nhân sự: “Trong một số trường hợp cụ thể giữa 2 kỳ họp, ủy quyền cho Đoàn Chủ tịch xem xét hiệp thương cử tham gia Ủy ban, Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực đối với cán bộ chuyên trách đã được cấp có thẩm quyền giới thiệu”; Bổ sung, sửa đổi khoản 1, 2 Điều 12 về các quy định liên quan đến Hội đồng tư vấn, Ban tư vấn, Tổ tư vấn, cộng tác viên: (i) Bỏ cụm từ “Ban Tư vấn ở cấp huyện”, thay cụm từ “Tổ tư vấn ở cấp xã” thành “Ban tư vấn ở cấp xã”; (ii) Bổ sung từ “Ủy ban” vào trước các cụm từ “Đoàn Chủ tịch”, “Ban Thường trực”.

Biên tập lại khoản 1 như sau: “Hội đồng tư vấn ở cấp Trung ương, cấp tỉnh, Ban Tư vấn ở cấp xã và cộng tác viên ở mỗi cấp là tổ chức, cá nhân hoạt động không chuyên trách, gồm: Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, chuyên gia ở một số lĩnh vực có liên quan đến hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Hội đồng tư vấn ở cấp Trung ương có nhiệm vụ giúp Uỷ ban, Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Hội đồng tư vấn ở cấp tỉnh, Ban tư vấn ở cấp xã có nhiệm vụ giúp Uỷ ban, Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định”.

Sửa đổi, bổ sung cơ cấu thành phần tham gia Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Ban Thường trực MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã: “Phó Chủ tịch là người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội” tại Điều 19, Điều 25 và Điều 26.

Cùng với đó, bỏ cụm từ “Ủy viên Thường trực” tại các Điều 20, Điều 23 và Điều 25; Biên tập lại điểm d khoản 1 Điều 24 về thành phần Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã thành “Một số cán bộ chuyên trách của cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã”; Sửa đổi khoản 1 Điều 27 về nhiệm kỳ của Ban Công tác Mặt trận: “Nhiệm kỳ của Ban Công tác Mặt trận trùng với nhiệm kỳ của chi bộ”; Bổ sung 1 khoản vào Điều 29 về quan hệ của Ủy ban MTTQ Việt Nam với các tổ chức thành viên: “Các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc MTTQ.

Việt Nam, được tổ chức và hoạt động thống nhất trong MTTQ Việt Nam, cùng với các tổ chức thành viên khác của Mặt trận hiệp thương dân chủ, phối hợp và thống nhất hành động do MTTQ Việt Nam chủ trì”.