Mới đây, một nhóm các nhà thiên văn học quốc tế đã tạo ra bản đồ khí hậu đầu tiên của hai hành tinh đất đá nằm cách Hệ Mặt trời của chúng ta khoảng 39 năm ánh sáng. Dựa trên các quan sát từ Kính viễn vọng Không gian James Webb, nghiên cứu tập trung vào hai hành tinh gần Mặt trời nhất trong hệ hành tinh TRAPPIST-1 nổi tiếng.

Vốn dĩ, hệ thống TRAPPIST-1, được giới thiên văn học đặt biệt danh là "Bảy Anh Em", được phát hiện vào năm 2016. Hệ thống này bao gồm bảy hành tinh, nhiều hành tinh có khối lượng tương đương Trái đất và ít nhất ba trong số đó về mặt lý thuyết nằm trong vùng có thể sinh sống được. Điều này biến hệ thống TRAPPIST-1 trở thành một "phòng thí nghiệm tự nhiên" để nghiên cứu sự tiến hóa của hành tinh và khả năng sinh sống tiềm tàng.

Để kỷ niệm 10 năm ngày phát hiện ra chúng, một nhóm nghiên cứu quốc tế đến từ Đại học Bern và Đại học Geneva, cùng các thành viên của Trung tâm Nghiên cứu Hành tinh Quốc gia dẫn đầu, đã sử dụng Kính viễn vọng Không gian Webb để tiến hành quan sát hồng ngoại liên tục TRAPPIST-1b và TRAPPIST-1c, hai hành tinh gần ngôi sao chủ nhất và chịu ảnh hưởng nhiều nhất từ ​​nó.

Thông qua 60 giờ quan sát liên tục bao phủ toàn bộ quỹ đạo của các hành tinh, Kính viễn vọng Không gian Webb đã đo chính xác lượng ánh sáng phát ra từ ngôi sao và các hành tinh, và lần đầu tiên tạo ra bản đồ nhiệt độ bề mặt của các hành tinh này.

Dữ liệu cho thấy TRAPPIST-1b có nhiệt độ bề mặt ban ngày vượt quá 200°C, trong khi nhiệt độ bề mặt ban đêm giảm xuống dưới -200°C; TRAPPIST-1c có nhiệt độ bề mặt ban ngày gần 100°C, và nhiệt độ bề mặt ban đêm cũng lạnh tương tự. Sự chênh lệch nhiệt độ rõ rệt như vậy cho thấy hầu như không có sự truyền nhiệt giữa bề mặt ban ngày và ban đêm của các hành tinh này, củng cố mạnh mẽ quan điểm cho rằng, chúng thiếu bầu khí quyển có khả năng phân phối lại năng lượng một cách hiệu quả.

Khám phá này phù hợp với các dự đoán lý thuyết trước đây. Các hành tinh trong hệ TRAPPIST-1 quay quanh một ngôi sao lùn đỏ, các hành tinh gần nhất thường bị khóa thủy triều, nghĩa là chúng luôn hướng về cùng một phía của ngôi sao chủ. Bức xạ sao mạnh và các dòng hạt có thể đã làm mất đi bầu khí quyển ban đầu của các hành tinh bên trong, sự thiếu hụt bầu khí quyển này đã dẫn đến khí hậu khắc nghiệt của chúng.

Kết quả này cũng cho thấy sự khắc nghiệt của môi trường tiến hóa đối với các hành tinh xung quanh các sao lùn đỏ. Tuy nhiên, các nhà thiên văn học nhấn mạnh rằng, điều này không có nghĩa là toàn bộ hệ thống TRAPPIST-1 không thể sinh sống được.

Hiện tại, Kính viễn vọng không gian Webb đã bắt đầu quan sát các hành tinh TRAPPIST-1e trong vùng có thể sinh sống được, giúp nhân loại hiểu sâu hơn về số phận cuối cùng của các hành tinh và khả năng tồn tại sự sống ngoài hành tinh.