Tận mục loại đá xanh từng có giá trị hơn cả vàng ở nhiều nền văn minh

Ẩn sâu trong những vùng núi hình thành bởi các mảng kiến tạo va chạm, có một loại khoáng vật đã trở thành biểu tượng của quyền lực và may mắn ở thế giới cổ xưa.

Thanh Bình (tổng hợp) 04/06/2026 10:10

Jadeite là một khoáng vật silicat thuộc nhóm pyroxen, nổi tiếng vì là một trong hai loại vật liệu được gọi chung là "ngọc bích", bên cạnh nephrite. Mặc dù cả hai đều được gọi là ngọc bích, jadeite thường hiếm hơn, cứng hơn và có giá trị cao hơn đáng kể. Những mẫu jadeite chất lượng tốt nhất có thể đạt giá bán tương đương hoặc vượt xa nhiều loại đá quý nổi tiếng.

Ảnh: gia.edu.

Jadeite hình thành trong những điều kiện địa chất đặc biệt, nơi áp suất cực cao xuất hiện tại các vùng hút chìm của vỏ Trái Đất. Quá trình này diễn ra sâu dưới lòng đất trong hàng triệu năm, khiến các mỏ jadeite có chất lượng cao trở nên vô cùng hiếm. Nguồn jadeite nổi tiếng nhất thế giới hiện nay nằm ở Myanmar, nơi sản sinh ra những viên ngọc màu xanh lục rực rỡ được giới sưu tầm gọi là "Ngọc bích Hoàng Gia".

Ảnh: kathyjade

Điều làm nên sức hấp dẫn của jadeite không chỉ là độ hiếm mà còn là vẻ đẹp đặc biệt. Màu sắc của khoáng vật này rất đa dạng, từ trắng, xám, vàng, tím nhạt, đỏ cam đến xanh lục đậm. Trong đó, màu xanh lục bảo trong suốt là loại được đánh giá cao nhất. Khi được đánh bóng, jadeite sở hữu độ bóng mềm mại và chiều sâu màu sắc khiến nó trông gần như phát sáng từ bên trong.

Từ hàng nghìn năm trước, jadeite đã giữ vị trí quan trọng trong nhiều nền văn minh. Người Maya và Aztec ở Trung Mỹ từng xem jadeite quý giá hơn vàng. Họ chế tác loại đá này thành mặt nạ nghi lễ, tượng thần và đồ trang sức dành cho tầng lớp thống trị. Tại châu Á, đặc biệt là Trung Quốc, jadeite trở thành biểu tượng của đức hạnh, sự trường thọ và địa vị xã hội. Các hoàng đế nhà Thanh đặc biệt yêu thích loại ngọc này, góp phần đưa giá trị của jadeite lên mức chưa từng có.

Ảnh: tierra

Ngoài vai trò văn hóa, jadeite còn thu hút giới khoa học. Sự hiện diện của khoáng vật này giúp các nhà địa chất nghiên cứu lịch sử vận động của các mảng kiến tạo và điều kiện hình thành sâu trong lòng Trái Đất. Mỗi mẫu jadeite giống như một "hồ sơ địa chất" ghi lại những sự kiện đã xảy ra từ hàng chục triệu năm trước.

Ngày nay, jadeite vẫn là một trong những loại đá quý được săn đón nhất thế giới. Những món trang sức làm từ jadeite thượng hạng thường xuất hiện trong các phiên đấu giá quốc tế với mức giá gây kinh ngạc. Từ các nền văn minh cổ đại đến thị trường đá quý hiện đại, khoáng vật này vẫn giữ nguyên sức hút đặc biệt của mình. Đó không chỉ là một viên đá đẹp, mà còn là sự kết tinh của thời gian, địa chất và lịch sử nhân loại.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

#Giá trị của Jadeite trong lịch sử #Đặc điểm địa chất của Jadeite #Ý nghĩa văn hóa của Ngọc bích #Nguồn gốc và màu sắc của Jadeite #Thị trường đá quý và đấu giá Jadeite

Chiêm ngưỡng viên đá đỏ cam từng khiến các pharaoh Ai Cập say mê

Với sắc đỏ cam ấm áp như ánh hoàng hôn bị giữ lại trong đá, carnelian là một trong những khoáng vật được con người yêu thích từ thời cổ đại.

Carnelian là một biến thể của chalcedony, thuộc nhóm khoáng vật thạch anh vi tinh thể. Màu sắc đặc trưng của nó trải dài từ cam nhạt, đỏ cam cho đến đỏ nâu, được tạo nên bởi các tạp chất oxit sắt phân tán trong cấu trúc đá. Khi được đánh bóng, carnelian có độ bóng mềm mại, đôi khi trông như đang phát sáng từ bên trong, khiến nó trở thành vật liệu lý tưởng cho đồ trang sức và các tác phẩm chạm khắc.

Xem chi tiết

Khoáng vật nguy hiểm nhất thế giới khiến các nhà khoa học ám ảnh

Khoáng vật uraninite từng khiến giới khoa học vừa say mê vừa dè chừng vì vẻ ngoài đen tuyền giản dị, nhưng lại chứa nguồn năng lượng khổng lồ đáng sợ.

Trong thế giới khoáng vật, có những cái tên lấp lánh như kim cương, ngọc lục bảo hay opal khiến con người mê mẩn ngay từ ánh nhìn đầu tiên. Uraninite thì ngược lại. Nó thường chỉ là những khối đá màu đen hoặc nâu sẫm, bề mặt đôi khi xỉn mờ, nặng bất thường và chẳng có vẻ gì nổi bật. Thế nhưng, chính loại khoáng vật “xấu xí” này lại từng làm thay đổi lịch sử khoa học và mở ra kỷ nguyên nguyên tử của nhân loại.

Xem chi tiết

Ngẩn ngơ ngắm khoáng vật mang vẻ đẹp như mây bị đóng băng trong đá

Ẩn dưới vẻ ngoài mờ đục dịu nhẹ, chalcedony là loại khoáng vật đã mê hoặc con người từ thời cổ đại bằng màu sắc, đường vân và độ bóng kỳ lạ.

Chalcedony là một dạng thạch anh vi tinh thể, được cấu tạo từ những sợi silica cực nhỏ đan xen chặt chẽ với nhau. Khác với tinh thể thạch anh trong suốt thường thấy, chalcedony có vẻ đẹp mềm mại hơn: bề mặt hơi mờ, ánh sáp nhẹ và màu sắc đa dạng từ trắng sữa, xám xanh đến cam đỏ hoặc xanh ngọc. Chính đặc điểm ấy khiến nó trở thành một trong những loại đá trang sức được sử dụng lâu đời nhất trong lịch sử nhân loại.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Tìm thấy thiên thể bí ẩn, phát ra tín hiệu kỳ lạ trong vũ trụ

Kính viễn vọng tia X Chandra của NASA phát hiện ra một thiên thể bí ẩn, kỳ quặc, nó phát ra sóng vô tuyến và tia X cứ sau mỗi 44 phút.

“Giao diện” ngoạn mục ở trung tâm Tinh vân Bướm

Cách Trái Đất khoảng 3.400 năm ánh sáng, ngôi sao trung tâm của Tinh vân Bướm đã được ghi lại hình ảnh lần đầu tiên.

NASA sẵn sàng chuyến bay siêu thanh đầu tiên trong tháng 6

Theo thông báo của NASA, máy bay X-59 đã sẵn sàng cho chuyến bay siêu thanh Mach 1.6 (1.960 km/h) đầu tiên trong tháng 6.

Khai quật mộ cổ ở Nga, phát hiện thanh kiếm lưỡi cong lớn bất thường

Khi tiến hành cuộc khai quật tại một nghĩa địa ở vùng Astrakhan, Nga, các nhà khảo cổ tìm thấy thanh kiếm lưỡi cong có kích thước "bất thường", dài khoảng 1,2m.

Bức tranh hơn 500 tuổi nghi vẽ hoàng hậu nổi tiếng nước Anh

Theo các chuyên gia, bức vẽ của họa sĩ người Đức Hans Holbein the Younger thực hiện vào khoảng những năm 1530 có thể là chân dung của hoàng hậu Anh Anne Boleyn.

Dự đoán ngày mới 5/6/2026 cho 12 con giáp: Tuất tiêu tiền không phải nghĩ

Xem tử vi hàng ngày, tử vi 12 con giáp hôm nay cho thấy tuổi Tuất cân nhắc các phương án để sớm có quyết định riêng và tiêu tiền không phải nghĩ nhiều.

Lần đầu ghép cả gan và thận lợn biến đổi gene cho người

Một bệnh nhân mới được cấy ghép đồng thời 2 quả thận và gan từ lợn biến đổi gene. Đây là ca phẫu thuật ghép đa tạng lợn biến đổi gene đầu tiên trên thế giới.

Cuộc chiến Nam – Bắc triều giữa nhà Mạc và nhà Lê đã tàn phá Đại Việt ra sao?

Trong gần sáu thập niên, Đại Việt chìm trong cuộc nội chiến khốc liệt giữa hai triều đại đối địch, để lại những vết thương sâu sắc cho đất nước.

Độc đáo 'thác nước' được tạo thành từ các cột đá bazan cổ xưa

Khác với những thác nước thông thường, Šomoška có những cột đá bazan giống như đổ xuống từ trên cao.

Chất độc đáng sợ của loài hoa đẹp mang cái tên gây giật mình

Giữa những đồng cỏ châu Âu khi mùa hè vừa khép lại, một loài hoa tím thanh nhã bất ngờ xuất hiện, đẹp đến mức khó ai ngờ nó lại chứa chất độc chết người.