Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn - TNHH MTV (Sawaco) vừa ban hành Quyết định số 2755/QĐ-TCT-NMNTĐ ngày 08/12/2025 phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu cung cấp vật tư và thi công xây dựng tại Nhà máy nước Bình An. Đáng chú ý, gói thầu này không qua đấu thầu rộng rãi mà được thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.

Dự án tường rào và phương thức chỉ định thầu

Dự án "Xây dựng lại tường rào tại Nhà máy nước Bình An" được phê duyệt nhằm thay thế hệ thống tường rào, cổng và nhà bảo vệ hiện hữu bị ảnh hưởng bởi công trình mở rộng đường 30 tháng 4 tại TP Dĩ An. Quy mô dự án bao gồm việc xây mới 167,2m tường rào cao 2,5m bằng bê tông cốt thép, lắp đặt cổng đóng mở bằng điện và xây dựng nhà bảo vệ mới với diện tích hơn 30m².

Dự toán xây dựng cho toàn bộ công trình này được phê duyệt ở mức 2.175.308.000 đồng. Trong đó, gói thầu xây lắp chính có giá dự toán là 1.921.458.000 đồng. Dù giá trị gói thầu tiệm cận mức 2 tỷ đồng, Sawaco đã lựa chọn hình thức chỉ định thầu rút gọn để giao cho Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng - Thương mại Minh Trung (Công ty Minh Trung) thực hiện.

Kết quả, Công ty Minh Trung trúng thầu với giá 1.786.953.630 đồng. Khoản tiết kiệm cho ngân sách doanh nghiệp đạt khoảng 134 triệu đồng, một con số khá khiêm tốn đối với hình thức chỉ định thầu vốn ít tính cạnh tranh.

Chân dung nhà thầu "quen" tại hệ thống Sawaco

Phân tích dữ liệu đấu thầu của Công ty Minh Trung cho thấy một quy luật đáng chú ý: Phần lớn các gói thầu mà doanh nghiệp này giành được đều nằm trong hệ thống của Sawaco và các đơn vị thành viên.

Tính đến cuối năm 2025, Công ty Minh Trung đã tham gia 53 gói thầu trên toàn quốc và trúng 19 gói. Riêng tại Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (công ty mẹ), nhà thầu này đã tham gia 10 gói và trúng tới 6 gói, đạt tỷ lệ trúng thầu lên đến 60%. Tổng giá trị trúng thầu tại đơn vị này đạt hơn 8,9 tỷ đồng.

Không chỉ dừng lại ở công ty mẹ, Công ty Minh Trung còn "phủ sóng" tại hàng loạt đơn vị trực thuộc Sawaco:

• Tại Nhà máy nước Thủ Đức: Tham gia 3 gói, trúng 2 gói với tổng trị giá hơn 2 tỷ đồng.
• Tại Xí nghiệp Cấp nước sinh hoạt nông thôn: Trúng gói thầu xây dựng trị giá hơn 3,5 tỷ đồng vào tháng 10/2024.
• Tại Công ty Cổ phần Cấp nước Phú Hòa Tân: Tham gia 4 gói, trúng 2 gói với trị giá hơn 2,2 tỷ đồng.

Sự xuất hiện dày đặc của Công ty Minh Trung trong danh sách trúng thầu tại Sawaco khiến dư luận không khỏi đặt dấu hỏi về tính công bằng và cơ hội cho các nhà thầu khác.

Việc áp dụng chỉ định thầu rút gọn cho gói thầu gần 2 tỷ đồng tại Nhà máy nước Bình An được Sawaco thực hiện trong bối cảnh nhà máy chuẩn bị đưa vào hoạt động trở lại và cần đảm bảo an ninh sau khi giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia pháp lý, việc chỉ định thầu cần được soi xét kỹ dưới góc độ Luật Đấu thầu 2023.

Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM) nhận định: "Theo Điều 23 Luật Đấu thầu, chỉ định thầu chỉ được áp dụng trong các trường hợp cấp bách, cần triển khai ngay để tránh nguy hại đến tính mạng, tài sản hoặc để đảm bảo tính liên tục của dự án mà không thể thực hiện đấu thầu rộng rãi. Đối với một công trình tường rào, chủ đầu tư cần chứng minh được tính cấp bách thực sự để tránh việc lạm dụng hình thức này nhằm chỉ định thầu cho nhà thầu quen thuộc".

Bên cạnh đó, quy trình thẩm định giá và lập báo cáo kinh tế kỹ thuật cũng đóng vai trò then chốt. Tại dự án này, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Giao thông Roadland là đơn vị lập báo cáo kinh tế kỹ thuật. Việc xác định giá gói thầu sát với năng lực của nhà thầu được chỉ định là một nội dung cần được các cơ quan chức năng thanh kiểm tra để đảm bảo không có sự thông đồng, gây thất thoát vốn đầu tư.

Với một lịch sử trúng thầu dày đặc và tỷ lệ tiết kiệm thường xuyên ở mức thấp tại Sawaco, Công ty Minh Trung đang trở thành tâm điểm của sự chú ý trong giới thầu xây lắp tại TP Hồ Chí Minh. Liệu năng lực vượt trội hay một mối quan hệ đặc biệt nào đó đã giúp doanh nghiệp này trở thành sự lựa chọn ưu tiên của chủ đầu tư?

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin.