Phát hiện bất ngờ: Thiên hà XMMVID12075 không hề quay

Một thiên hà khổng lồ hình thành chưa đầy 2 tỷ năm sau Vụ Nổ Big Bang đã khiến các nhà thiên văn học bối rối vì nó không hề có dấu hiệu quay.

Mới đây, các nhà thiên văn học sử dụng kính viễn vọng không gian James Webb đã phát hiện ra một thiên hà bất thường trong vũ trụ, nó dường như không chuyển động.

Các nhà nghiên cứu cho biết, thông thường người ta cho rằng các thiên hà bắt đầu quay khi hình thành, được thúc đẩy bởi trọng lực và dòng khí năng lượng cao luân chuyển. Nhưng thiên hà xa xôi này, XMMVID12075, không cho thấy dấu hiệu nào của chuyển động này, khiến nó trở thành một phát hiện bất ngờ.

anh-chup-man-hinh-2026-05-15-105015.png
Ảnh: @Sohu.

Tác giả chính của nghiên cứu, Ben Forest, một nhà khoa học nghiên cứu tại Khoa Vật lý và Thiên văn học thuộc Đại học California cho biết: “Đặc biệt, thiên hà này không hề có dấu hiệu quay, điều này vừa đáng ngạc nhiên vừa rất thú vị”.

Vốn dĩ, các mô hình hình thành thiên hà hiện có cho thấy các thiên hà trẻ tự quay khi tích lũy vật chất. Tuy nhiên, qua hàng tỷ năm, các vụ sáp nhập lặp đi lặp lại giữa các thiên hà có thể làm gián đoạn hoặc phần nào chống lại chuyển động quay này. Quá trình này được cho là diễn ra trong một khoảng thời gian cực kỳ dài. Vì vậy, các nhà thiên văn học đã rất ngạc nhiên khi phát hiện ra rằng thiên hà XMMVID12075 có những đặc điểm ngừng quay này đã tồn tại khi vũ trụ mới chỉ chưa đầy 2 tỷ năm tuổi.

Ngoài ra, những quan sát ban đầu cho thấy thiên hà XMMVID12075 đã rất lớn vào thời điểm sơ khai, chứa số lượng sao nhiều gấp nhiều lần so với Dải Ngân hà. Tuy nhiên, thiên hà này phần lớn đã ngừng sản sinh ra sao mới, khiến nó trở thành mục tiêu rất hấp dẫn cho các quan sát tiếp theo.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “2 chiếc thuyền độc đáo bậc nhất của ngành khảo cổ học”. Nguồn video: @THVL 24News.

NASA hé lộ sự thật lỗ đen ức chế sự phát triển sao của thiên hà

NASA hé lộ sự thật cho thấy các thiên hà có lỗ đen siêu khối lượng hoạt động mạnh ở trung tâm có tỷ lệ hình thành sao thấp hơn đáng kể so với các thiên hà khác.

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) của NASA đã phát hiện ra rằng, các lỗ đen siêu khối lượng kìm hãm tốc độ hình thành sao mới trong các thiên hà, đặc biệt là khi các thiên hà trưởng thành. Nghiên cứu này, dựa trên quan sát cụm thiên hà sơ khai Spiderweb, một cụm thiên hà cách Trái đất khoảng 11 tỷ năm ánh sáng, không chỉ cung cấp thông tin quan trọng về sự tiến hóa của thiên hà, mà còn tiết lộ tác động sâu sắc của lỗ đen đối với sự tiến hóa của cấu trúc vũ trụ.

Một nhóm nghiên cứu do GS Rhythm Shimakawa thuộc Đại học Waseda dẫn đầu đã phân tích 19 thiên hà, bằng cách sử dụng Camera hồng ngoại gần (NIRCam) của Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST). Kết quả cho thấy các thiên hà có lỗ đen siêu khối lượng hoạt động mạnh ở trung tâm có tỷ lệ hình thành sao thấp hơn đáng kể so với các thiên hà khác. Thông thường, các ngôi sao được hình thành thông qua sự sụp đổ của khí hydro lạnh và sự kích hoạt phản ứng tổng hợp hạt nhân, nhưng khi lỗ đen phát triển đến kích thước gấp hàng triệu hoặc thậm chí hàng tỷ lần Mặt Trời, lượng khí tích tụ trong quá trình bồi tụ và hiệu ứng phun trào sẽ làm mất đi các điều kiện cần thiết cho sự hình thành sao trong thiên hà.

Truy tìm danh tính 'người anh em song sinh' của dải Ngân hà

Kính viễn vọng Hubble ghi lại hình ảnh "người anh em song sinh" của dải Ngân hà, hé lộ nhiều bí mật thiên văn thú vị.

Bạn đã bao giờ bắt gặp một bức ảnh bầu trời đầy sao vào đêm khuya và đột nhiên nghĩ: "Chẳng phải đây là họ hàng của dải Ngân hà sao?". Thực tế không ai khác chính là NGC 3137, một thiên hà xoắn ốc sáng rực cách Trái đất khoảng 53 triệu năm ánh sáng, nằm yên lặng trong chòm sao Antlia, vừa quen thuộc lại vừa đầy tò mò.

NGC 3137 giống như một người hàng xóm già hơn dải Ngân Hà nhưng vẫn rực rỡ, nó nổi bật với cấu trúc lỏng lẻo, các nhánh của nó xòe ra như lông vũ, nghiêng cao so với góc nhìn của chúng ta, để lộ những dải bụi và cụm sao phức tạp. Kính viễn vọng Hubble đã tổng hợp hình ảnh màu này bằng cách quan sát NGC 3137 trên sáu bước sóng, cho thấy những ngôi sao xanh trẻ, các tinh vân đỏ rực rỡ và vòng bụi mịn ở trung tâm của nó với độ chi tiết tuyệt vời.

Chim Giẻ cùi mỏ đỏ 'ghé phố', thu hút người yêu thiên nhiên Hà Nội

Gần 1 tháng nay, khu vực trước số nhà 18 phố Nguyễn Du (Hà Nội) thu hút sự quan tâm của cộng đồng yêu thiên nhiên khi có sự xuất hiện của chim Giẻ cùi mỏ đỏ.

Theo người dân sinh sống tại đây, khoảng 4 cá thể chim đã xuất hiện từ tháng 10/2025 và duy trì sự hiện diện tương đối ổn định.

Thông tin nhanh chóng lan rộng trong cộng đồng quan sát chim và giới nhiếp ảnh, thu hút đông đảo người đến ghi lại những khoảnh khắc sinh động của đời sống hoang dã giữa lòng Thủ đô.

Đọc nhiều nhất

Tin mới