Chiến trường Ukraine đang chứng kiến sự thay đổi rõ rệt trong cách sử dụng xe tăng, khi các phương tiện như T-72B3 của Nga phải thích nghi với môi trường tác chiến mới, nơi máy bay không người lái (UAV) giữ vai trò trung tâm.
Theo chỉ huy một kíp xe tăng thuộc Sư đoàn Đổ bộ đường không Novorossiysk, các xe tăng hiện không còn tác chiến theo kiểu đối đầu trực diện. Thay vào đó, chúng chủ yếu tấn công từ xa vào các công sự, chiến hào, boong-ke hoặc khu vực ẩn nấp của đối phương. Sau khi xe tăng khai hỏa, bộ binh sẽ tiến lên để chiếm giữ mục tiêu. Cách đánh này giúp giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh chiến trường ngày càng nguy hiểm do sự hiện diện dày đặc của UAV.
Trong mỗi nhiệm vụ, kíp xe thường được giao một số mục tiêu cụ thể và có thể tiêu diệt hiệu quả nhờ sự hỗ trợ của UAV trinh sát. Các thiết bị này cung cấp dữ liệu thời gian thực, giúp điều chỉnh hỏa lực chính xác hơn và hạn chế việc xe tăng phải lộ diện. Nhờ đó, UAV được ví như “mắt thần”, đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả tác chiến và bảo vệ phương tiện.
T-72B3 từng là lực lượng nòng cốt của thiết giáp Nga khi xung đột bùng nổ năm 2022. Dù chịu tổn thất ban đầu, dòng xe này đã nhanh chóng được nâng cấp với hàng trăm cải tiến khác nhau. Những nâng cấp tập trung vào tăng cường hỏa lực, giáp bảo vệ và khả năng cơ động. Một số biến thể còn được bổ sung giáp tương tự dòng T-90M và được gọi không chính thức là T-72B4.
Đến cuối năm 2024, T-72B3 bắt đầu được tích hợp hệ thống phòng vệ chủ động (APS), giúp đánh chặn đạn chống tăng – yếu tố quan trọng khi các loại vũ khí chống tăng ngày càng phổ biến. Nga cũng nâng cấp nhiều xe lên chuẩn T-72B3M để bù đắp cho việc sản xuất xe tăng mới không theo kịp tổn thất trên chiến trường.
Về hỏa lực, T-72B3 được trang bị pháo nòng trơn 2A46M-5, có khả năng sử dụng nhiều loại đạn hiện đại với sức xuyên phá cao. Đầu năm 2024, có thông tin cho rằng một chiếc T-72B3 đã xuyên giáp trực diện xe tăng M1 Abrams trong một trận đấu tăng, dù chi tiết này vẫn còn gây tranh cãi.
Theo đánh giá từ phía Nga, T-72 vẫn còn tiềm năng nâng cấp lớn nhờ thiết kế dạng mô-đun linh hoạt. Phiên bản T-72B3M hiện được trang bị hệ thống ngắm bắn hiện đại, giáp mới và động cơ mạnh hơn, giúp cải thiện đáng kể hiệu quả chiến đấu.
Tuy vậy, việc tiếp tục phụ thuộc vào T-72 cũng cho thấy những hạn chế, đặc biệt khi các dòng xe tăng thế hệ mới như T-14 Armata vẫn chưa được triển khai rộng rãi. Trong khi đó, sự phát triển của công nghệ, nhất là UAV và các hệ thống tác chiến mạng trung tâm, đang định hình lại chiến tranh thiết giáp hiện đại, buộc các lực lượng phải không ngừng thích nghi để duy trì lợi thế trên chiến trường.
Sự phổ biến của UAV đã làm thay đổi hoàn toàn chiến trường hiện đại, khi xe tăng - vốn là lực lượng đột phá chủ lực - trở thành mục tiêu dễ bị phát hiện và tấn công từ trên cao. Drone trinh sát giúp đối phương phát hiện mục tiêu theo thời gian thực, trong khi UAV vũ trang và đạn lượn có thể tấn công chính xác với chi phí thấp. Điều này buộc xe tăng phải chuyển sang tác chiến từ vị trí ẩn nấp, tăng cường giáp nóc, tích hợp hệ thống phòng vệ chủ động và phối hợp chặt chẽ với UAV để sống sót.










