Nỗi sợ liệt mặt sau mổ khiến nhiều bệnh nhân u tuyến nước bọt mang tai chấp nhận sống chung với khối u suốt nhiều năm. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của máy dò thần kinh thế hệ mới, giúp lấy trọn khối u và bảo tồn tuyến mang tai cho người bệnh.

Mang u nhiều năm không dám phẫu thuật vì sợ liệt mặt

U tuyến nước bọt mang tai là bệnh lý hiếm gặp vùng đầu cổ (chiếm dưới 4%) nhưng lại có mức độ phức tạp cao do mạng lưới dây thần kinh mặt (số VII) đi xuyên qua toàn bộ tuyến mang tai và phân nhánh dày đặc trong nhu mô tuyến.

Vì vậy, chỉ một tổn thương nhỏ trong quá trình bóc tách cũng có thể gây méo miệng, liệt mặt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng và thẩm mỹ.

Trường hợp bệnh nhân D. là ví dụ điển hình, người bệnh phát hiện khối u tuyến mang tai phải từ nhiều năm trước, có biểu hiện sưng lệch vùng góc hàm, thỉnh thoảng đau tức. Dù đã được chỉ định phẫu thuật từ sớm nhưng bệnh nhân liên tục trì hoãn do lo ngại có nguy cơ liệt mặt sau mổ.

Tiếp nhận thăm khám cho bệnh nhân D., ThS.BSNT Nguyễn Xuân Quang - Trưởng khoa Tai mũi họng và Phẫu thuật Đầu Cổ, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc cho biết, việc người bệnh trì hoãn điều trị trong thời gian dài khiến khối u tiếp tục phát triển, làm tăng nguy cơ chèn ép và tổn thương dây thần kinh mặt, điều này sẽ khiến ca mổ trở nên phức tạp hơn.

Cũng theo bác sĩ Quang: “Phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất đối với u tuyến mang tai, mục tiêu quan trọng của ca mổ là lấy trọn khối u nhưng vẫn bảo tồn được dây thần kinh mặt. Đây cũng chính là thách thức lớn nhất đối với phẫu thuật viên, bởi dây thần kinh số VII chi phối vận động vùng mặt, đi sâu và phân nhánh trong tuyến mang tai, gần như được tuyến này bao bọc hoàn toàn.

Do đó mỗi thao tác đều phải được kiểm soát chặt chẽ, thực hiện chính xác để tránh tổn thương dây thần kinh mặt dẫn đến liệt mặt sau mổ”.

Với những thách thức trong trường hợp của bệnh nhân D., bác sĩ Quang và ê kíp phẫu thuật đã quyết định ứng dụng máy dò thần kinh (NIM) thế hệ mới để bóc tách khối u.

Bác sĩ Quang cho biết, trước đây, khi chưa có máy dò thần kinh (NIM), phẫu thuật viên buộc phải tìm gốc dây thần kinh mặt từ phía sau tai, bộc lộ toàn bộ các nhánh rồi mới tiến hành cắt u, kể cả với những khối u nằm nông.

Cách tiếp cận này giúp hạn chế nguy cơ tổn thương thần kinh, nhưng đồng thời khiến nhiều mô tuyến lành phải cắt bỏ, làm tăng nguy cơ lõm mặt, rò nước bọt hoặc hội chứng Frey sau mổ, trong khi vẫn có nguy cơ liệt mặt.

Máy dò thần kinh giảm tối đa nguy cơ tổn thương dây thần kinh số VII

Hiện nay, với việc ứng dụng máy dò thần kinh (NIM) đã thay đổi được cách tiếp cận này. Trong suốt quá trình phẫu thuật, dây thần kinh mặt và các nhánh của nó được giám sát liên tục. Hệ thống sẽ phát tín hiệu cảnh báo ngay khi phẫu thuật viên thao tác gần hoặc chạm vào dây thần kinh, giúp kiểm soát chính xác từng bước bóc tách.

Nhờ đó, với những khối u có kích thước phù hợp (nhỏ hơn 3cm), bác sĩ có thể “đi đường tắt” bằng kỹ thuật extra-capsular: tiếp cận trực tiếp khối u và bóc tách ngay trên bao u thay vì phải bộc lộ toàn bộ dây thần kinh.

Cách làm này giúp giảm tối đa nguy cơ tổn thương dây thần kinh số VII, đồng thời bảo tồn phần lớn nhu mô tuyến mang tai lành, giữ được hình dạng tự nhiên vùng mang tai sau mổ.

Ca phẫu thuật của bệnh nhân D. kéo dài khoảng 3 giờ, kết quả thành công tốt đẹp. Khối u được lấy trọn vẹn mà không cần cắt bỏ toàn bộ tuyến mang tai. Sau mổ, người bệnh D. hồi phục tốt, không ghi nhận liệt dây thần kinh mặt.

Đặc biệt, gương mặt cân đối, không méo lệch, chức năng vận động và yếu tố thẩm mỹ được bảo tồn nguyên vẹn.