Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, trong thời gian qua, công tác đấu thầu tại Phòng Kinh tế xã Hàm Kiệm, tỉnh Lâm Đồng đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn về tính minh bạch và hiệu quả kinh tế. Tâm điểm chú ý hướng về Công ty TNHH Kinh doanh và Xây dựng Minh Châu (Mã số thuế: 3401252722, trụ sở tại Dân Hiệp, xã Hàm Kiệm, Lâm Đồng) do ông Trương Văn Minh làm người đại diện pháp luật. Doanh nghiệp này đã liên tiếp được lựa chọn thực hiện nhiều gói thầu xây lắp thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn, nhưng mang lại hiệu quả tiết kiệm ngân sách gần như bằng không.
Điệp khúc trúng thầu tiết kiệm 0%
Dữ liệu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cho thấy, Công ty Minh Châu đã trúng ít nhất 4 gói thầu tại Phòng Kinh tế xã Hàm Kiệm với tổng giá trị hơn 2,79 tỷ đồng, hoàn toàn với tư cách độc lập và đều qua hình thức chỉ định thầu rút gọn.
Điển hình, tại Gói thầu số 05: Xây lắp toàn bộ công trình, Công ty Minh Châu được lựa chọn trúng thầu với giá 731.002.256 đồng. Đáng nói, giá trúng thầu này vừa khít với giá dự toán, tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước nằm ở mức 0%.
Tương tự, tại Gói thầu số 03 - Xây lắp toàn bộ công trình, doanh nghiệp này tiếp tục trúng thầu với giá 267.804.482 đồng. Kịch bản lặp lại khi tỷ lệ tiết kiệm của gói thầu này cũng hoàn toàn là con số 0 tròn trĩnh.
Đối với Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình, giá trúng thầu là 736.761.646 đồng, tỷ lệ tiết kiệm cũng chỉ khiêm tốn ở mức khoảng 2%, trùng khớp với yêu cầu giảm giá tối thiểu của cơ quan chức năng đối với một số gói thầu đặc thù.
Việc một doanh nghiệp liên tiếp "một mình một ngựa" ẵm trọn các gói thầu tại cùng một chủ đầu tư bằng hình thức chỉ định thầu với tỷ lệ tiết kiệm siêu thấp khiến dư luận không khỏi băn khoăn về hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công tại địa phương này.
Dấu hiệu "ngâm" kết quả, vi phạm thời gian công khai
Không chỉ dừng lại ở hiệu quả tiết kiệm ngân sách, công tác công khai thông tin đấu thầu tại Phòng Kinh tế xã Hàm Kiệm cũng bộc lộ những vi phạm nghiêm trọng về mặt thời gian.
Luật Đấu thầu và Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định rất rõ ràng về thời hạn phải đăng tải kết quả lựa chọn nhà thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Tuy nhiên, tại Gói thầu số 03 (giá trúng thầu 267.804.482 đồng) phê duyệt ngày 24/12/2025, nhưng mãi đến ngày 11/01/2026 kết quả trúng thầu mới được đăng tải thực tế.
Tương tự, tại Gói thầu số 04 (giá trúng thầu 736.761.646 đồng) được phê duyệt ngày 15/05/2026, ngày đăng tải thực tế trên hệ thống là 07/06/2026, tạo ra một khoảng lùi thời gian đáng kể so với tiến độ phê duyệt thông thường.
Gần đây nhất, Gói thầu số 03 khác được phê duyệt ngày 10/06/2026 với giá trúng thầu hơn 1.061.207.386 đồng nhưng được đăng tải kết quả vào ngày 09/07/2026.
Việc chậm trễ cập nhật thông tin không chỉ tước đi quyền giám sát của cộng đồng mà còn vi phạm trực tiếp nguyên tắc công khai, minh bạch cốt lõi của hoạt động đấu thầu.
Cần làm rõ trách nhiệm người đứng đầu
Trao đổi với Báo Tri thức và Cuộc sống, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nhìn nhận: "Theo Chỉ thị số 12/CT-TTg năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ, các cơ quan phải chịu trách nhiệm toàn diện trong việc thực hiện công tác đấu thầu, không làm phát sinh cơ chế xin - cho, đặc biệt nghiêm cấm việc lạm dụng chỉ định thầu nhằm trao thầu cho các nhà thầu thân hữu, quen thuộc. Việc một chủ đầu tư liên tục chỉ định thầu cho một doanh nghiệp duy nhất, đi kèm tỷ lệ tiết kiệm 0% và chậm công khai kết quả, là những dấu hiệu cảnh báo đỏ (red flags) cần được các cơ quan thanh tra, kiểm tra vào cuộc làm rõ."
Cũng theo các chuyên gia, Công văn số 5557/BTC-QLĐTV của Bộ Tài chính đã nhấn mạnh việc phải rà soát, cắt giảm chi phí không cần thiết và thương thảo mức tiết kiệm phù hợp khi chỉ định thầu nhằm nâng cao hiệu quả gói thầu. Thực trạng tại Phòng Kinh tế xã Hàm Kiệm dường như đang đi ngược lại với tinh thần chỉ đạo quyết liệt này của Trung ương?
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin:
[Kỳ 2] Giải mã năng lực Công ty Minh Châu trúng thầu chỉ định tại xã Hàm Kiệm
Quy định nghiêm ngặt về công khai thông tin và chỉ định thầu
Điều 8 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và khoản 5 Điều 33 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP quy định rõ: Sau khi có quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư phải đăng tải thông tin về kết quả lựa chọn nhà thầu trong thời hạn chậm nhất là 05 ngày làm việc. Việc không tuân thủ thời hạn này là hành vi vi phạm quy định pháp luật về công khai minh bạch.
Đồng thời, tại khoản 5 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chi tiết về các điều kiện rất khắt khe đối với hình thức chỉ định thầu. Nhằm ngăn chặn tiêu cực, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu kiểm tra, giám sát chặt chẽ các gói thầu áp dụng hình thức chỉ định thầu, kiên quyết xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi dàn xếp, thông thầu, lợi dụng chức vụ quyền hạn, bảo đảm "không có vùng cấm", "không có ngoại lệ". Bộ Tài chính tại Công văn 5557/BTC-QLĐTV cũng chỉ đạo các chủ đầu tư phải chủ động thương thảo mức tiết kiệm phù hợp, đảm bảo hiệu quả nguồn vốn ngân sách.