Sáng 6/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình Quốc hội các đề án thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Quảng Ninh có 2 đặc khu, Bắc Ninh gần 4 triệu dân

Theo tờ trình, việc thành lập hai thành phố đã có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý, phù hợp với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng cũng như quy hoạch của từng địa phương.

Chính phủ đánh giá Quảng Ninh và Bắc Ninh đều là những địa phương có quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, giữ vai trò quan trọng đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, khu vực Bắc Bộ và cả nước. Việc chuyển đổi mô hình được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để hai địa phương tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế, trở thành các cực tăng trưởng trong giai đoạn phát triển mới.

Theo đề án, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên, dân số và số lượng đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay.

Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có diện tích hơn 6.231 km², dân số khoảng 1,52 triệu người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Chính phủ nhận định Quảng Ninh có vị trí chiến lược về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước. Đây là địa phương duy nhất có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc, đồng thời sở hữu hệ thống giao thông đường bộ, đường biển và hàng không tương đối đồng bộ.

Năm 2025, quy mô kinh tế của Quảng Ninh đứng thứ 7 cả nước và thứ 4 vùng Đồng bằng sông Hồng; GRDP tăng 11,89%, đóng góp 2,87% vào tăng trưởng của cả nước và 9,4% vào tăng trưởng của vùng. Thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đứng thứ 13 cả nước và thứ 4 trong vùng; thu ngân sách nhà nước đạt trên 85.909 tỷ đồng. Chính phủ xác định kinh tế biển, du lịch, logistics và công nghiệp chế biến, chế tạo sẽ là những trụ cột phát triển của thành phố Quảng Ninh trong thời gian tới.

Đối với Bắc Ninh, Chính phủ đề xuất thành lập thành phố Bắc Ninh trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên, dân số và các đơn vị hành chính cấp xã hiện có của tỉnh.

Bắc Ninh hiện có gần 4 triệu dân, nằm ở cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội, trên hành lang kinh tế kết nối ASEAN với Trung Quốc. Địa phương đang hoàn thiện hệ thống giao thông đa phương thức với các tuyến cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, các tuyến đường bộ, đường sắt kết nối Hà Nội, ga liên vận quốc tế Kép cùng hệ thống cảng và trung tâm logistics.

Năm 2025, quy mô kinh tế Bắc Ninh đứng thứ 5 cả nước và thứ 3 vùng Đồng bằng sông Hồng, chiếm 4,1% GDP cả nước và 13,6% quy mô kinh tế của vùng. Tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 10,27%, đóng góp 5,34% vào tăng trưởng cả nước và 15,3% vào tăng trưởng của vùng. Thu ngân sách đạt trên 123.600 tỷ đồng.

Địa phương hiện có hơn 3.660 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký trên 52 tỷ USD, đứng thứ hai cả nước. Ngoài thế mạnh về công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ và logistics, Bắc Ninh còn sở hữu 8 di sản được UNESCO ghi danh cùng không gian văn hóa Kinh Bắc đặc sắc.

Theo Chính phủ, cả Quảng Ninh và Bắc Ninh đều đáp ứng đầy đủ 5/5 điều kiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương.

Giữ nguyên tổ chức bộ máy, nhân sự sau khi chuyển đổi

Về phương án tổ chức sau khi chuyển đổi, Chính phủ đề xuất tiếp tục sử dụng toàn bộ trụ sở làm việc và tài sản công hiện có của hai tỉnh. Tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị cơ bản được giữ nguyên; việc sắp xếp, kiện toàn hoặc thành lập mới sẽ được thực hiện theo quy định của Đảng và pháp luật.

Trước mắt, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tại các cơ quan, đơn vị tiếp tục được giữ nguyên. Hai địa phương sẽ từng bước rà soát, sắp xếp và bố trí nhân sự phù hợp với mô hình chính quyền đô thị sau khi chuyển đổi.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, cơ quan thẩm tra tán thành sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh. Hồ sơ các đề án được chuẩn bị đầy đủ, đúng quy định; việc lấy ý kiến cử tri và Hội đồng nhân dân tại các đơn vị hành chính chịu tác động trực tiếp đều đạt tỷ lệ đồng thuận cao.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp kiến nghị Quốc hội thông qua hai nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh, đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo hai địa phương khẩn trương kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để chính quyền đô thị mới đi vào hoạt động đồng bộ.

Cơ quan thẩm tra cũng tán thành việc quy định nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, trong khi nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh có hiệu lực từ ngày 20/9/2026.