Một đời sống đẹp
Giáo sư Robert Dallek nhấn mạnh: "Thực tế là người dân đã rất thất vọng với các đời tổng thống tiếp theo. Lyndon Johnson, sự thất bại tại Việt Nam. Richard Nixon phải từ chức do bê bối Watergate. Gerald Ford chỉ làm tổng thống trong một thời gian ngắn ngủi. Jimmy Carter bị coi là một tổng thống thất bại.
Hai tổng thống tiếp theo cũng không khá hơn. Bush cha chỉ được làm một nhiệm kỳ, còn Bush con thì rời Nhà trắng mà không tìm thấy vũ khí giết người hàng loạt trong Cuộc chiến Iraq, để bão Katrina tàn phá New Orleans, kinh tế suy thoái...
Người dân muốn có một đời sống tốt đẹp hơn ở đất nước này. Họ muốn nghĩ rằng con cái họ sẽ làm tốt hơn. Và họ kết nối điều này với tuổi trẻ của Kennedy, với lời hứa hẹn, với khả năng thực hiện hóa của ông ấy".
Cuốn sách mới nhất của Giáo sư Dallek (Camelot's Court) tập trung vào các cố vấn của JFK, đặc biệt là những ảnh hưởng của họ đối với chính sách đối ngoại.
 |
| Cố Tổng thống Kennedy. |
Một trong những câu hỏi "nếu như..." là Việt Nam. "Chúng ta không bao giờ biết Kennedy lẽ ra sẽ làm gì với Việt Nam. Tôi không nghĩ là ông ấy biết. Nhân dân gây áp lực, đòi ông phải đưa lực lượng quân sự tới nơi và ông thì không muốn làm vậy. Đã có rất nhiều sử gia và những người khác sẽ nói cuộc chiến của Lyndon Johnson - kết thúc trong thảm họa - đã mở đầu trong thời Kennedy. Johnson thực sự không có lựa chọn nào khác, đó chỉ là sự tiếp nối. Mặt khác, Kennedy đã bị những áp lực ghê gớm từ các cố vấn cũ, muốn tăng sự tham gia của Mỹ vào cuộc chiến đó trong thời gian 1.000 ngày ông nắm quyền", ông Dallek nhấn mạnh.
Vận mệnh quốc gia
 |
| Người Mỹ ngưỡng vọng vị tổng thống bị ám sát. |
Giáo sư Dallek nghi ngờ về việc Kennedy lẽ ra đã leo thang chiến tranh như những gì sau này diễn ra.
"Tôi không nghĩ là ông ấy sẽ gửi 545.000 lính tới Việt Nam. Thực sự là sau chiến dịch Vịnh Con lợn và Khủng hoảng Tên lửa Cu Ba, đã có áp lực lên Kennedy từ phía quân sự đòi ông phải cân nhắc tới việc xâm chiếm Cuba.
Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Robert McNamara đã đưa ra cho ông ấy một kế hoạch xâm chiếm và ông ấy đã viết cho McNamar", ông Dallek nhận định.
Theo Giáo sư Dallek, cố Tổng thống Kennedy viết: "Bob, chúng ta phải nhớ những gì đã xảy ra với người Nga trong Cuộc chiến Mùa đông với Phần Lan, và những gì đã xảy ra với chúng ta tại Triều Tiên. Chúng ta có thể sẽ bị sa lầy. Đó là những gì ông ấy nói về kế hoạch xâm chiếm Cuba. Cho nên ta có thể hình dung được cách ông ấy nghĩ về Việt Nam".
Ông cho rằng các học thuyết âm mưu vẫn còn đó, bởi mọi người không sẵn lòng chấp nhận là sự kém may mắn có thể gây tác động tới vận mệnh của một quốc gia.
"Tôi không nghĩ rằng đất nước này đã vượt qua được cuộc ám sát ông ấy, một phần bởi đó là một cú đánh khủng khiếp đối với lòng tự trọng của họ. Người ta có cảm giác rằng, đó không phải là điều chúng ta làm trong nền chính trị Mỹ. Cho nên tới ngày nay, 95% người Mỹ tin rằng đã có một âm mưu ám sát Kennedy, bởi họ phải tin rằng có một cái gì đó to lớn hơn diễn ra", ông Dallek nhấn mạnh.
Vị giáo sư lập luận, một người tầm thường như Oswald thì không thể sát hại được một người quan trọng như tổng thống. Đó là điều mà tôi cho là nhiều người nghĩ. Và đó không thể là điều ngẫu nhiên. Thực sự là phát súng đầu tiên hạ gục Kennedy đã trúng vào cổ ông ấy. Ông ấy khi đó có mặc giá đỡ lưng, là thứ ông ấy luôn mặc khi xuất hiện trong các sự kiện công chúng nhằm chống chọi với chứng đau lưng khủng khiếp của mình. Nếu như không mặc giá đỡ lưng, thì viên đạn đó đã khiến ông ngã nhào sang bên cạnh và viên đạn bắn vào đầu khiến ông thiệt mạng đã không bao giờ trúng đích.
Một câu hỏi đặt ra là, khi thời của thế hệ này qua đi, liệu ông ấy có vẫn giữ nguyên hình ảnh trong trí tưởng tượng của người Mỹ không?
"Nếu như chúng ta có một tổng thống khác, người có phẩm chất cao quý và được dân chúng yêu mến đến thế, điều mà các vị tổng thống khác gần đây không thể đạt được, thì tất nhiên Kennedy sẽ bị che mờ. Nhưng nếu chúng ta tiếp tục bế tắc, vật lộn với tương lai, thì Kennedy vẫn sẽ là hiện tượng khiến công chúng hướng hy vọng, mơ ước và tưởng tượng tới", Giáo sư Dallek nhấn mạnh.
