Ngày 25/3, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội có văn bản gửi tới UBND thành phố đề xuất phương án sắp xếp sáp nhập một số trường mầm non, tiểu học, THCS công lập trên địa bàn.
Theo đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội dự kiến trong năm học 2026-2027 sẽ giảm khoảng 35 trường, phân bố ở 18 xã, phường như Bạch Mai, Bồ Đề, Chương Mỹ, Cửa Nam, Hà Đông, Hai Bà Trưng, Hồng Hà, Ngọc Hà, Sơn Tây, An Khánh, Chương Dương, Đan Phượng, Phú Cát, Phúc Lộc, Thạch Thất, Yên Bài, Phú Nghĩa và Minh Châu.
Giai đoạn 2028-2030, Hà Nội tiếp tục giảm đầu mối quản lý, thành lập mô hình trường học đa cơ sở.
Ảnh minh họa/Internet
Nguyên nhân sắp xếp lại quy mô trường lớp là gì?
Các nhà chức trách cho biết việc đề xuất cắt giảm dựa trên bốn lý do chính. Thứ nhất, nhiều trường có quy mô lớp và số lượng học sinh dưới chuẩn quy định. Cụ thể, theo quy định, trường mầm non cần có tối thiểu 9 nhóm lớp, trong khi bậc tiểu học và trung học cơ sở lần lượt là 10 và 8 lớp.
Thực tế, nhiều trường chỉ duy trì từ 5 đến 8 lớp, điển hình như trường THCS Phú Mãn (xã Phú Cát) chỉ có 5 lớp, trường THCS và Tiểu học Vân Hà (xã Phúc Lộc) cũng trong tình trạng tương tự.
Không chỉ vậy, một số trường còn gặp khó trong công tác tuyển sinh, không đảm bảo sĩ số lớp như trường THCS Hồng Hà (phường Sơn Tây) hay các trường mầm non tại phường Cửa Nam. Việc sáp nhập được kỳ vọng sẽ tạo ra những cơ sở giáo dục mới với quy mô học sinh đủ lớn, khắc phục tình trạng manh mún.
Lý do thứ hai xuất phát từ thực trạng diện tích chật hẹp và cơ sở vật chất xuống cấp. Theo đánh giá của Sở, nhiều trường nằm sâu trong khu dân cư, ngõ nhỏ, không có điều kiện xây thêm phòng chức năng hay sân chơi, dẫn đến diện tích tối thiểu trên một học sinh không đáp ứng được yêu cầu.
Một ví dụ điển hình là trường Mầm non Chim Non (phường Hồng Hà) chỉ rộng vỏn vẹn 252 m2, trong khi một số trường ở phường Hai Bà Trưng cũng trong tình cảnh tương tự.
Học sinh lớp 1 tựu trường. Ảnh minh họa, Ảnh: PM/Vietnam+
Bên cạnh đó, yếu tố lịch sử để lại khiến nhiều trường nằm quá gần nhau, tạo ra sự chồng chéo trong địa bàn tuyển sinh. Điều này không chỉ gây lãng phí nguồn lực mà còn dẫn đến cạnh tranh không cần thiết giữa các cơ sở công lập.
Chẳng hạn, hai trường mầm non Đinh Tiên Hoàng và Hoa Sen ở phường Hồng Hà cách nhau chưa tới 200m , tình trạng tương tự cũng xảy ra ở hai trường thuộc xã Đan Phượng và ba trường khác ở phường Cửa Nam.
Cuối cùng, Sở Giáo dục và Đào tạo kỳ vọng việc giảm đầu mối quản lý sẽ nâng cao hiệu quả, tối ưu hóa nguồn lực đầu tư, phù hợp với địa giới hành chính và định hướng phát triển giáo dục lâu dài của thành phố.
Tuy nhiên, riêng đối với bậc trung học phổ thông, Sở đề nghị giữ nguyên 124 trường hiện có. Lý do được đưa ra là nhu cầu về chỗ học lớp 10 trên địa bàn vẫn có xu hướng tăng, đồng thời hiện không có trường THPT nào rơi vào tình trạng dưới chuẩn về diện tích, số lớp hay số học sinh.
Lộ trình sáp nhập nhiều trường thành một trường lớn
Về lộ trình dài hơi, đến giai đoạn 2028-2030, Sở dự kiến tiếp tục giảm đầu mối quản lý thông qua việc sáp nhập nhiều trường thành một trường lớn, nhưng vẫn giữ nguyên các vị trí để tạo thành mô hình đa cơ sở. Tiêu chí đưa ra là những trường mầm non dưới 15 lớp, trường tiểu học dưới 20 lớp và THCS dưới 23 lớp sẽ nằm trong diện xem xét.
Do đó, Sở GD&ĐT Hà Nội đề xuất, năm 2026-2027 sắp xếp 811 trường mầm non hiện có xuống còn 788 trường, giảm 23 trường, sắp xếp 728 trường tiểu học thành 724 trường, giảm 4 trường và 614 trường THCS giảm còn 606 trường, giảm 8 trường.
Giai đoạn 2028-2030, để giảm đầu mối, tinh gọn bộ máy quản lý hành chính mà vẫn giữ nguyên số lượng các điểm trường để không làm ảnh hưởng đến nhu cầu học tập của học sinh, Hà Nội sẽ đổi mới mô hình quản lý, quản trị nhà trường đối với hệ thống trường mầm non và trường phổ thông.
Như vậy, với sắp xếp lại mô hình trường học đa cơ sở như trên, Thành phố sẽ triển khai các mô hình quản lý trường nhiều cấp học (trường liên cấp); mô hình “liên kết mạng lưới trường học liên phường, liên xã”; giao quyền tự chủ toàn diện; tổ chức thực hiện thí điểm mô hình quản trị mới.
Hiện tại, Hà Nội có khoảng 2,3 triệu học sinh với hơn 2.300 trường công lập từ mầm non đến THPT, cùng khoảng 600 trường tư thục. Trong bối cảnh dân số cơ học tiếp tục gia tăng, dự thảo quy hoạch tầm nhìn 100 năm của thành phố cho thấy Hà Nội dự kiến cần thêm 986 trường để đáp ứng nhu cầu chỗ học, trong đó bậc mầm non chiếm nhu cầu lớn nhất với 441 trường, tiếp đến là tiểu học (288 trường), THCS (166) và THPT (91).
Việc sắp xếp, tinh gọn hệ thống trường lớp hiện tại được xem là nền tảng quan trọng để thành phố có nguồn lực bền vững cho công cuộc phát triển giáo dục trong tương lai.
