Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, UBND xã Lộc Thành, TP Đồng Nai vừa thông qua quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu thi công xây dựng thuộc dự án nâng cấp, mở rộng đường nhựa ấp Đồng Tâm - Hưng Thịnh kết nối Quốc lộ 13. Đây là dự án hạ tầng giao thông cấp cơ sở quan trọng, sử dụng hoàn toàn nguồn vốn ngân sách nhà nước, nhằm mục tiêu nâng cao năng lực lưu thông và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn xã Lộc Thành.
Tiến trình triển khai dự án được thực hiện qua các bước pháp lý chặt chẽ. Cụ thể, dự án đầu tư được phê duyệt theo Quyết định số 840/QĐ-UBND ngày 06/05/2026 của UBND xã Lộc Thành. Sau đó, kế hoạch lựa chọn nhà thầu được ban hành tại Quyết định số 860/QĐ-UBND ngày 11/05/2026. Nội dung hồ sơ mời thầu điện tử được thiết lập và phê duyệt dựa trên Quyết định số 890/QĐ-UBND ngày 20/05/2026 do chủ tịch UBND xã Lộc Thành ký duyệt. Giai đoạn kết thúc lựa chọn nhà thầu được đánh dấu bằng Quyết định số 981/QĐ-UBND ngày 05/06/2026 về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng, tương ứng với mã thông báo mời thầu là IB2600225110 - 00.
Hồ sơ thầu công khai cho thấy giá gói thầu xây lắp này được duyệt ở mức 3.463.255.765 đồng. Đơn vị được lựa chọn trúng thầu là Công ty TNHH Một thành viên Thái Sơn với giá trúng thầu chính thức là 3.421.170.000 đồng. Dự án áp dụng loại hợp đồng trọn gói với tổng thời gian thực hiện gói thầu và hợp đồng được ấn định là 150 ngày. Phân tích bài toán kinh tế giữa giá trần gói thầu và giá trúng thầu thực tế, tổng số vốn ngân sách tiết kiệm được sau hoạt động đấu thầu chỉ đạt khoảng 42.084.765 đồng. Biên độ chênh lệch khiêm tốn này tương ứng với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách xấp xỉ 1,22%.
Bên cạnh bài toán về tỷ lệ giảm giá, diễn biến tổ chức đấu thầu qua mạng tại xã Lộc Thành cũng ghi nhận những dấu hiệu đáng lưu ý. Căn cứ biên bản mở thầu hoàn thành vào lúc 15:34 ngày 29/05/2026 trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, gói thầu được thông báo theo hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng nhằm mục đích mở rộng tối đa cơ hội tiếp cận cho các cộng đồng doanh nghiệp xây dựng. Tuy nhiên, tính đến thời điểm đóng thầu ngày 29/05/2026, hệ thống chỉ ghi nhận một hồ sơ dự thầu duy nhất được nộp thành công từ Công ty TNHH Một thành viên Thái Sơn.
Công ty TNHH Một thành viên Thái Sơn sở hữu mã số thuế 3800405177, được thành lập và hoạt động từ ngày 09/01/2008, có địa chỉ đăng ký trụ sở chính tại Tổ 8, Khu phố Phú Thuận, Phường Bình Long, TP Đồng Nai. Theo nguồn dữ liệu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia về lịch sử đấu thầu, doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 19 gói thầu, trong đó trúng 18 gói, 1 chưa có kết quả. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng đạt khoảng 104.812.788.465 đồng.
Công tác điều hành đầu tư công trong giai đoạn 2025 - 2026 đặt ra những đòi hỏi rất khắt khe về trách nhiệm giải trình và quản lý hiệu quả nguồn lực nhà nước. Tinh thần Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu đã nêu rõ yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị chủ đầu tư phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ quy trình, nghiêm cấm các biểu hiện can thiệp không khách quan. Đồng thời, Công văn số 5557/BTC ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026 cũng nhấn mạnh mục tiêu tối ưu hóa nguồn lực công.
Theo luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), tình trạng các gói thầu áp dụng hình thức chào hàng cạnh tranh công khai trên mạng nhưng thực tế chỉ thu hút một hồ sơ tham gia và kết thúc bằng một tỷ lệ tiết kiệm dưới 2% cần được các cơ quan hậu kiểm quan tâm rà soát kỹ lưỡng. Vai trò của cơ quan quản lý cấp trên cần được phát huy thông qua việc kiểm tra xem cấu trúc kỹ thuật và các tiêu chuẩn năng lực trong hồ sơ mời thầu có xuất hiện các rào cản vô hình làm hạn chế sự tham gia tự do của các nhà thầu khác hay không.
QUY ĐỊNH VỀ BẢO ĐẢM CẠNH TRANH TRONG ĐẤU THẦU
Điều 6 Luật Đấu thầu và Điều 4 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định về tính độc lập giữa các bên để tránh tình trạng "vừa đá bóng, vừa thổi còi". Cụ thể, nhà thầu dự thầu phải độc lập về pháp lý và độc lập về tài chính với: Chủ đầu tư, bên mời thầu; Nhà thầu tư vấn lập, thẩm định hồ sơ mời thầu; Nhà thầu tư vấn đánh giá hồ sơ dự thầu, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu.
Định nghĩa "độc lập về tài chính" được cụ thể hóa là: Không cùng thuộc một cơ quan hoặc tổ chức trực tiếp quản lý đối với đơn vị sự nghiệp; Không có cổ phần hoặc vốn góp của nhau trên 30%; Không cùng có cổ phần hoặc vốn góp trên 20% của một tổ chức khác. Quy định này nhằm đảm bảo mọi nhà thầu khi tham gia vào thị trường đều có cơ hội ngang nhau, không có sự ưu ái ngầm giữa đơn vị quản lý và đơn vị thực thi.
Năm 2026, với việc sắp xếp lại đơn vị hành chính, các chủ đầu tư tại 34 tỉnh/thành phố và các xã phải thực hiện rà soát nghiêm ngặt danh sách cổ đông của các nhà thầu. Nếu phát hiện nhà thầu có mối quan hệ sở hữu chéo với đơn vị tư vấn lập hồ sơ mời thầu, hồ sơ dự thầu đó sẽ bị loại ngay lập tức. Đây là lá chắn pháp lý quan trọng để ngăn chặn các "sân sau" của những người có thẩm quyền trong việc thâu tóm các gói thầu địa phương, bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp làm ăn chân chính.