Giáo sư Emmanuel Candès: Nhà toán học phát triển lý thuyết cảm biến nén

Giáo sư Emmanuel Candès là một trong 2 nhà toán học giành giải Shaw 2026. Một trong những thành tựu lớn nhất của ông là phát triển lý thuyết cảm biến nén.

Vào ngày 27/5, Hội đồng Giải thưởng Shaw - một trong những giải thưởng khoa học danh giá nhất thế giới - công bố trao giải hạng mục Khoa học toán học năm 2026 cho Giáo sư Emmanuel Candès và Giáo sư Camillo De Lellis. Hai giáo sư nhận giải thưởng Shaw 2026 cùng 1,2 triệu USD, nhờ những công trình đột phá, làm thay đổi ngành xử lý tín hiệu và động lực học chất lưu.

Giáo sư Emmanuel hiện công tác tại Đại học Stanford, Mỹ. Theo nội dung được đăng tải trên web của Giải thưởng Shaw, một trong những đóng góp lớn nhất của nhà toán học này là cùng các cộng sự phát triển lý thuyết cảm biến nén, tạo ra tác động cực kỳ to lớn trong các lĩnh vực xử lý tín hiệu, hình ảnh y tế và thống kê. Điểm quan trọng của phát kiến này là có thể giảm đáng kể mật độ lấy mẫu (lấy mẫu dưới mức tối thiểu) trong khi hệ thống vẫn có thể tái tạo chính xác tín hiệu ban đầu.

Tiếp tục hướng đi đó, một mô hình tương tự nhưng ở dạng không giao hoán của cảm biến nén đã cho phép Giáo sư Emmanuel tái tạo các ma trận hạng thấp từ các thành phần riêng lẻ bán phần. Công trình nghiên cứu của ông được đánh giá có ảnh hưởng sâu rộng trong lĩnh vực học máy và khoa học dữ liệu.

Trong thời gian gần đây, Giáo sư Emmanuel và nghiên cứu sinh "trình làng" một bộ lọc mới giúp giảm tỷ lệ phát hiện sai trong thống kê. Công cụ này được kỳ vọng tạo ra tác động mang tính cách mạng trong ngành thống kê, tương tự những gì cảm biến nén đã làm được với công nghệ xử lý hình ảnh những năm qua.

mat-ma-3.png
Giáo sư Emmanuel Candès. Ảnh: shawprize.org.

Sinh ngày 27/4/1970 tại Paris, Pháp, Giáo sư Emmanuel tốt nghiệp cử nhân ở Đại học Bách khoa Paris năm 1993. Sau đó, ông sang Mỹ học cao học tại Đại học Stanford và lấy bằng tiến sĩ vào năm 1998.

Sau khi lấy được bằng tiến sĩ, Giáo sư Emmanuel công tác tại Stanford với vị trí trợ lý giáo sư từ năm 1998 - 2000. Vào năm 2000, ông gia nhập Viện Công nghệ California (Caltech). Tại Caltech, ông lần lượt được bổ nhiệm làm Trợ lý Giáo sư, Phó Giáo sư và Giáo sư.

Đến năm 2009, Giáo sư Emmanuel quay trở lại làm việc tại Đại học Stanford với vai trò là Giáo sư về Toán học và Thống kê. Ông từng giữ chức Chủ nhiệm Khoa Thống kê (2016 - 2018). Ông cũng là Giáo sư giữ chức vụ Barnum–Simons về Toán học và Thống kê (từ năm 2012 đến nay).

Ngoài ra, Giáo sư Emmanuel là thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Mỹ, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Mỹ.

Trong những năm qua, Giáo sư Emmanuel đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm Giải thưởng Alan T. Waterman của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF). Đây là giải thưởng cao nhất mà NSF trao cho các nhà khoa học trẻ và Giải MacArthur Fellowship hay còn có tên Genius Grants (Giải Thiên tài) - một trong những giải cao quý của Mỹ tôn vinh những cá nhân có hoạt động sáng tạo đem lại lợi ích cho cộng đồng và nhân loại. Ông cũng có hơn 100 bài thuyết trình toàn thể tại các hội nghị quốc tế lớn, không chỉ về toán học và thống kê mà còn ở nhiều lĩnh vực khác, bao gồm hình ảnh y sinh và vật lý chất rắn.

Nữ Phó giáo sư lọt top 100 châu Á: 16 năm giải bài toán chế biến sâu nông sản

Việt Nam có 5 nhà khoa học lọt Top 100 nhà nghiên cứu xuất sắc châu Á năm 2026, trong đó có PGS.TS Nguyễn Minh Tân (ĐH Bách khoa Hà Nội).

Việt Nam có 5 nhà khoa học lọt Top 100 nhà nghiên cứu xuất sắc châu Á năm 2026 của tạp chí Asian Scientist, trong đó có PGS.TS Nguyễn Minh Tân (ĐH Bách khoa Hà Nội).

PGS.TS Nguyễn Minh Tân được vinh danh nhờ những đóng góp trong lĩnh vực công nghệ hóa học. Bà được ghi nhận với giải thưởng Kovalevskaya 2024 về hợp chất tự nhiên và hoạt chất sinh học, sở hữu 7 bằng sáng chế tại Việt Nam và một công bố sáng chế quốc tế PCT.

Giáo sư Liesl Zühlke: 'Chuyên ngành tim mạch giúp tôi khiêm tốn hơn'

Giải thưởng L'Oréal-UNESCO 2026 mới đây tôn vinh Giáo sư Liesl Zühlke là một trong 5 nhà khoa học nữ xuất sắc trong lĩnh vực khoa học sự sống và môi trường.

Bước sang năm thứ 28 tổ chức, Giải thưởng L'Oréal-UNESCO Vì Phụ nữ trong Khoa học mới đây công bố danh sách 5 nhà nghiên cứu nữ xuất sắc trong lĩnh vực khoa học sự sống và môi trường. Trong đó, Giáo sư Liesl Zühlke, thuộc Đại học Cape Town và Phó Chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu Y khoa Nam Phi, có những cống hiến lớn cho lĩnh vực tim mạch.

Định vị lại bệnh tim như một vấn đề chính trị- xã hội

Vị giáo sư từ bỏ lương 'khủng', theo Bác Hồ về nước viết cuộc đời huyền thoại

Từ bỏ cuộc sống vinh hoa tại Pháp, GS.BS Trần Hữu Tước theo Bác Hồ về nước, viết nên cuộc đời huyền thoại, đặt nền móng cho ngành Tai Mũi Họng tại Việt Nam

Trong suốt cuộc đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn chú trọng đến việc phát hiện, thu hút, tập hợp và trọng dụng nhân tài. Theo Người: “những người trí thức tham gia cách mạng, tham gia kháng chiến rất quý báu cho Đảng. Không có những người đó thì công việc cách mạng khó khăn thêm nhiều”.

tran-huu-tuoc-1.jpg
Chủ tịch Hồ Chí Minh nói chuyện với các trí thức năm 1964 (Giáo sư Trần Hữu Tước ngồi bên trái Bác Hồ). Ảnh tư liệu.

Đọc nhiều nhất

Tin mới

GS.TSKH Phan Xuân Dũng: "Hãy trao dũng khí để trí thức dám nghĩ, dám làm và đưa đất nước vươn mình"

GS.TSKH Phan Xuân Dũng: "Hãy trao dũng khí để trí thức dám nghĩ, dám làm và đưa đất nước vươn mình"

Kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi đất nước đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển, hướng tới khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên số. Trong dòng chảy ấy, vai trò của đội ngũ trí thức khoa học – công nghệ càng được đặt ở vị trí trung tâm, không chỉ với sứ mệnh nghiên cứu mà còn là lực lượng kiến tạo động lực phát triển mới cho quốc gia.