Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 đặt ra nhiều yêu cầu về đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao hiệu quả giám sát và phản biện xã hội.

Trao đổi về những kỳ vọng hậu Đại hội, GS.TS Phan Trung Lý, nguyên Chủ tịch Ủy ban Pháp luật của Quốc hội nhấn mạnh, Mặt trận cần thực sự là liên minh chính trị, đại diện cho tiếng nói chân chính của Nhân dân. Sự hài lòng của người dân chính là tiêu chuẩn khách quan nhất để đo lường hiệu quả hoạt động của Mặt trận trong nhiệm kỳ mới.

​

7 chương trình hành động: Kim chỉ nam bứt phá trong kỷ nguyên mới

Đánh giá về nhiệm kỳ vừa qua của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, GS.TS Phan Trung Lý cho rằng dù là nhiệm kỳ ngắn nhưng Mặt trận đã phát huy được vai trò của mình, cùng toàn Đảng, toàn quân, toàn dân thực hiện thắng lợi các chủ trương, đường lối của Đảng trong giai đoạn mới.

Theo ông, dấu ấn đáng chú ý của Đại hội lần này không chỉ nằm ở báo cáo chính trị mà còn ở việc xây dựng chương trình hành động cụ thể cho toàn hệ thống Mặt trận trong thời gian tới.

Báo cáo chính trị đã kiểm điểm, đánh giá khá đầy đủ những kết quả đạt được trong việc phát huy vai trò của Mặt trận thời gian qua, đồng thời đề ra những chương trình hành động mới, hoạt động mới nhằm phục vụ yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

“Tôi rất tâm đắc với báo cáo chính trị do Chủ tịch Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Đỗ Văn Chiến trình bày. Trong đó đề ra chương trình hành động 7 điểm trong thời gian tới. Đấy cũng là một cách làm mới”, ông cho hay.

Theo GS.TS Phan Trung Lý, điểm mới nằm ở bên cạnh báo cáo chính trị và các mục tiêu, nhiệm vụ chung, Đại hội đã đưa ra chương trình hành động cụ thể, yêu cầu Mặt trận từ Trung ương tới địa phương, các cấp Mặt trận cũng như từng thành viên phải phát huy vai trò, thực hiện trách nhiệm của mình.

Tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu rất quan trọng, có ý nghĩa động viên vai trò của Mặt trận các cấp, hoan nghênh tinh thần của Mặt trận trong thời gian qua, đánh giá đúng mức tinh thần đóng góp, cống hiến của Mặt trận. Đồng thời cũng đề ra những yêu cầu cho Mặt trận trong thời gian tới.

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu Mặt trận phải phát huy hơn nữa vai trò của mình, đóng góp cho phong trào chung, đóng góp cho sự phát triển của đất nước; phải gần dân hơn, phải phản ánh đầy đủ hơn tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân để đóng góp vào công việc chung, sự phát triển chung.

“Tôi nghĩ trong thời gian tới, Mặt trận cũng sẽ cố gắng để thực hiện được những yêu cầu đó của Đảng”, ông Lý nói.

Theo ông Lý, chương trình hành động 7 điểm cũng đặt ra các hoạt động cụ thể để thực hiện yêu cầu đó. Để xây dựng Mặt trận thực sự trở thành liên minh chính trị đoàn kết rộng rãi, đại diện cho tiếng nói chân chính của Nhân dân, góp phần vào giai đoạn phát triển mới của đất nước với yêu cầu đột phá, bứt phá, vừa nhanh vừa bền vững.

Giám sát và phản biện xã hội cần được đề cao

Chia sẻ về nội dung tâm đắc nhất trong chương trình hành động 7 điểm của Đại hội, GS.TS Phan Trung Lý cho rằng cả 7 nội dung đều quan trọng. Tuy nhiên, điều ông quan tâm nhất là yêu cầu đổi mới hoạt động của Mặt trận theo hướng thực chất hơn.

Đại hội lần này đã đặt ra yêu cầu phải tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận để hoạt động không mang tính hình thức mà thực sự có đóng góp vào đời sống chính trị - xã hội cũng như quá trình xây dựng, triển khai chủ trương, chính sách.

“Điều tôi tâm đắc nhất là Đại hội đã đề ra yêu cầu phải đổi mới hoạt động của Mặt trận, phát huy được vai trò của Mặt trận để hoạt động thực chất hơn”, ông cho hay.

Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận trong giai đoạn tới. Theo ông, đây là lĩnh vực cần được đề cao hơn và triển khai hiệu quả hơn để Mặt trận phát huy đúng vai trò của mình trong tham gia xây dựng chủ trương, đường lối cũng như quá trình tổ chức thực hiện pháp luật, chính sách của Nhà nước.

“Hoạt động giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận phải được đề cao hơn, phải thực chất hơn”, ông nhấn mạnh.

Theo GS.TS Phan Trung Lý, việc nâng cao chất lượng phản biện xã hội không chỉ góp phần hoàn thiện chính sách mà còn giúp củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, tạo đồng thuận xã hội trong thực hiện các mục tiêu đổi mới và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

“Phải lấy sự hài lòng của Nhân dân để đánh giá hiệu quả”

Trao đổi về nội dung được Đại hội nhiều lần nhấn mạnh là “lấy Nhân dân làm gốc, lấy Nhân dân làm trung tâm”, GS.TS Phan Trung Lý cho rằng đây là quan điểm xuyên suốt trong hoạt động của hệ thống chính trị.

Theo ông, Đảng luôn chủ trương lấy dân làm gốc, đồng thời hệ thống chính trị cũng được xây dựng từ Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân nên mục tiêu đó luôn phải được bảo đảm trong thực tiễn hoạt động.

“Đảng ta luôn luôn chủ trương lấy dân làm gốc. Hệ thống chính trị của ta được xây dựng từ nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân”, ông cho hay.

GS.TS Phan Trung Lý cho biết, trong nhiệm kỳ mới, một trong những yêu cầu được đặt ra đối với hoạt động của Mặt trận là phải thực hiện được tinh thần “lấy dân làm gốc, vì dân”, bảo đảm mọi hoạt động hướng tới người dân và phục vụ người dân. Hiệu quả, hiệu lực hoạt động của Mặt trận nói riêng cũng như của cả hệ thống chính trị nói chung cần được đo bằng sự hài lòng của Nhân dân.

“Hiệu quả hoạt động của Mặt trận nói riêng và của cả hệ thống chính trị nói chung phải lấy sự hài lòng của Nhân dân để đánh giá”, ông nhấn mạnh.

​