Trong vụ án xảy ra tại dự án Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 và Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến bị cáo buộc có hành vi vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước, gây thiệt hại 803 tỷ đồng.

Ngoài ra, hai bị can Nguyễn Chiến Thắng và Huỳnh Hữu Tuấn, cùng là cựu Giám đốc Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế bị đề nghị truy tố về hai tội “Vi phạm quy định về quản lý tài sản Nhà nước” và “Nhận hối lộ”.

Nhiều sai phạm trong triển khai dự án

Theo kết luận điều tra, việc thuê tư vấn nước ngoài lập dự án và thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công 2 dự án (Xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Xây dựng mới cơ sở 2 Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức), tuy không được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “cho phép thuê tư vấn nước ngoài” nhưng Nguyễn Chiến Thắng vẫn ký Tờ trình để trình Nguyễn Thị Kim Tiến ký các quyết định cho phép thuê tư vấn nước ngoài thực hiện lập 2 dự án và phê duyệt Kế hoạch tuyển chọn phương án thiết kế kiến trúc…

Trên cơ sở phương án thiết kế kiến trúc 2 dự án được duyệt, Nguyễn Chiến Thắng chỉ đạo Nguyễn Kim Trung, Nguyễn Hữu Tuấn và Trần Văn Sinh hoàn thiện, hợp thức hồ sơ chỉ định thầu không đúng quy định pháp luật. Từ đó, liên danh VK Studio - Viện TTB thực hiện các gói thầu tương ứng và phối hợp với Đào Xuân Sinh hoàn thiện, hợp thức hồ sơ chỉ định các gói thầu liên quan. Hành vi này của bị can Nguyễn Thị Kim Tiến và các bị can liên quan gây thất thoát tài sản Nhà nước hơn 70,2 tỷ đồng.

Cơ quan điều tra còn xác định, các bị can đã phê duyệt hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu và thực hiện gói thầu XDBM-01 và XDVĐ-01 không đúng quy định, có nhiều sai phạm, gây khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai thực hiện dẫn đến dự án không thực hiện đúng tiến độ, phải dừng thực hiện, không đảm bảo mục tiêu đề ra, gây lãng phí tài sản Nhà nước tổng cộng 733,5 tỷ đồng.

Đáng chú ý, cơ quan điều tra điều tra xác định, hai dự án xây dựng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 được chia thành 10 gói thầu. Các nhà thầu đã liên hệ với bị can Nguyễn Thị Kim Tiến hoặc bị can Nguyễn Chiến Thắng để nhờ giúp đỡ được thực hiện gói thầu.

Đối với các nhà thầu liên hệ và được bà Tiến giúp đỡ, cựu bộ trưởng sẽ trao đổi để các nhà thầu trực tiếp làm việc, trao đổi, thống nhất với bị can Nguyễn Chiến Thắng. Đối với các nhà thầu liên hệ trực tiếp với bị can Thắng thì Thắng sẽ báo cáo, xin ý kiến bà Nguyễn Thị Kim Tiến.

Sau khi cựu bộ trưởng đồng ý, ông Thắng sẽ trao đổi thống nhất để các đơn vị được thực hiện gói thầu. Sau đó, ông Thắng chỉ đạo Trần Văn Sinh, cựu trưởng phòng kỹ thuật dự toán, Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm trao đổi, phối hợp với các nhà thầu xây lắp và các nhà thầu tư vấn "thông thầu" như đã thỏa thuận, thống nhất.

Khi trao đổi với các nhà thầu, bị can Thắng đã thoả thuận, thống nhất với họ về việc tạo điều kiện để được trúng thầu nhưng phải chi lại 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế. Từ đó, ông Thắng đã chỉ đạo cấp dưới thông đồng với Công ty SHT hợp thức hồ sơ để nhà thầu được trúng thầu. Thực hiện thỏa thuận trên, quá trình thực hiện hợp đồng, các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu đã đưa cho ông Thắng tổng số tiền hơn 88 tỷ đồng.

Tháng 9/2017, sau khi bị can Nguyễn Chiến Thắng nghỉ hưu, bị can Nguyễn Hữu Tuấn làm Phó Giám đốc phụ trách, sau đó làm Giám đốc Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế. Thời điểm đó, bị can Tuấn tiếp tục nhận số tiền tương ứng với 5% giá trị tạm ứng, thanh toán trước thuế của các nhà thầu thực hiện hai dự án trên. Tuy nhiên, do cả hai dự án khó khăn trong việc triển khai thực hiện nên bị can Tuấn mới nhận được tổng số tiền 12,17 tỷ đồng từ ba nhà thầu.

Một tình tiết đáng chú ý, bị can Nguyễn Chiến Thắng khai, số tiền 88,5 tỷ đồng nhận hối lộ từ các nhà thầu thực hiện 10 gói thầu xây lắp của hai dự án, bị can Thắng chi cho bị can Nguyễn Thị Kim Tiến 12,9 tỷ đồng và 100.000 USD; chi cho bị can Nguyễn Hữu Tuấn 3,47 tỷ đồng; đưa cho Trần Văn Sinh 2,97 tỷ đồng, chi chúc Tết lãnh đạo Bộ Y tế 500 triệu đồng; chi cho các cá nhân tại một số bộ, ngành 2,4 tỷ đồng...

Bị can Nguyễn Hữu Tuấn khai, sau khi nhận hối lộ cũng đưa cho bị can Nguyễn Thị Kim Tiến 5 tỷ đồng, chi chung cho các hoạt động của Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm gần 6 tỷ và sử dụng cá nhân hơn 1,2 tỷ.

Nhận nhưng không biết nguồn gốc tiền

Bị can Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận hành vi phạm tội trong việc thuê tư vấn nước ngoài, tuyển chọn, phê duyệt kết quả tuyển chọn phương án thiết kế kiến trúc hai dự án xây dựng bệnh viện cơ sở 2…Tuy nhiên, bị can Nguyễn Thị Kim Tiến chỉ thừa nhận nhiều lần cầm từ Nguyễn Chiến Thắng tổng cộng 2,5 tỷ đồng và một lần nhận từ Nguyễn Hữu Tuấn 5 tỷ đồng. Bị can Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, không biết nguồn gốc tiền và không thỏa thuận với Nguyễn Chiến Thắng, Nguyễn Hữu Tuấn về việc đưa và nhận tiền. Đến nay, bà Tiến đã nộp khắc phục tổng số tiền 14,5 tỷ đồng.

Cơ quan điều tra đã tiến hành đối chất giữa bị can Nguyễn Thị Kim Tiến và bị can Nguyễn Chiến Thắng nhưng hai bên vẫn giữ nguyên lời khai.

Cơ quan điều tra xác định, sau khi nhận tiền, Nguyễn Chiến Thắng đã chia chác hơn 63 tỷ đồng, trong đó chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến 2,5 tỷ đồng; Nguyễn Hữu Tuấn 2,47 tỷ đồng; Trần Văn Sinh 2,97 tỷ đồng; cho Nguyễn Kim Trung 1,725 tỷ đồng; cho một số cá nhân tại Ban Y tế trọng điểm 5,5 tỷ đồng và Bồi dưỡng cán bộ, lãnh đạo Ban Y tế trọng điểm 2,59 tỷ đồng và đưa cho Lê Thanh Thiêm 2 triệu USD (tương đương 45,26 tỷ đồng; Thiêm là Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị đề nghị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”). Phần còn lại 25,45 tỷ đồng không đủ căn cứ xác định việc sử dụng nên Nguyễn Chiến Thắng phải chịu trách nhiệm.

Trong tổng số 88,465 tỷ đồng nhận hối lộ, có hơn 36 tỷ đồng nhận từ các nhà thầu là doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng, nên C03 không điều tra, kết luận mà chuyển thông tin đến Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng để xử lý theo thẩm quyền. Do đó, ông Thắng bị cáo buộc đã nhận hối lộ tổng số tiền hơn 51 tỷ đồng mà không bao gồm hơn 36 tỷ đồng nhận từ doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng.

Cơ quan điều tra cũng kết luận, sau khi nhận 12,7 tỷ, ông Tuấn đã sử dụng chi cho bà Nguyễn Thị Kim Tiến 5 tỷ đồng. Ngoài ra, trong tổng số tiền trên có 4,5 tỷ, ông Tuấn nhận từ nhà thầu là doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng. Do đó, cơ quan điều tra đã chuyển thông tin đến Bộ Quốc phòng để xử lý theo thẩm quyền. Hành vi của ông Tuấn bị cáo buộc phạm vào tội nhận hối lộ tổng số tiền 7,6 tỷ đồng.

Bị can Nguyễn Thị Kim Tiến không bị đề nghị truy tố về tội “Nhận hối lộ” như hai bị can Thắng, Tuấn. Đối với hành vi đưa hối lộ của 10 cá nhân, Cơ quan điều tra xác định nhóm đối tượng này đã nhận thức được sai phạm và việc thỏa thuận đưa tiền là theo đề nghị của ông Thắng. Cùng với đó, họ đã chủ động làm đơn tố giác hành vi của ông Thắng, ông Tuấn và thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác để làm rõ bản chất vụ án nên Cơ quan điều tra quyết định miễn trách nhiệm hình sự.