Hoạt động quản lý đầu tư công tại xã Đông Thái lại một lần nữa thu hút sự quan tâm khi một gói thầu xây lắp có giá trị hơn 6 tỷ đồng vừa hoàn tất lựa chọn nhà thầu qua mạng với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức "siêu nhỏ giọt". Điều đáng nói, một nhà thầu có mức giá bỏ thầu thấp hơn rất sâu đã không thể vượt qua bước đánh giá kỹ thuật do những thiếu sót trong hồ sơ thuyết minh biện pháp thi công.
Tỷ lệ tiết kiệm 0,09%
Theo Quyết định số 57/QĐ-PKT.XD do ông Lư Hoàng Lâm, Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Thái ký phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, đơn vị trúng thầu tại Gói thầu số 1: Chi phí xây dựng thuộc dự án Đường Đề Bô (bờ Đông) là Liên doanh gồm Doanh nghiệp tư nhân Điền Thuận Phát với Công ty TNHH Tư Vấn Xây dựng Nam Tiến.
Giá gói thầu được xác định là 6.206.707.356 đồng, trong khi giá trúng thầu của liên danh này là 6.201.145.308 đồng. Như vậy, thông qua hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng, một gói thầu quy mô 6.206.707.356 đồng chỉ tiết kiệm được cho ngân sách địa phương vỏn vẹn 5.562.048 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0,09%.
Tính cạnh tranh và lỗi trượt thầu của đối thủ
Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận gói thầu này có 2 nhà thầu tham gia nộp hồ sơ dự thầu. Đối thủ cạnh tranh trực tiếp với liên danh trúng thầu là Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Vũ Đình. Xét về khía cạnh kinh tế, nhà thầu Vũ Đình đã đưa ra một mức giá rất cạnh tranh khi áp dụng thư giảm giá lên tới 10%, kéo giá dự thầu sau giảm giá xuống còn 5.735.441.185 đồng. Mức giá này thấp hơn giá của liên danh trúng thầu tới gần 466 triệu đồng.
Tuy nhiên, cơ hội tối ưu hóa chi phí của chủ đầu tư đã không thể thực hiện. Tại Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 15/BC-TCG do Tổ chuyên gia thuộc Công ty TNHH Xây dựng Hoàng Phát KG thực hiện, Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Vũ Đình đã bị đánh giá không đạt ở bước tiêu chuẩn kỹ thuật.
Lý do chi tiết được tổ chuyên gia chỉ rõ: trong file thuyết minh biện pháp tổ chức thi công của nhà thầu Vũ Đình (từ trang 23 đến trang 29), đơn vị này hoàn toàn không có thuyết minh thi công lưới thép mặt đường và bãi tránh xe. Đồng thời, tại trang 28 của file thuyết minh, nhà thầu này lại đưa ra giải pháp kỹ thuật "khi lắp ván khuôn xong dưới phải lót một lớp nilon chống mất nước cho bê tông, sau đó lắp đặt cốt thép khe co khe giãn rồi tiến hành đổ bê tông", phương án này được kết luận là không phù hợp với hồ sơ thiết kế được duyệt của gói thầu. Việc sai sót trong hồ sơ thuyết minh kỹ thuật đã khiến nhà thầu bỏ giá thấp nhất bị loại.
Chân dung đối tác quen thuộc tại địa bàn
Sau khi đối thủ không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, liên danh Doanh nghiệp tư nhân Điền Thuận Phát - Công ty TNHH Tư Vấn Xây dựng Nam Tiến với hồ sơ hợp lệ và đạt điểm kỹ thuật đã trở thành đơn vị trúng thầu.
Đứng đầu thành viên liên danh là Doanh nghiệp tư nhân Điền Thuận Phát: (MSDN: vn1702219034), có địa chỉ tại Xã An Biên, An Giang, được thành lập năm 2021, người đại diện pháp luật là ông Huỳnh Thanh Điền. Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 05/2026 doanh nghiệp này đã tham gia khoảng 26 gói thầu, trong đó trúng 25 gói, trượt 1 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm liên danh): 17.580.730.363 đồng
Đáng chú ý, dữ liệu hoạt động cho thấy sự gắn bó chặt chẽ giữa Doanh nghiệp tư nhân Điền Thuận Phát và chính Phòng Kinh tế xã Đông Thái. Trong số 25 gói thầu mà doanh nghiệp này từng trúng trên hệ thống, có đến 14 gói thầu được thực hiện trực tiếp với chủ đầu tư này. Nhiều gói thầu trước đây doanh nghiệp giành được tại Phòng Kinh tế xã Đông Thái thông qua hình thức chỉ định thầu rút gọn với vai trò nhà thầu độc lập, quy mô từ vài trăm triệu đến hơn 1 tỷ đồng, tiêu biểu như gói Chi phí xây dựng Đường Xẻo Bướm (1.035.389.965 đồng) hay gói Cải tạo sửa chữa BCHQS, Hội trường, Hàng rào, sân nền, XDM nhà vệ sinh (910.063.785 đồng).
Đến gói thầu Đường Đề Bô (bờ Đông) lần này, khi chuyển sang hình thức chào hàng cạnh tranh có tính mở rộng rộng rãi hơn, Doanh nghiệp tư nhân Điền Thuận Phát đã chủ động liên danh với Công ty TNHH Tư Vấn Xây dựng Nam Tiến để tiếp tục tham gia và giành chiến thắng sát nút giá trần.
Thành viên thứ 2 trong liên danh, Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Nam Tiến có trụ sở đăng ký tại Tổ 9, Ấp Số 8, Xã Sơn Kiên, tỉnh An Giang, do ông Trần Văn Linh làm đại diện pháp luật kiêm Giám đốc. Trong lịch sử hoạt động đấu thầu tính đến tháng 05/2026, công ty đã tham gia khoảng 157 gói thầu, đạt tỷ lệ trúng thầu rất cao với 97 gói thầu, tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt 386.912.708.846 đồng (trong đó, tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập là 185.968.188.690 đồng, tổng giá trị trúng thầu với vai trò liên danh là 200.944.520.156 đồng). Đáng lưu ý, dữ liệu đấu thầu lịch sử chứng minh tỷ lệ trúng thầu trung bình so với giá dự toán của doanh nghiệp này lên đến 95,78% và liên tục ghi nhận các gói thầu trúng độc lập tại các ban ngành quản lý kinh tế cấp xã thuộc địa bàn tỉnh An Giang giai đoạn 2025 - 2026.
Ngoài 2 gói thầu trúng độc lập đang phân tích nêu trên thì cũng trong tháng 05/2026 nhà thầu này còn trúng Gói thầu số 1: Chi phí xây dựng cũng do Phòng Kinh tế xã Đông Thái làm chủ đầu tư, trị giá 6.201.145.308 đồng, với vai trò liên danh phụ.
Góc nhìn chuyên gia
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Hình thức chào hàng cạnh tranh qua mạng được thiết kế nhằm tối ưu hóa tính minh bạch và tạo áp lực giảm giá sâu cho các gói thầu hạ tầng sử dụng vốn ngân sách. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế này chỉ đạt được khi các nhà thầu có sự chuẩn bị nghiêm túc, kỹ lưỡng về mặt hồ sơ kỹ thuật. Việc nhà thầu bỏ giá thấp nhưng lại vi phạm các lỗi cơ bản trong thuyết minh biện pháp thi công sẽ vô tình làm giảm tính cạnh tranh thực chất của cuộc thầu, khiến chủ đầu tư không có nhiều phương án để tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công."
Nhiều chuyên gia đấu thầu cũng nhìn nhận, việc các nhà thầu khi tham gia đấu thầu rộng rãi hoặc chào hàng cạnh tranh cần nâng cao hơn nữa năng lực lập hồ sơ kỹ thuật, tránh các sai sót không đáng có, từ đó góp phần tạo ra môi trường đấu thầu thực sự chất lượng, minh bạch và mang lại giá trị tiết kiệm thực chất cho ngân sách nhà nước.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.