Mỹ đã thực hiện một chiến dịch giải cứu táo bạo hai phi công trên chiếc chiến đấu cơ bị Iran bắn rơi hôm 3/4, đưa một phi công ra khỏi vùng sau chiến tuyến đối phương, trước khi tiến hành một cuộc giải cứu phức tạp và kịch tính đối với thành viên thứ hai - người đã ẩn náu sâu trong núi trong bối cảnh Tehran kêu gọi người dân Iran hỗ trợ bắt giữ phi công này.
Đánh lạc hướng chính quyền Iran
Theo AP, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã tìm cách đánh lạc hướng chính quyền Iran trước khi phi công bị phát hiện, bằng cách phát động một chiến dịch đánh lừa nhằm lan truyền thông tin trong Cộng hòa Hồi giáo Iran rằng Mỹ đã xác định được vị trí của phi công này.
“Đây là lần đầu tiên trong ký ức quân sự, hai phi công Mỹ được giải cứu riêng biệt, sâu trong lãnh thổ đối phương. Chúng tôi sẽ không bao giờ bỏ rơi một binh sĩ Mỹ nào", ông Trump viết trên nền tảng Truth Social vào sáng 5/4.
“Việc chúng ta có thể thực hiện thành công cả hai chiến dịch này mà không có người Mỹ nào thiệt mạng, thậm chí bị thương, một lần nữa chứng minh rằng chúng ta đã đạt được ưu thế và vượt trội tuyệt đối trên bầu trời Iran”, ông Trump viết trên mạng xã hội.
Quan chức Mỹ giữ bí mật khi chiến dịch diễn ra
Trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump cho biết chiến dịch cuối tuần qua buộc Mỹ phải hoàn toàn giữ bí mật để tránh làm nguy hiểm đến nỗ lực, ngay cả khi Tổng thống và các thành viên cấp cao trong chính quyền liên tục theo dõi vị trí của phi công.
Nhà Trắng và Lầu Năm Góc từ chối công khai thảo luận chi tiết về chiếc máy bay chiến đấu bị bắn rơi trong hơn 24 giờ sau vụ tai nạn ban đầu, đặc biệt là về thành viên phi hành đoàn đầu tiên được giải cứu khỏi chiếc F-15E Strike Eagle - một nỗ lực mà ông Trump sau đó cho biết kéo dài 7 giờ.
Lúc đó, cả Mỹ và chính quyền Iran đều đang chạy đua để tìm thành viên phi hành đoàn thứ hai, một sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí, mà cả hai bên đều chưa xác định được vị trí.
Theo một quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump, CIA đã lan truyền thông tin tại Iran rằng Mỹ đã tìm thấy người này và đang di chuyển anh bằng đường bộ để đưa ra khỏi Iran. Vị quan chức này yêu cầu giấu tên vì chưa được phép công bố chi tiết.
Sự đánh lạc hướng này đã giúp CIA có thời gian xác định vị trí của phi công thứ hai, người đang ẩn náu trong một vùng núi, vị quan chức cho biết.
"Phi công này đã leo lên độ cao 2.133 mét dù bị thương", theo Thượng nghị sĩ Dave McCormick, thành viên của Đảng Cộng hòa đến từ bang Pennsylvania, người cho biết đã được một quan chức cấp cao trong chính quyền tham gia chiến dịch này thông tin trên chương trình “Fox News Sunday”.
Cơ quan tình báo đã gửi tọa độ của phi công cho Lầu Năm Góc và Nhà Trắng, nơi ông Trump ra lệnh tiến hành chiến dịch giải cứu.
Iran kêu gọi người dân truy tìm "phi công địch"
Trong khi chiến dịch giải cứu của Mỹ diễn ra, phát thanh viên trên kênh truyền hình liên kết với Đài truyền hình quốc gia Iran đã kêu gọi người dân ở khu vực miền núi tây nam Iran, nơi máy bay chiến đấu Mỹ bị rơi, giao nộp bất kỳ “phi công địch” nào cho cảnh sát và hứa sẽ thưởng cho ai làm được điều đó.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin các cuộc không kích ở tây nam Iran vào ngày 4/4 đã khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, tại cùng khu vực nơi phi công Mỹ mất tích được cho là đang ẩn náu.
Mỹ liên tục theo dõi vị trí của phi công. Đúng thời điểm thích hợp, ông Trump cho biết đã chỉ đạo quân đội điều động hàng chục máy bay vũ trang hạng nặng để giải cứu. Tổng thống Trump cho hay, phi công này “bị thương nặng” nhưng sẽ hồi phục.
Thách thức trong chiến dịch giải cứu của Mỹ
Chiến dịch giải cứu của Mỹ đã gặp phải nhiều thách thức lớn ở vùng sau chiến tuyến đối phương. Bộ chỉ huy liên quân Iran tuyên bố đã bắn trúng 2 trực thăng Black Hawk của Mỹ tham gia chiến dịch.
Một nguồn tin giấu tên am hiểu tình hình cho biết hai trực thăng này đã điều hướng đến vùng trời an toàn, dù chưa rõ chúng có hạ cánh hay phi công Mỹ có bị thương hay không.
Sau đó, quân đội Mỹ buộc phải điều thêm máy bay để hoàn thành việc giải cứu phi công thứ hai, theo một quan chức tình báo khu vực được báo cáo về nhiệm vụ này. Mỹ đã phá hủy hai máy bay vận tải mà họ buộc phải bỏ lại do sự cố, vị quan chức giấu tên vì đây là nhiệm vụ bí mật nói tiếp.
Truyền hình nhà nước Iran hôm 5/4 đã phát sóng một đoạn video cho rằng đó là các bộ phận của máy bay Mỹ bị lực lượng Iran bắn rơi, cùng với hình ảnh khói đen dày đặc bốc lên. Đài này nói Iran đã bắn rơi một máy bay vận tải và hai trực thăng tham gia chiến dịch giải cứu của Mỹ.
Trong khi đó, theo Bộ chỉ huy liên quân Iran, các máy bay bị phá hủy bao gồm hai máy bay vận tải quân sự C-130 và hai trực thăng Black Hawk tại tỉnh Isfahan, nơi diễn ra chiến dịch giải cứu.
>>> Mời độc giả xem thêm video: Pakistan nỗ lực hạ nhiệt cuộc xung đột tại Trung Đông