Ông Trần Quốc Hải (SN 1960, ngụ xã Suối Dây, huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh gần biên giới với Vương quốc Campuchia) là nhân vật từng gây chú ý với truyền thông trong và ngoài nước vì tài năng đáng nể trong việc chế tạo xe tăng các thiết bị khoa học - công nghệ.

Trong năm 2015, ông đặc biệt được biết đến rộng rãi khi đã sửa, nâng cấp và chế tạo mới hàng loạt xe tăng cho Vương quốc Campuchia. Đồng thời, ông đã được Quốc vương Campuchia trao tặng huân chương Đại tướng quân - danh hiệu được trao cho những người nước ngoài có đóng góp lớn đối với quốc gia này.

Chia sẻ với PV trong cuộc gặp vào những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Thân 2016, ông Hải cho biết, tính tới hiện tại ông đã nâng cấp (làm to hơn, chuyển từ động cơ xăng sang động cơ dầu với 220 mã lực, chạy nhanh hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn, hỏa lực mạnh hơn) 11 chiếc xe tăng và chế tạo mới 1 chiếc xe tăng cho Campuchia. Sau đó, ông cũng đã chuyển giao công nghệ chế tạo xe tăng 6 bánh cho nước này. Với công nghệ có được từ ông Hải, Campuchia hiện đang xây dựng nhà máy sản xuất xe tăng hàng loạt.

Ông Trần Quốc Hải trông bình dị đúng chất “hai lúa” như cách mọi người thường gọi, nhưng người đàn ông này lại có thể chế tạo xe tăng, máy bay, máy nông nghiệp...

Trước đó, trong một lần được mời sang Campuchia hỗ trợ kỹ thuật sử dụng máy trồng mì do chính ông chế tạo, ông vô tình nhìn thấy nhiều xe bọc thép của nước này bị hư hỏng.

Ông Hải kể: “Bên Campuchia họ thường đẩy xe tăng ra xếp thành một hàng vào ban đêm, còn ban ngày thì cất vào. Tôi thấy lạ vì họ toàn đẩy xe tăng ra vào, thay vì mở máy xe chạy. Tôi có hỏi thì họ bảo xe bị hỏng cả rồi. Họ nói rất nhiều chuyên gia, kỹ sư từ Ukraina, Nga và cả Việt Nam đã sang sửa chữa. Nhưng sửa xong, chạy được vài hôm thì hỏng tiếp, họ lại phải đẩy xe ra vào như cũ”.

Nghe câu trả lời trên, lòng tự hào dân tộc của ông Hải trỗi dậy. Ông quyết định hỏi ý nước bạn về việc để ông sửa chữa những chiếc xe tăng hư hỏng bằng tiền túi của mình. Nếu sửa được thì ông mới nhận lại tiền. Lúc đó, cả Tư lệnh Lữ đoàn 70 và Tổng tư lệnh Quân đội Campuchia đều chưa thật sự tin tưởng ông, nhưng Tổng tư lệnh Quân đội Campuchia nói: “Xe hư thì cũng hư rồi. Sửa được thì tốt, không được cũng là xe hư. Cứ để ông Hải sửa đi”.

“Rõ ràng họ cũng thấy thương vụ này chỉ được chứ không mất gì”, ông Hải vừa cười vừa nói.

Ban đầu, ông Hải cùng con là anh Trần Quốc Thanh và vài người thợ phải mất 1 tháng để sửa, nâng cấp chiếc xe tăng đầu tiên. Sau khi chạy thử và quá thích thú với chiếc xe tăng đã “hồi sinh”, phía Campuchia bàn giao thêm cho ông Hải 10 chiếc xe tăng hư khác.

“Ở Campuchia đầy đủ lắm, thợ cần bao nhiêu cũng có, phụ tùng cũng không thiếu gì. Nhưng mà mình chỉ cần khoảng 10 người thợ, trong đó tôi có đưa vài thợ lành nghề từ Việt Nam sang để vừa làm vừa học hỏi”, ông Hải nhắc lại quá trình sửa xe tăng cho nước bạn.

Ông Hải cùng con trai chụp ảnh bên chiếc xe tăng tự chế tạo cho Campuchia.

Hoàn thành sửa chữa, nâng cấp 11 chiếc xe tăng hư, ông Hải lại ngỏ ý chế tạo mới xe tăng cho Campuchia với kinh phí ban đầu do chính ông tự bỏ ra.

“Chiếc xe tăng tôi chế tạo cho Campuchia đã cách đây khoảng 1 năm, đó là xe tăng 6 bánh. Bây giờ tôi có thể chế tạo cả xe tăng 8 bánh với nhiều thay đổi. Nếu Campuchia muốn mua công nghệ này thì tôi cũng sẽ chuyển giao lại cho họ. Tuy nhiên, trước hết phải đợi họ xây dựng xong nhà máy đã. Suy nghĩ ra cách làm (nghiên cứu kích thước, động cơ,…) thì khó chứ bắt tay vào làm thì dễ lắm, cứ rập khuôn mà làm thôi!”, ông Hải nói.

Theo ông Hải, từ sau khi nâng cấp, chế tạo thành công xe tăng cho Campuchia, nhiều lãnh đạo cấp cao của nước này vẫn thường xuyên giữ liên lạc và mời ông sang tham dự các hội nghị, hay chỉ đơn thuần là mời gia đình ông qua du lịch. “Từ đây tới Campuchia cũng chỉ vài chục km, họ đưa xe qua đón tôi suốt, có khi thì dự hội nghị, có khi thì chỉ đơn giản là mời qua du lịch, nghỉ ngơi thôi. Cách đây 2 ngày tôi cũng vừa từ Campuchia về Việt Nam”, ông Hải chia sẻ.

Hiện ông Hải đang tập trung vào việc sản xuất máy trồng mì. Máy trồng mì này được ông cải tiến theo hướng trồng mì đứng, có thể thay thế cho 400 nhân công. Ngoài ra, ông Hải đang nghiên cứu, chế tạo thêm máy nhổ mì ngay tại xưởng cơ khí của gia đình. Máy trồng mì đứng đã được chạy thử nghiệm trên 67 hecta đất tại Campuchia và 4 hecta đất tại Tây Ninh.

“Giờ mà bạn bè hay ai muốn mượn máy về trồng thì tôi cũng sẵn sàng cho mượn thôi. Máy này cần 3 người điều khiển và có thể thay thế được 400 nhân công”, ông Hải mô tả về sản phẩm của mình.