Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong giai đoạn từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2, tỉnh Lâm Đồng, đã triển khai hàng loạt dự án đầu tư công quan trọng. Tuy nhiên, qua phân tích chuyên sâu các quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, một thực trạng đáng quan tâm là tỉ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước tại nhiều gói thầu chỉ định đang ở mức cực kỳ khiêm tốn, thậm chí có gói thầu tỉ lệ tiết kiệm ghi nhận con số 0 đồng.
Điển hình là gói thầu "Mua sắm hàng hoá ứng phó mưa bão đột xuất cho Ban chỉ huy quân sự xã". Tại gói thầu này, Chủ đầu tư đã phê duyệt cho Hộ Kinh doanh Thống Nhất (MST: 5800520889) trúng thầu theo hình thức chỉ định thầu rút gọn. Đáng chú ý, tổng giá trị dự toán được phê duyệt là 71.800.000 đồng và giá trúng thầu cũng được xác định chính xác là 71.800.000 đồng. Như vậy, thông qua quá trình lựa chọn nhà thầu, ngân sách địa phương không tiết kiệm được bất kỳ một đồng chi phí nào cho danh mục hàng hóa thiết yếu như cưa xích, đèn pin hay áo mưa bộ. Quyết định số 25/QĐ-VP ngày 25/12/2025 phê duyệt kết quả này do ông Phạm Văn Tuyến, Phó Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 ký.
Tình trạng trúng thầu sát nút giá dự toán tiếp tục lặp lại tại gói thầu "Chi phí mua sản phẩm, hàng hóa phục vụ Tổng kết Hội đồng nhân dân xã Bảo Lâm 2 Khóa I, Nhiệm kỳ 2021 - 2026". Tại Quyết định số 09/QĐ-VP ngày 17/01/2026, ông Phạm Văn Tuyến đã ký phê duyệt cho Công ty Cổ phần Đầu tư 2T Việt Nam (MST: 0109769227) trúng thầu với giá trúng thầu là 131.868.000 đồng. Con số này trùng khớp 100% với giá trị dự toán 131.868.000 đồng được duyệt tại Phụ lục kế hoạch lựa chọn nhà thầu, đưa tỉ lệ tiết kiệm tại gói thầu này về mức 0%.
Không chỉ dừng lại ở các gói mua sắm, tại lĩnh vực xây lắp, hiệu quả kinh tế cũng bộc lộ những chỉ số tương tự. Tại công trình "Nâng cấp, sửa chữa, đầu tư bổ sung hệ thống chiếu sáng công cộng...", gói thầu số 01 "Chi phí xây dựng" có giá dự toán là 1.755.348.200 đồng. Tuy nhiên, giá trúng thầu được phê duyệt tại Quyết định số 24/QĐ-VP ngày 27/03/2026 cho Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng và Thương mại Phú Hoàng Nam (MST: 5801400520) là 1.752.177.429 đồng. Tỉ lệ tiết kiệm đạt khoảng 0,18%. Đây là một con số được các chuyên gia đấu thầu đánh giá là "siêu thấp" đối với một gói thầu có giá trị tiền tỷ.
Bình luận về thực trạng này dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) cho biết: "Mục tiêu cốt lõi của Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 là đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng và hiệu quả kinh tế. Việc các gói thầu chỉ định có giá trúng thầu trùng khít với giá dự toán không vi phạm điều cấm của luật nếu quy trình thực hiện đúng trình tự. Tuy nhiên, nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên tại một đơn vị, nó đặt ra yêu cầu rất cao về trách nhiệm giải trình của người đứng đầu trong việc khảo sát giá thị trường và xây dựng dự toán gói thầu đã thực sự sát thực tế hay chưa."
Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin:
[Kỳ 2] Dự án giao thông tại xã Bảo Lâm 2: Đối thủ "ngã ngựa", nhà thầu Bá Trường một mình về đích
Quy định về Hình thức Chỉ định thầu rút gọn
Theo Điều 78 của Nghị định 214/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đấu thầu 2023, hình thức chỉ định thầu rút gọn được áp dụng trong các trường hợp cấp bách hoặc gói thầu trong hạn mức quy định. Tuy nhiên, dù thực hiện theo quy trình rút gọn, Chủ đầu tư vẫn phải đảm bảo nhà thầu có đủ năng lực và giá trúng thầu phải đảm bảo tính hợp lý so với dự toán được duyệt. Việc phê duyệt giá trúng thầu trùng khớp 100% với dự toán (tiết kiệm 0 đồng) như ghi nhận tại một số gói thầu của Văn phòng HĐND và UBND xã Bảo Lâm 2 là dấu hiệu cần được cơ quan chức năng hậu kiểm để xác định tính hiệu quả của dòng vốn ngân sách.