Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trái ngược với sự hanh thông tại các dự án nội đô, cuối năm 2025, Công ty TNHH Thống Nhất cùng các đối tác liên danh đã liên tiếp thất bại tại các gói thầu xây lắp giao thông trọng điểm.
Cụ thể, tại Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình Nâng cấp mặt đường Đường Huyện 63 và Đường Huyện 64 (Mã TBMT: IB2500420751-00) do Ban QLDA ĐTXD khu vực Thạnh Trị làm chủ đầu tư. Quyết định số 80/QĐ-BQLDA ngày 02/12/2025 do Giám đốc Nguyễn Thông ký đã phê duyệt đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH Thuận Hòa Hưng. Liên danh do Công ty TNHH Thống Nhất đứng đầu bị loại dù bỏ giá dự thầu chỉ 12.150.707.539 đồng, giảm tới 27,31% so với giá gói thầu (16.715.313.936 đồng).
Lý do nhà thầu bị loại được nêu rõ trong Báo cáo đánh giá E-HSDT ngày 25/11/2025: Nhà thầu không chứng minh được tính khả thi của giá dự thầu và các chi phí cấu thành. Cụ thể, Công ty TNHH Thống Nhất đề xuất giá cát đen chỉ 80.976 đồng/m3 (tương đương 27,11% đơn giá dự toán) và đá cấp phối 420.000 đồng/m3 (tương đương 66,17% đơn giá dự toán). Dù Bên mời thầu đã hai lần phát hành công văn yêu cầu làm rõ (số 67/CV-BQLDA và 92/CV-BQLDA), nhưng nhà thầu này đã không phản hồi hoặc không cung cấp được tài liệu chứng minh nguồn cung vật tư đúng giá dự thầu.
Kịch bản tương tự lặp lại tại Gói thầu số 01: Nâng cấp mặt đường đường huyện 68 và đường huyện 61 (Mã TBMT: IB2500421065-00). Theo Quyết định số 78/QĐ-BQLDA ngày 02/12/2025, Liên danh của Công ty TNHH Thống Nhất tiếp tục bị loại vì bỏ giá cát đen và đá cấp phối quá thấp nhưng không thể giải trình cơ sở huy động vật tư.
Chuyên gia đấu thầu Lê Tấn Việt nhận định: "Việc bỏ giá thấp hơn 20% so với dự toán là dấu hiệu bất thường về tài chính. Nếu nhà thầu không giải trình được tính khả thi, việc chủ đầu tư loại bỏ là đúng quy định của Nghị định 214/2025/NĐ-CP nhằm đảm bảo chất lượng công trình và tránh rủi ro bỏ dở dự án".
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.
Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.
[Kỳ 3:] Công ty Thống Nhất: Cần nâng cao trách nhiệm giải trình và năng lực kỹ thuật