Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, hoạt động lựa chọn nhà thầu tại các dự án giao thông ở Khánh Hòa không chỉ thu hút sự chú ý bởi quy mô tài chính mà còn bởi cách thức áp dụng các cơ chế pháp lý đặc thù. Bức tranh năng lực của Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Giao thông Khánh Hòa được điểm xuyết bằng hàng loạt gói thầu giao theo hình thức chỉ định dưới sự quản lý của Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa.

Nghịch lý "cấp bách" nhưng thi công ròng rã 270 ngày

Một trong những dự án thu hút sự quan tâm lớn từ dư luận là Gói thầu số 17: Khu tái định cư Bậc Rây 1. Dự án này được Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa áp dụng hình thức "Chỉ định thầu rút gọn" dựa trên cơ sở khắc phục hậu quả sạt lở theo Quyết định số 1402/QĐ-UBND ngày 23/4/2026 của UBND tỉnh. Nhờ cơ chế đặc thù này, Liên danh của Công ty Cổ phần Quản lý và Xây dựng Giao thông Khánh Hòa đã được giao thẳng gói thầu có giá trị lớn lên tới 74.451.566.880 đồng mà không phải trải qua khâu đấu thầu cạnh tranh rộng rãi (theo Quyết định số 214/QĐ/BQLDA ngày 19/05/2026 của Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa)

Dẫn chiếu điểm k khoản 1 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP, việc chỉ định thầu rút gọn được áp dụng cho các gói thầu cần thực hiện để ngăn chặn, khắc phục ngay hậu quả thiên tai, sạt lở. Điểm then chốt cốt lõi của cơ chế này là yếu tố "triển khai ngay" và "cấp bách" nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân. Tuy nhiên, hồ sơ quyết định trúng thầu lại ghi nhận thời gian thực hiện hợp đồng của Gói thầu số 17 lên tới 270 ngày (tương đương 9 tháng).

Bình luận về tính pháp lý của trường hợp này, Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Quy định về chỉ định thầu khẩn cấp là một ngoại lệ pháp lý nhằm trao cho Chủ đầu tư công cụ gỡ vướng thủ tục, cho phép nhà thầu thi công ngay để cứu hộ, cứu nạn. Việc một dự án mang danh nghĩa khẩn cấp, được miễn toàn bộ các khâu đấu thầu cạnh tranh công khai, nhưng lại có tiến độ thi công kéo dài đến 270 ngày là một điểm mờ cần được giải trình rõ ràng. Tính cấp bách ở đây nằm ở đâu khi công trình được thực hiện trong gần 1 năm? Câu hỏi đặt ra về tính minh bạch là liệu cơ chế này có bị vận dụng khiên cưỡng để tước đi cơ hội của các doanh nghiệp khác hay không?".

Đặc quyền lặp lại và áp lực từ gói thầu giảm giá

Bên cạnh sự khẩn cấp, hồ sơ của Công ty Giao thông Khánh Hòa còn ghi nhận hàng loạt dự án khác được nhận theo hình thức chỉ định thầu và lặp lại. Cụ thể, tại Gói thầu số 10: Thi công xây dựng Khu tái định cư Vông Trắc Tre, doanh nghiệp được chỉ định trúng thầu độc lập với giá 27.610.368.559 đồng (tiết kiệm khoảng 2,09%).

Tương tự, tại Gói thầu số 13 (Khu tái định cư Tân Định), Chủ đầu tư đã áp dụng điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP để tiếp tục giao thầu cho doanh nghiệp với giá hơn 43,1 tỷ đồng. Căn cứ vào Thông tư 79/2025/TT-BTC và Công văn số 5557/BTC-QLĐT ngày 05/5/2026 của Bộ Tài chính, Chủ đầu tư đã tuân thủ việc giảm giá 5% đối với nhà thầu tại gói thầu này nhằm bù đắp cho sự thiếu hụt tính cạnh tranh.

Việc một nhà thầu liên tục xuất hiện tại các gói thầu chỉ định từ vài chục đến gần trăm tỷ đồng dưới sự chủ trì của Ban Quản lý dự án Phát triển tỉnh Khánh Hòa cho thấy một sự tín nhiệm rất lớn. Từ sự "một mình một ngựa" ở dự án trăm tỷ, chiến lược giảm giá sâu để giành lợi thế, cho đến việc liên tục thực hiện các dự án chỉ định thầu, những dữ liệu thực tế này đòi hỏi một góc nhìn soi chiếu toàn diện từ các cơ quan thanh tra, kiểm toán.

Báo Tri thức và Cuộc sống sẽ tiếp tục thông tin./.

[Kỳ 3:] Trách nhiệm các chủ đầu tư tại Khánh Hòa từ những gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm "bất thường"