Ngày 07/04/2026, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Hồng Thái đã ra Quyết định số 16/QĐ-TTDVTH về việc chỉ định đơn vị nhận thầu Gói thầu số 3: Xây lắp toàn bộ công trình thuộc dự án Xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo các hạng mục công trình trung tâm phục vụ hành chính công xã Hồng Thái. Theo đó, đơn vị được lựa chọn thực hiện là Công ty TNHH Xây dựng Quốc Trung.
Theo hồ sơ phê duyệt, Gói thầu số 3 có giá dự toán được duyệt tại Quyết định số 111/QĐ-TTDVTH ngày 03/04/2026 là 1.511.209.763 đồng. Chỉ 4 ngày sau, kết quả chỉ định thầu ghi nhận giá trị hợp đồng ký kết với Công ty TNHH Xây dựng Quốc Trung là 1.507.158.562 đồng. Như vậy, thông qua hình thức chỉ định thầu, số tiền tiết kiệm cho ngân sách nhà nước là 4.051.201 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm 0,26%.
Phân tích sâu hơn về hồ sơ năng lực của nhà thầu, Công ty TNHH Xây dựng Quốc Trung (Mã số thuế: 3400412363, địa chỉ tại 36 Tôn Đản, xã Bắc Bình, tỉnh Lâm Đồng) là một đơn vị có thâm niên hoạt động và sở hữu bảng thành tích trúng thầu dày dặn tại địa phương. Tính đến nay, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng 23 gói thầu, trong đó ghi nhận kết quả trúng thầu 16 gói và trượt 7 gói. Tổng giá trị các gói thầu đã trúng (bao gồm cả tư cách độc lập và liên danh) đạt con số 17.852.017.421 đồng.
Đáng chú ý, trong bức tranh tài chính của Công ty TNHH Xây dựng Quốc Trung, giá trị trúng thầu với vai trò độc lập lên tới 11.296.076.249 đồng. Về mặt địa giới hành chính, sau khi sắp xếp lại đơn vị hành chính từ ngày 01/7/2025, toàn bộ 23 gói thầu nhà thầu này tham gia đều nằm trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng. Lịch sử thầu cho thấy doanh nghiệp từng đối đầu với 19 nhà thầu.
Việc một doanh nghiệp "quen mặt" tại địa phương liên tục trúng các gói thầu sát giá dự toán thông qua hình thức chỉ định thầu luôn đặt ra bài toán về trách nhiệm giải trình. Nhận định về vấn đề này dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM, chuyên gia thường xuyên tham vấn cho Báo Tri thức và Cuộc sống) phân tích: “Mục tiêu tối thượng của Luật Đấu thầu là Cạnh tranh, Công bằng, Minh bạch và Hiệu quả kinh tế. Khi chủ đầu tư áp dụng chỉ định thầu cho gói thầu vượt hạn mức 1 tỷ đồng, trách nhiệm chứng minh tính hợp pháp và cấp bách là điều bắt buộc. Một gói thầu tiền tỷ mà tỷ lệ tiết kiệm chỉ đạt 0,26% là con số mang tính tượng trưng, cho thấy tính kinh tế trong việc sử dụng vốn ngân sách chưa được tối ưu hóa. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc giám sát chặt chẽ của các cơ quan thanh tra, kiểm tra để đảm bảo không có sự lạm dụng chính sách”.
QUY ĐỊNH VỀ "CHỈ ĐỊNH THẦU" VÀ HẠN MỨC ÁP DỤNG
Để đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế trong sử dụng vốn ngân sách, pháp luật quy định rất chặt chẽ về các trường hợp ngoại lệ được phép lựa chọn nhà thầu không qua hình thức đấu thầu rộng rãi.
Căn cứ Điều 23, Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (có hiệu lực từ 01/01/2024, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024/QH15 và Luật số 90/2025/QH15), hình thức Chỉ định thầu được kiểm soát qua các quy định sau:
1. Giới hạn về hạn mức giá gói thầu (Điểm m, Khoản 1, Điều 23):
- Gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn có giá gói thầu trong hạn mức không quá 500 triệu đồng.
- Gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có giá gói thầu trong hạn mức không quá 01 tỷ đồng.
2. Áp dụng với gói thầu trên hạn mức: Đối với các gói thầu xây lắp có giá trị lớn hơn 01 tỷ đồng, việc áp dụng chỉ định thầu chỉ được phép nếu dự án rơi vào các trường hợp đặc biệt, cấp bách được quy định tại Điểm a, Khoản 1, Điều 23 như:
- Gói thầu cấp bách cần triển khai nhằm mục tiêu bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia.
- Gói thầu cần thực hiện để khắc phục ngay hoặc để xử lý kịp thời hậu quả gây ra do sự cố bất khả kháng hoặc thiên tai.
3. Điều kiện bắt buộc khi thực hiện chỉ định thầu (Khoản 2, Điều 23): Việc thực hiện chỉ định thầu phải đáp ứng đủ các điều kiện: Có quyết định đầu tư và kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt; Đã được bố trí vốn và có dự toán được phê duyệt theo quy định.