Đầu tư công là nguồn lực quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương. Để dòng vốn này phát huy tối đa hiệu quả, công tác đấu thầu, lựa chọn nhà thầu luôn đòi hỏi sự minh bạch, cạnh tranh và tối ưu hóa chi phí. Vừa qua, tại dự án Xây dựng Nhà thiếu nhi huyện Đơn Dương (tỉnh Lâm Đồng), Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đơn Dương đã tiến hành phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho một hạng mục bổ sung. Đáng chú ý, đơn vị được lựa chọn thông qua hình thức chỉ định thầu là Công ty TNHH Thông Nữ – một doanh nghiệp có bề dày hoạt động trên địa bàn, với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ghi nhận ở mức 0 đồng.

Từ dự án 45 tỷ đồng đến gói thầu tiết kiệm "không đồng"

Theo hồ sơ tài liệu, dự án Xây dựng Nhà thiếu nhi huyện Đơn Dương là một công trình trọng điểm của địa phương, được UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt tại Quyết định số 14/QĐ-UBND ngày 09/07/2024. Dự án có tổng mức đầu tư 45 tỷ đồng từ nguồn vốn ngân sách tỉnh thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 và 2026-2030. Trong đó, chi phí xây dựng chiếm hơn 34 tỷ đồng, chi phí thiết bị hơn 3,4 tỷ đồng, cùng các chi phí quản lý, tư vấn và dự phòng khác. Mục tiêu của dự án nhằm kiến tạo một không gian sinh hoạt, học tập và phát triển thể chất toàn diện cho thanh thiếu nhi trên địa bàn.

Trong quá trình triển khai dự án, nhằm hoàn thiện cảnh quan và đảm bảo an ninh, hạng mục bổ sung xây dựng cổng, hàng rào đã được đưa vào kế hoạch thực hiện. Ngày 09/04/2026, ông Trần Thanh Vũ – Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đơn Dương đã ký Quyết định số 08/QĐ-BQLDA về việc phê duyệt bổ sung kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho công trình này. Đây là bước pháp lý tiền đề để chủ đầu tư thực hiện quy trình lựa chọn đơn vị thi công.

Ngay sau đó, vào ngày 13/04/2026, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Đơn Dương tiếp tục ký Quyết định số 09/QĐ-BQLDA về việc chỉ định thầu thi công xây dựng công trình: Bổ sung xây dựng cổng, hàng rào thuộc dự án Xây dựng Nhà thiếu nhi huyện Đơn Dương. Đơn vị được trao quyết định trúng thầu là Công ty TNHH Thông Nữ.

Dữ liệu trích xuất từ quyết định phê duyệt cho thấy, gói thầu này có giá dự toán được lập và phê duyệt là hơn 1,488 tỷ đồng. Điểm đáng quan tâm nhất nằm ở chỗ, sau quá trình thương thảo, giá trúng thầu (giá chỉ định) của Công ty TNHH Thông Nữ cũng được chốt ở mức đúng bằng giá dự toán đã được phê duyệt. Gói thầu được thực hiện trong thời gian 120 ngày dưới hình thức hợp đồng trọn gói. Bằng phép tính cơ bản, có thể thấy tỷ lệ tiết kiệm ngân sách nhà nước tại gói thầu thi công này là 0 đồng (tương đương 0%).

Theo quy định pháp luật về đấu thầu hiện hành, việc áp dụng quy trình chỉ định thầu rút gọn đối với các gói thầu trong hạn mức thường dẫn đến kết quả giá trúng thầu sát hoặc bằng 100% giá dự toán. Đây là một thực tế được pháp luật cho phép nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình quy mô nhỏ hoặc cấp bách. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc bài toán hiệu quả kinh tế bị xem nhẹ. Khi giá trúng thầu không có sự cạnh tranh để giảm giá, toàn bộ trọng trách bảo vệ tính hiệu quả của nguồn vốn ngân sách được đặt lên vai chủ đầu tư trong khâu lập, thẩm định và phê duyệt dự toán ban đầu.

Năng lực của nhà thầu sở hữu "bảng vàng" hơn 777 tỷ đồng

Tìm hiểu chi tiết về năng lực của đơn vị thi công, Công ty TNHH Thông Nữ (Mã số thuế: 5800657523) có địa chỉ trụ sở đăng ký tại số 01 Tô Hiệu, phường Lâm Viên, tỉnh Lâm Đồng.

Dữ liệu lịch sử từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận, Công ty TNHH Thông Nữ là một nhà thầu vô cùng quen thuộc và có bề dày thành tích ấn tượng. Tính đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp này đã đăng ký tham gia tổng cộng 101 gói thầu đa dạng về quy mô. Trong đó, nhà thầu đã xuất sắc trúng 53 gói thầu, trượt 45 gói, 1 gói chưa có kết quả và 2 gói bị hủy. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã trúng lên tới hơn 777,289 tỷ đồng. Chi tiết hơn, Công ty TNHH Thông Nữ đã trúng thầu với vai trò độc lập tổng cộng hơn 419,7 tỷ đồng và trúng thầu trong vai trò liên danh hơn 357,5 tỷ đồng (tổng giá trị các gói liên danh).

Góc nhìn pháp lý

Trao đổi về câu chuyện chỉ định thầu và hiệu quả kinh tế, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ đưa ra góc nhìn đa chiều. Ông Vũ phân tích, theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi bổ sung, hình thức chỉ định thầu được quy định rõ tại Điều 23 và được hướng dẫn chi tiết giới hạn hạn mức tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Pháp luật mở ra cơ chế chỉ định thầu để tạo sự linh hoạt, giải quyết các nhu cầu thiết yếu của dự án trong khuôn khổ cho phép.

"Việc chủ đầu tư chỉ định thầu sát giá tuyệt đối, tiết kiệm 0 đồng là hoàn toàn không vi phạm pháp luật nếu quy trình trình duyệt, lựa chọn nhà thầu tuân thủ đúng các bước. Tuy nhiên, mấu chốt của vấn đề nằm ở bộ đơn giá dự toán. Khi không có sự cạnh tranh bằng hình thức đấu thầu rộng rãi để thị trường tự điều tiết giá, dự toán gói thầu chính là "chốt chặn" duy nhất của ngân sách", ông Vũ nhấn mạnh.

Cũng theo các chuyên gia, nếu dự toán được lập sát với giá cả thị trường thực tế, việc chỉ định thầu tiết kiệm 0 đồng là một kết quả bình thường. Ngược lại, nếu khâu lập và thẩm định dự toán có sự nới lỏng, đơn giá vật liệu, nhân công được tính toán cao hơn mặt bằng chung, thì con số 0 đồng kia sẽ tiềm ẩn nguy cơ gây lãng phí nguồn vốn đầu tư công. Do đó, trách nhiệm của Giám đốc Ban Quản lý dự án trong việc phê duyệt dự toán là cực kỳ lớn. Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính cũng đã có những hướng dẫn rất cụ thể về việc kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu tư, đặc biệt đối với các gói thầu không qua đấu thầu cạnh tranh.