Quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đầu tư công luôn là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được các cấp chính quyền đặc biệt quan tâm, nhất là trong bối cảnh khung pháp lý về đấu thầu không ngừng được hoàn thiện. Việc ban hành Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, cùng với các văn bản hướng dẫn chi tiết như Nghị định 214/2025/NĐ-CP và Thông tư 79/2025/TT-BTC, đã tạo ra một hành lang pháp lý chặt chẽ, hướng tới sự minh bạch, công bằng và tối ưu hóa lợi ích kinh tế cho ngân sách nhà nước. Thực tiễn triển khai tại các địa phương, đặc biệt là việc áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn đối với các dự án khắc phục hậu quả thiên tai, sạt lở, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình giám sát. Vừa qua, tại địa bàn xã Phúc Thọ Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, việc lựa chọn nhà thầu cho dự án khắc phục sạt lở đường giao thông nông thôn đã cung cấp một lăng kính thực tiễn để nhìn nhận về quy trình thẩm định giá và hiệu quả tiết kiệm ngân sách thông qua hình thức chỉ định thầu.

Theo hồ sơ tài liệu trích xuất từ hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các quyết định phê duyệt có liên quan, Văn phòng HĐND & UBND xã Phúc Thọ Lâm Hà là chủ đầu tư của dự án: "Khắc phục, xử lý sạt lở đường vào khu sản xuất thôn Tân Hợp". Đây là một công trình mang tính chất cấp thiết nhằm đảm bảo an toàn giao thông và phục vụ nhu cầu sản xuất, sinh hoạt của người dân địa phương tại khu vực thôn Tân Hợp. Căn cứ theo Quyết định số 15/QĐ-VP ngày 14/4/2026 do Chánh Văn phòng HĐND & UBND xã Phúc Thọ Lâm Hà ký về việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, gói thầu số 01: "Thi công xây dựng công trình thuộc công trình: Khắc phục, xử lý sạt lở đường vào khu sản xuất thôn Tân Hợp" có giá dự toán được phê duyệt là 1.228.076.588 đồng. Nguồn vốn thực hiện dự án được trích từ ngân sách nhà nước và hình thức lựa chọn nhà thầu được áp dụng là chỉ định thầu theo quy trình rút gọn. Thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu diễn ra trong vòng 15 ngày của quý II/2026.

Sau khi kế hoạch được phê duyệt, đến ngày 20/4/2026, Chánh Văn phòng HĐND & UBND xã Phúc Thọ Lâm Hà tiếp tục ký Quyết định số 17/QĐ-VP về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho gói thầu số 01 nêu trên. Theo nội dung quyết định này, đơn vị trúng thầu là Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh. Giá trúng thầu được công bố chính thức là 1.222.000.000 đồng, thực hiện theo loại hợp đồng trọn gói với thời gian thi công kéo dài trong 06 tháng (bắt đầu từ ngày 20/4/2026 đến ngày 20/10/2026). Phân tích số liệu từ kết quả đấu thầu cho thấy, so với giá gói thầu ban đầu là 1.228.076.588 đồng, số tiền tiết kiệm được cho ngân sách nhà nước sau quá trình chỉ định thầu là 6.076.588 đồng. Tỷ lệ tiết kiệm này đạt mức 0,49% tổng giá trị gói thầu.

Tìm hiểu chi tiết về hồ sơ năng lực của đơn vị thi công, dữ liệu trích xuất cho thấy Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh có mã số doanh nghiệp là 5801520112. Doanh nghiệp này có địa chỉ trụ sở đăng ký tại thôn Tân Lin, xã Đinh Văn Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng. Trong quá trình tham gia hoạt động đấu thầu trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh đã ghi nhận các số liệu hoạt động cụ thể.

Tính đến thời điểm được chỉ định thầu dự án tại xã Phúc Thọ Lâm Hà, nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 6 gói thầu do các bên mời thầu khác nhau tổ chức. Trong đó, doanh nghiệp đã trúng thầu cả 6 gói, đạt tỷ lệ trúng thầu 100%. Tổng giá trị trúng thầu độc lập của công ty đạt mức 3.076.096.559 đồng. Dữ liệu thống kê cũng thể hiện tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của các gói thầu mà doanh nghiệp này đã tham gia đạt mức 99,5%.

Trước đó, Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh đã thi công một số công trình trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng như: Gói thầu sửa chữa sân bằng bê tông nhựa nóng, tháo dỡ và sửa chữa tại trụ sở Agribank Chi nhánh Lộc Phát Lâm Đồng (giá trúng thầu 136.930.650 đồng); dự án thảm bê tông nhựa nóng sân bãi Petrolimex - Cửa hàng 52 (giá trúng thầu 144.300.000 đồng).

Việc một doanh nghiệp có đủ năng lực và kinh nghiệm trúng nhiều gói thầu là hoạt động bình thường, phù hợp với quy định của pháp luật. Tuy nhiên, đối với các gói thầu sử dụng vốn đầu tư công, khi áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn với tỷ lệ tiết kiệm ngân sách ở mức dưới 1%, công tác kiểm tra, giám sát từ giai đoạn lập dự toán đến khi nghiệm thu công trình luôn được yêu cầu thực hiện chặt chẽ.

Dưới góc độ pháp lý, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ phân tích, theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15, hình thức chỉ định thầu được phép áp dụng đối với các gói thầu cấp bách nhằm khắc phục hậu quả thiên tai, sạt lở để bảo vệ tài sản và dân sinh. Bản chất của quy trình chỉ định thầu rút gọn là ưu tiên tính kịp thời. Do quá trình này thường dựa trên việc thương thảo trực tiếp từ giá dự toán đã được phê duyệt, nên tỷ lệ giảm giá, tiết kiệm ngân sách về mặt toán học thường dao động ở mức thấp, khác với hình thức đấu thầu rộng rãi có sự cạnh tranh giá của nhiều đơn vị.

Đồng thuận với góc nhìn chuyên môn, Luật sư Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh tầm quan trọng của khâu thẩm định giá dự toán ban đầu. Dẫn chiếu theo Thông tư 79/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về quản lý chi phí và thẩm định giá, Luật sư phân tích: "Khâu lập, thẩm định và phê duyệt giá dự toán gói thầu chính là cơ sở quan trọng nhất để bảo vệ ngân sách nhà nước trong quy trình chỉ định thầu. Nếu giá dự toán được lập sát với giá thị trường, định mức vật tư và nhân công được tính toán chính xác, thì việc nhà thầu thi công đúng thiết kế với mức giá sát dự toán vẫn hoàn toàn đảm bảo được tính hiệu quả của nguồn vốn đầu tư công. Ngược lại, tính minh bạch của việc lập dự toán là yếu tố cần được các cơ quan chuyên môn theo dõi sát sao để triệt tiêu mọi rủi ro lãng phí".

Bên cạnh đó, khoản 8 Điều 78 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các điều khoản tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định rất rõ trách nhiệm của Chủ đầu tư trong việc đảm bảo tính công bằng và hiệu quả kinh tế. Văn phòng HĐND & UBND xã Phúc Thọ Lâm Hà có trách nhiệm đôn đốc, giám sát quá trình thi công của Công ty TNHH XD GT Hoàng Minh từ ngày 20/4/2026 đến ngày 20/10/2026, đảm bảo công trình khắc phục sạt lở tại thôn Tân Hợp đạt tiêu chuẩn chất lượng, hoàn thành đúng tiến độ phục vụ người dân.

​