Theo cảnh báo từ Bộ Công an, thời gian gần đây tội phạm công nghệ cao gia tăng hoạt động lôi kéo học sinh, sinh viên mở hoặc cho thuê tài khoản ngân hàng để phục vụ các đường dây lừa đảo, đánh bạc trực tuyến và rửa tiền.

Các đối tượng thường đăng tin tuyển dụng trên mạng xã hội như Facebook, Zalo hoặc Telegram với những lời mời gọi hấp dẫn như “việc nhẹ lương cao”, “nhận tiền hộ”, “cho thuê tài khoản ngân hàng kiếm tiền nhanh”.

Khi có người liên hệ, các đối tượng yêu cầu nạn nhân ra ngân hàng mở tài khoản mới, sau đó cung cấp toàn bộ thông tin gồm thẻ ATM, mật khẩu Internet Banking, mã OTP và thậm chí cả SIM điện thoại đăng ký dịch vụ ngân hàng. Những tài khoản này sau đó được sử dụng để nhận tiền lừa đảo, trung chuyển tiền đánh bạc hoặc rửa tiền nhằm che giấu dấu vết phạm tội.

Không ít học sinh, sinh viên vì thiếu hiểu biết hoặc muốn kiếm thêm thu nhập đã đồng ý cho thuê tài khoản với giá vài trăm nghìn đồng. Tuy nhiên, khi tài khoản bị phát hiện liên quan đến các vụ lừa đảo trực tuyến, người đứng tên vẫn có thể bị cơ quan chức năng triệu tập để điều tra.

Một sinh viên năm nhất tại Hà Nội cho biết từng được mời tham gia “công việc nhận tiền hộ” trên mạng xã hội. Sau khi mở tài khoản ngân hàng và giao thẻ ATM cho người lạ để nhận 500.000 đồng tiền công, tài khoản của bạn này đã bị sử dụng để nhận tiền lừa đảo từ nhiều nạn nhân và sau đó bị cơ quan công an yêu cầu làm việc.

Trong một trường hợp khác, một nam sinh lớp 12 tại miền Trung được người quen trên mạng nhờ mở tài khoản ngân hàng với lời hứa “chỉ dùng để chuyển tiền giúp”. Vài tháng sau, tài khoản này bị xác định liên quan đến một đường dây đánh bạc trực tuyến, khiến gia đình phải phối hợp với cơ quan chức năng để giải quyết vụ việc.

Trước tình trạng trên, Bộ Công an khuyến cáo học sinh, sinh viên tuyệt đối không mở tài khoản ngân hàng để cho thuê, cho mượn hoặc bán lại cho người khác. Đồng thời, người dùng không nên cung cấp thông tin như số thẻ ATM, mật khẩu Internet Banking, mã OTP hay SIM điện thoại đăng ký ngân hàng cho bất kỳ cá nhân nào.

Cơ quan công an cũng đề nghị gia đình và các cơ sở giáo dục tăng cường tuyên truyền pháp luật cho học sinh, sinh viên, giúp nhận diện rõ các chiêu trò lừa đảo trên không gian mạng. Các trường học cần phổ biến thông tin cảnh báo qua website, fanpage, bảng tin sinh viên hoặc trong các buổi sinh hoạt lớp để nâng cao nhận thức cho người học.

Theo ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng ban Công nghệ, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, người dùng cá nhân có thể chủ động bảo vệ mình bằng các giải pháp công nghệ cơ bản nhưng hiệu quả. Trong đó, việc kích hoạt xác thực hai lớp (2FA) cho các tài khoản quan trọng như email, mạng xã hội hay ngân hàng sẽ giúp tăng thêm một lớp bảo vệ khi mật khẩu bị lộ.

Bên cạnh đó, người dùng nên sử dụng trình quản lý mật khẩu để tạo mật khẩu mạnh và khác nhau cho từng dịch vụ, cài đặt phần mềm chống virus uy tín và thường xuyên cập nhật thiết bị để vá các lỗ hổng bảo mật. Ngoài ra, công cụ chống lừa đảo nTrust do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia phát triển cũng có thể giúp kiểm tra các đường link, số điện thoại hoặc website đáng ngờ.

Chuyên gia này cho rằng việc phòng chống tội phạm mạng cần được triển khai theo mô hình “khiên ba lớp”, kết hợp giữa pháp lý, công nghệ và kỹ năng. Trong đó, yếu tố quan trọng nhất vẫn là nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là giới trẻ, để không trở thành “mắt xích” trong các đường dây tội phạm trên không gian mạng.