Bước tiến lịch sử: Robot hình người thực hiện phẫu thuật trên động vật sống

Lần đầu tiên trong lịch sử, các robot hình người dưới sự điều khiển của bác sĩ phẫu thuật đã thực hiện thành công ca phẫu thuật nội soi cắt bỏ túi mật trên lợn sống.

Nghiên cứu của Đại học California, San Diego (UCSD), Mỹ vừa được công bố trên tạp chí Nature, chứng minh robot hình người hoàn toàn có thể trở thành trợ thủ đắc lực trong phòng mổ. Công nghệ này mở ra triển vọng cho phép các bác sĩ thực hiện những ca phẫu thuật phức tạp từ xa.

anh-man-hinh-2026-07-23-luc-155201.png
Liệu đây có phải tương lai của ngành phẫu thuật? (Ảnh: Khoa Kỹ thuật Jacobs, UCSD)

Trong phẫu thuật nội soi, việc ứng dụng robot đã trở nên quen thuộc. Hệ thống hỗ trợ nội soi phổ biến nhất hiện nay là da Vinci sử dụng bảng điều khiển để điều hướng ba hoặc bốn cánh tay robot, bao gồm một camera 3D, giúp bác sĩ thực hiện các thao tác can thiệp chính xác. Tuy nhiên, sử dụng loại robot dạng người lại là bước đi hoàn toàn mới.

anh-man-hinh-2026-07-23-luc-155232.png
Các bác sĩ tại một bệnh viện khác đang thực hiện phẫu thuật bằng hệ thống robot da Vinci Xi. (Ảnh: Thomas Samson/AFP/Getty Images)

Đầu tiên, các nhà nghiên cứu kiểm tra khả năng vận động của robot. Bác sĩ trực tiếp điều khiển robot thực hiện chuỗi thao tác xử lý các vật thể và dụng cụ y tế chuyên dụng trên bàn thí nghiệm. Khi đã hoàn toàn tin tưởng vào sự phối hợp giữa người và máy, họ tiến hành phẫu thuật nội soi cắt túi mật trên những con lợn đã được gây mê.

Một bác sĩ phẫu thuật chính điều khiển robot từ bảng điều khiển, trong khi một bác sĩ khác túc trực ngay bên giường bệnh để hỗ trợ.

anh-man-hinh-2026-07-23-luc-155211.png
Trong một ca mổ, nhóm phối hợp giữa người và máy gồm một robot hình người cùng một bác sĩ phẫu thuật đóng vai trò phụ mổ. (Ảnh: Khoa Kỹ thuật Jacobs, UCSD)

Có thời điểm trong ca mổ, đội ngũ thử nghiệm còn đưa thêm một robot thứ hai vào hỗ trợ ngắn hạn. Cả hai ca phẫu thuật đều thành công tốt đẹp. Hiện tượng chảy máu nhẹ ở một ca bệnh đã được xử lý và cầm máu nhanh chóng.

Bác sĩ phẫu thuật Shanglei Liu thuộc UCSD chia sẻ :" Công nghệ này vẫn tồn tại một số hạn chế như va chạm dụng cụ, độ trễ tín hiệu và yêu cầu phải hiệu chỉnh lại vị trí liên tục".

Dù vậy, ông Liu nhấn mạnh, nếu như nền tảng phẫu thuật robot trước đây phải mất hàng thập kỷ mới có thể mổ thành công trên lợn sống, dự án này chỉ mất vỏn vẹn 9 tháng từ khi lên ý tưởng đến lúc bấm máy thực hiện. Chính vì tốc độ phát triển này, lộ trình hoàn thiện công nghệ phẫu thuật bằng robot hình người dự kiến sẽ nhanh hơn rất nhiều.

BS Ryan Broderick, người trực tiếp điều khiển robot trong các ca mổ cho biết, họ gặp chút hồi hộp ban đầu nhưng nhanh chóng bắt nhịp nhờ hệ thống được phát triển rất tốt. Thao tác trên robot hình người mang lại cảm giác tương tự như các dòng robot thương mại hiện hành, và một số độ trễ nhỏ là điều hoàn toàn chấp nhận được ở các mô hình thử nghiệm ban đầu.

Theo BS Shanglei Liu, những robot hình người như thế này còn có thể đóng vai trò như một trợ lý đắc lực, cho phép một bác sĩ đơn độc vẫn có thể thực hiện ca mổ trong các điều kiện thiếu tốn nhân lực, đặc biệt là khi không có đủ một kíp mổ hoàn chỉnh.

Biến rác thải nhựa thành nhiên liệu máy bay ít chi phí, giảm khí thải

Phương pháp sản xuất nhiên liệu hàng không mới của Trung Quốc có chi phí thấp hơn đáng kể và giảm phát thải hơn đến 80% so với cách thức truyền thống.

Mỗi năm, thế giới sản xuất hơn 460 triệu tấn nhựa. Tuy nhiên, loại vật liệu này rất khó phân hủy, trong khi các phương pháp xử lý truyền thống như chôn lấp hoặc đốt đều gây lãng phí tài nguyên và ô nhiễm môi trường.

Trong một nghiên cứu mới, nhóm nhà khoa học từ Viện Nghiên cứu Tiên tiến Thượng Hải thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc và Đại học Phúc Đán đã đề xuất công nghệ chuyển đổi rác thải nhựa thành nhiên liệu hàng không với chi phí thấp hơn các phương pháp trước đây.

Bí mật đội hình chữ V mở ra ứng dụng thực tiễn cho công nghệ hiện đại

Nghiên cứu mới đây từ Đại học Brown đã chính thức giải mã việc bay theo đội hình chữ V giúp các loài chim duy trì thể lực.

Trong tạp chí PNAS, hai nhà nghiên cứu Olivia Pomerenk và Kenny Breuer đã dựng một mô hình khí động học đặc biệt. Mô hình này mô phỏng chính xác các lực tác động khi một con cò phương Bắc bay ở "vị trí vàng": ngay phía sau và lệch sang một bên so với con dẫn đầu.

Kết quả cho thấy, những con chim bay ở vị trí này tiết kiệm được tới 11% năng lượng cơ học trong suốt chuyến bay do cắt giảm được khoảng cách di chuyển chiều dọc khi đập cánh.

Tiết lộ sốc về vật chất nặng nhất vũ trụ: Một thìa bằng cả ngọn núi

Sau cái chết dữ dội của một ngôi sao khổng lồ, vũ trụ có thể tạo ra một vật thể nhỏ bé nhưng đặc và nặng đến mức thách thức nhận thức của con người.

Sao neutron là phần lõi còn sót lại sau khi một ngôi sao có khối lượng lớn phát nổ dưới dạng siêu tân tinh. Khi nguồn nhiên liệu hạt nhân cạn kiệt, lực hấp dẫn khổng lồ khiến lõi ngôi sao sụp đổ gần như tức thì. Áp suất lớn đến mức proton và electron kết hợp với nhau để tạo thành neutron, biến cả lõi sao thành một “quả cầu” gần như chỉ gồm các neutron xếp sát nhau.

Đọc nhiều nhất

Tin mới