Lạ kỳ cá mặt trăng- loài cá duy nhất giữ ấm trong môi trường lạnh

Cá mặt trăng có khả năng duy trì nhiệt độ cao hơn môi trường biển sâu nhờ hệ thống mạch máu đặc biệt, giúp săn mồi hiệu quả hơn trong điều kiện lạnh

Phần lớn các loài cá không tự duy trì nhiệt độ cơ thể giống động vật có vú. Điều này có liên quan trực tiếp đến cách chúng hô hấp. Thay vì lấy oxy từ không khí bằng phổi, cá hấp thụ oxy từ nước biển khi nước đi qua mang. Máu trong mang tiếp xúc với dòng nước lạnh nên nhiệt độ cơ thể của cá thường gần với nhiệt độ môi trường.

Điều này đặc biệt rõ ở những loài sống dưới biển sâu, nơi nước có thể lạnh hơn rất nhiều so với vùng biển gần mặt nước. Vì vậy, việc một con cá có thể duy trì cơ thể ấm hơn môi trường xung quanh từng được xem là điều khá khó xảy ra.

Thế nhưng cá mặt trăng lại là một ngoại lệ đặc biệt.

opah-l.jpg

Khả năng đặc biệt của cá mặt trăng được phát hiện trong một nghiên cứu công bố năm 2015. Khi theo dõi những con cá này, các nhà khoa học nhận thấy nhiệt độ cơ thể của chúng thường xuyên cao hơn nước xung quanh. Đáng chú ý, sự chênh lệch này không chỉ xuất hiện ở một số cơ quan liên quan đến vận động mà còn được duy trì ở nhiều bộ phận khác, bao gồm cả tim.

Khi kiểm tra cấu tạo mang, các nhà nghiên cứu phát hiện một hệ thống mạch máu đặc biệt tạo thành cơ chế trao đổi nhiệt ngược dòng, giúp giữ lại nhiệt vốn có thể bị mất trong quá trình hô hấp.

Có thể hình dung đơn giản rằng máu ấm từ cơ thể đi qua mang sẽ truyền nhiệt cho dòng máu lạnh vừa trở về sau khi tiếp xúc với nước. Nhờ vậy, nhiệt không bị thất thoát quá nhiều ra môi trường. Cơ chế này giúp cá mặt trăng duy trì nhiệt độ cao hơn ở nhiều bộ phận quan trọng như cơ, tim và não.

Khả năng giữ ấm còn mang lại cho cá mặt trăng nhiều lợi thế khi sống trong môi trường biển lạnh. Cơ thể ấm hơn giúp chúng hoạt động hiệu quả hơn. Chúng có thể bơi nhanh, quan sát tốt và săn những con mồi linh hoạt như mực.

Khả năng duy trì nhiệt độ cơ thể cũng cho phép cá mặt trăng di chuyển trên những quãng đường dài. Đây là lợi thế đáng kể đối với một loài sống ở vùng biển sâu, nơi thức ăn không phải lúc nào cũng dồi dào.

>>> Mời độc giả xem thêm video Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi:

Chuột Andes và khả năng sinh tồn ở độ cao gần 7.000 m

Ở độ cao gần 6.700 m, nơi không khí loãng và thực vật khan hiếm, một loài chuột nhỏ vẫn có thể sống và phát triển nhờ những thích nghi đáng kinh ngạc.

Trên những đỉnh núi lửa phủ băng của dãy Andes, điều kiện sống khắc nghiệt đến mức con người gần như không thể tồn tại lâu dài. Nhiệt độ xuống rất thấp, không khí loãng, nước và thức ăn đều khan hiếm. Thế nhưng ở đó vẫn có một loài động vật nhỏ bé sinh sống: chuột tai lá Andes (Phyllotis vaccarum).

dwvkuay24kyetxnd2hmfsy-1920-80jpg.jpg

Những kẻ săn mồi hàng đầu lại đang chủ động tránh con người

Nhiều người xem gấu và sư tử núi là những kẻ săn mồi đáng sợ, nhưng nghiên cứu cho thấy chính chúng lại chủ động né tránh con người bất cứ khi nào có thể.

Gấu nâu, gấu đen và sư tử núi đều là những loài săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn ở Bắc Mỹ. Chúng sở hữu sức mạnh đáng gờm, có thể hạ gục những con mồi lớn và luôn khiến những người leo núi hay khám phá thiên nhiên phải dè chừng. Tuy nhiên, trên thực tế, các vụ tấn công con người của những loài động vật này lại hiếm hơn nhiều so với suy nghĩ của nhiều người.

Theo thống kê, mỗi năm gấu nâu chỉ gây ra trung bình khoảng 11 vụ tấn công người tại Bắc Mỹ, trong khi sư tử núi chỉ ghi nhận khoảng 4–6 vụ. Với gấu đen, từ năm 1900 đến 2009 chỉ có 63 trường hợp tử vong do loài này gây ra. Trong khi đó, mỗi năm tại Mỹ và Canada có khoảng 580 người bị sét đánh, cho thấy nguy cơ gặp tai nạn do thiên nhiên còn cao hơn nhiều so với việc bị các loài săn mồi này tấn công.

Tìm thấy dấu tích hệ thống bẫy săn cá voi cổ đại dưới đáy biển Na Uy

Một dải đá dài hơn 25m dưới đáy biển Na Uy được xác định là dấu tích hệ thống bẫy săn cá voi cổ đại tồn tại từ khoảng 1.000 năm trước.

Từ thế kỷ XVI, nhiều tài liệu đã nhắc đến một hệ thống cổng chắn bằng gỗ và dây thừng được dựng ở eo biển Grindasundet. Khi cá voi bị lùa vào vịnh, cánh cổng này sẽ được đóng lại để ngăn chúng thoát ra biển. Hình thức săn bắt tương tự cũng được đề cập trong Luật Gulating - bộ luật cổ của Na Uy có từ khoảng thế kỷ X, cho thấy đây từng là một hoạt động quen thuộc của cư dân ven biển.

Dù vậy, trong nhiều thế kỷ, các nhà khảo cổ chỉ biết đến hệ thống này qua các ghi chép lịch sử mà chưa từng tìm thấy dấu tích vật chất dưới đáy biển.

Đọc nhiều nhất

Tin mới