Từ giữa thế kỷ XX, mạng lưới thủy âm do quân đội và các tổ chức nghiên cứu triển khai đã liên tục ghi nhận những tín hiệu âm thanh bí ẩn dưới đại dương. Một số nhanh chóng được giải thích, nhưng cũng có những âm thanh trở thành đề tài tranh luận kéo dài, góp phần tạo nên sức hấp dẫn của biển sâu.
Ảnh: colmaritalia
Nổi tiếng nhất có lẽ là Bloop, tín hiệu được Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) ghi nhận vào năm 1997 ở Nam Thái Bình Dương. Âm thanh này có cường độ rất lớn và tần số thấp, đủ mạnh để được nhiều cảm biến cách nhau hàng nghìn kilômét thu nhận. Ban đầu, một số người suy đoán nó có thể phát ra từ một sinh vật biển khổng lồ chưa từng biết đến. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau này cho thấy Bloop nhiều khả năng là tiếng băng nứt vỡ hoặc các khối băng cọ xát nhau gần Nam Cực.
Ảnh: ithy
Một âm thanh khác mang tên Julia được ghi nhận năm 1999. Với đặc điểm kéo dài khoảng 15 giây, Julia từng khiến nhiều chuyên gia tò mò. Phân tích sau đó cũng nghiêng về khả năng nó liên quan đến hoạt động của các tảng băng lớn. Trong khi đó, những tín hiệu như Upsweep, Slow Down hay Whistle lại có đặc điểm riêng biệt và vẫn đang được theo dõi. Một số đã được giải thích một phần, còn một số vẫn chưa xác định chính xác nguồn phát.
Không phải mọi âm thanh bí ẩn đều đến từ hiện tượng địa chất. Cá voi xanh, cá nhà táng, cá voi lưng gù và nhiều loài động vật biển khác phát ra những tiếng gọi có thể truyền đi hàng trăm, thậm chí hàng nghìn kilômét nhờ đặc tính truyền âm đặc biệt của nước biển. Đôi khi, những âm thanh sinh học hiếm gặp bị ghi nhận lần đầu đã khiến các nhà nghiên cứu nhầm tưởng đó là tín hiệu chưa từng biết đến.
Ảnh: science.howstuffworks
Đại dương cũng là một môi trường địa chất rất năng động. Động đất dưới đáy biển, núi lửa ngầm, dòng dung nham, sự thoát khí methane và các vụ sạt lở dưới nước đều tạo ra những tín hiệu âm thanh đặc trưng. Nhờ mạng lưới thủy âm toàn cầu, các nhà khoa học có thể theo dõi nhiều hiện tượng này ngay cả ở những nơi con người chưa từng đặt chân tới.
Ngày nay, trí tuệ nhân tạo và các hệ thống cảm biến hiện đại đang giúp phân loại hàng triệu giờ dữ liệu âm thanh dưới biển. Nhiều "bí ẩn" từng gây xôn xao đã được giải thích bằng các hiện tượng tự nhiên, nhưng mỗi năm vẫn xuất hiện những tín hiệu mới cần nghiên cứu thêm. Điều đó cho thấy đại dương – nơi bao phủ hơn 70% bề mặt Trái Đất – vẫn còn vô số điều chưa được khám phá.
Những âm thanh bí ẩn dưới lòng biển không nhất thiết là dấu hiệu của các sinh vật khổng lồ hay hiện tượng siêu nhiên. Trái lại, chính chúng đang giúp con người hiểu sâu hơn về địa chất, khí hậu và sự sống trong một thế giới vẫn còn ẩn chứa nhiều bí mật ngay trên hành tinh của chúng ta.
