Ban Quản lý dự án xã Tân Ân vừa đồng loạt phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho hai dự án giao thông nông thôn trên địa bàn. Điểm chung đáng chú ý là cả hai gói thầu này đều ghi nhận tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà nước ở mức rất thấp và đối thủ cạnh tranh duy nhất bị loại bởi một lỗi hy hữu trong hồ sơ đề xuất kỹ thuật.

Hiệu quả tiết kiệm ngân sách ở mức "nhỏ giọt"

Theo tìm hiểu từ Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, ngày 13/5/2026, Ban Quản lý dự án xã Tân Ân đã phát hành hai quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu qua mạng cho các gói thầu xây lắp quy mô tỷ đồng trên địa bàn xã, do ông Trịnh Trung Bình – Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án xã Tân Ân ký thay Giám đốc. Đáng chú ý, cả hai gói thầu này đều về tay một doanh nghiệp địa phương với biên độ giảm giá vô cùng thấp.

Cụ thể, tại Quyết định số 76/QĐ-BQLDA phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 06: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Xây dựng lộ bê tông tuyến Rạch Trái Nỗ (từ cầu Trái Nổ - cầu Ông Nở dự án Lram), ấp Ông Quyền, xã Tân Ân. Giá dự toán của gói thầu được duyệt ở mức 3.485.353.927 đồng. Công ty TNHH một thành viên Đô Lương Cà Mau đã trúng thầu với giá 3.480.408.132 đồng. Như vậy, thông qua hoạt động đấu thầu rộng rãi qua mạng, một gói thầu có quy mô hơn 3,4 tỷ đồng sử dụng nguồn vốn ngân sách xã trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 chỉ tiết kiệm vỏn vẹn cho ngân sách nhà nước khoảng 4,9 triệu đồng (tương đương tỷ lệ giảm giá đạt khoảng 0,14%).

Kịch bản tương tự tiếp tục diễn ra tại Quyết định số 75/QĐ-BQLDA ban hành cùng ngày 13/5/2026 về việc phê duyệt kết quả Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình thuộc dự án Xây dựng tuyến lộ bê tông từ Lộ Tân Tạo đến Rạch Ông Ngãi (WB9), ấp Tân Tạo, xã Tân Ân. Tại gói thầu này, giá dự toán là 3.100.426.718 đồng và Công ty TNHH một thành viên Đô Lương Cà Mau tiếp tục được xướng tên trúng thầu với giá 3.095.594.535 đồng. Số tiền tiết kiệm được cho ngân sách địa phương từ nguồn vốn đầu tư công trung hạn chỉ dừng lại ở con số hơn 4,8 triệu đồng (tỷ lệ giảm giá khoảng 0,15%).

Cả hai gói thầu này đều áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ với loại hợp đồng trọn gói. Tổng giá trị đầu tư công của hai tuyến lộ giao thông nông thôn kể trên là hơn 6,5 tỷ đồng, nhưng tổng số tiền tiết kiệm lũy kế cho ngân sách chưa đầy 10 triệu đồng.

Bị loại vì cam kết tín dụng mang tên... doanh nghiệp khác

Theo Biên bản mở thầu được công khai trên hệ thống vào ngày 22/4/2026, cả hai gói thầu số 05 và số 06 tại Ban Quản lý dự án xã Tân Ân đều ghi nhận diễn biến giống nhau khi chỉ thu hút đúng 02 nhà thầu nộp hồ sơ tham gia dự thầu (E-HSDT). Đó là Công ty TNHH một thành viên Đô Lương Cà Mau và Công ty cổ phần tư vấn đầu tư xây dựng Thương mại Việt Nam.

Mặc dù có tính chất đấu thầu rộng rãi, song cuộc cạnh tranh giữa hai nhà thầu đã sớm ngã ngũ ngay từ bước đánh giá hồ sơ đề xuất kỹ thuật. Dựa trên Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu số 41/BC.HSDT.CT-TVGS và số 42/BC.HSDT.CT-TVGS ngày 06/5/2026 do Công ty TNHH một thành viên Tư vấn Giám sát Xây dựng Cà Mau lập, hồ sơ của nhà thầu đối thủ là Công ty cổ phần tư vấn đầu tư xây dựng Thương mại Việt Nam đã bị loại do không đáp ứng yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm.

Nguyên nhân dẫn đến việc trượt thầu của Công ty cổ phần tư vấn đầu tư xây dựng Thương mại Việt Nam xuất phát từ một lỗi hết sức sơ đẳng về mặt pháp lý của tài liệu. Theo đó, để chứng minh nguồn lực tài chính cho hai gói thầu xây lắp giao thông này, nhà thầu đã đính kèm Cam kết tín dụng số 02.210426 do Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín – Chi nhánh Hà Nội (Phòng giao dịch Thăng Long) phát hành. Tuy nhiên, nội dung trong văn bản cam kết tín dụng này lại ghi rõ là cấp tín dụng cho... "Công ty cổ phần xây lắp điện Công nghiệp" trong trường hợp trúng thầu công trình. Việc đính kèm một cam kết tín dụng không đúng tên đơn vị tham gia dự thầu đã khiến nhà thầu này mất đi cơ hội bước tiếp vào vòng mở hồ sơ đề xuất tài chính.

Bên cạnh lỗi trượt thầu đầy hy hữu của đối thủ cạnh tranh, Báo cáo đánh giá E-HSDT của Gói thầu số 06 còn ghi nhận một chi tiết đáng chú ý liên quan đến biện pháp tổ chức thi công của đơn vị trúng thầu. Cụ thể, các thiết bị thi công do Công ty TNHH một thành viên Đô Lương Cà Mau kê khai ban đầu tại gói thầu này bị phát hiện trùng lặp hoàn toàn với các thiết bị thi công được bố trí cho Gói thầu số 05 đang xét duyệt song song. Do đó, tổ chuyên gia đã phải yêu cầu nhà thầu tiến hành làm rõ và thay thế bằng các thiết bị khác có khả năng huy động độc lập nhằm bảo đảm tiến độ thi công cho cả hai công trình.

Năng lực của nhà thầu Đô Lương Cà Mau

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH một thành viên Đô Lương Cà Mau (Mã số doanh nghiệp: vn2001263693) được thành lập vào ngày 20/02/2017, đăng ký địa chỉ trụ sở chính tại Ấp Rạch Tàu Đông, xã Đất Mũi, tỉnh Cà Mau, do ông Nguyễn Văn Phương làm người đại diện theo pháp luật. Đây là doanh nghiệp có lịch sử đấu thầu vô cùng đáng nể tại địa phương. Tính đến đầu năm 2026, doanh nghiệp này đã tham gia tổng cộng khoảng 83 gói thầu, trong đó trúng tới 74 gói, trượt 8 gói và 1 gói bị hủy. Tổng giá trị trúng thầu tích lũy đạt 165.583.544.974 đồng (với vai trò độc lập đạt 106.040.571.770 đồng và vai trò liên danh đạt 59.542.973.204 đồng).

Đặc biệt, tỷ lệ trung bình giá trúng thầu so với giá dự toán của nhà thầu này đạt mức rất cao, trung bình lên tới 98,29%. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trên địa bàn tỉnh Cà Mau với tổng số 70 gói thầu từng tham gia. Trong giai đoạn từ năm 2025 đến năm 2026, đơn vị liên tiếp ghi nhận trúng nhiều gói thầu xây lắp lộ giao thông nông thôn do các ban quản lý dự án cấp xã trên địa bàn tỉnh Cà Mau làm chủ đầu tư hoặc bên mời thầu.

Đáng chú ý là trong tháng 05/2026 ngoài gói thầu đã trúng tại Ban quản lý dự án xã Tân Ân đang phân tích nêu trên thì nhà thầu này còn trúng nhiều gói thầu có giá trị lớn cụ thể:

Gói thầu số 05: Xây dựng tuyến đường trục liên ấp Khai Long Cái Mòi xã Đất Mũi (giai đoạn 2: Từ cầu Khai Long đến Cái Mòi), tại Ban Quản lý dự án xã Đất Mũi, trị giá 14.680.981.878 đồng, trúng ngày 20/05/2026, với vai trò liên danh chính.

Gói thầu số 06: Thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án xã Đất Mũi, trị giá 9.176.421.387 đồng, trúng ngày 15/05/2026, với vai trò độc lập;

Gói thầu số 07: Thi công xây dựng công trình tại Ban Quản lý dự án khu vực Ngọc Hiển, trị giá 8.115.272.000 đồng, trúng ngày 15/05/2026, với vai trò độc lập;

Gói thầu: Thi công xây dựng công trình tại Ban quản lý dự án xã Tân Ân, trị giá 2.166.421.607 đồng, trúng ngày 04/05/2026, với vai trò liên danh phụ;

Góc nhìn chuyên gia

Dưới góc nhìn pháp lý và chuyên môn về hoạt động đầu tư công, Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) chia sẻ: "Hoạt động đấu thầu rộng rãi qua mạng nhằm mục đích cốt lõi là tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng, từ đó giúp các chủ đầu tư lựa chọn được nhà thầu tối ưu nhất về cả năng lực kỹ thuật lẫn hiệu quả kinh tế. Khi xảy ra tình trạng các gói thầu xây lắp tỷ đồng có tỷ lệ giảm giá quá thấp, neo sát nút giá dự toán, các cơ quan quản lý nhà nước thường khuyến khích chủ đầu tư xem xét, rà soát kỹ lưỡng quy trình tổ chức, nhằm đảm bảo tối đa tính hiệu quả kinh tế trong chi tiêu ngân sách công."

Đòn bẩy cho ý kiến này, chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ lưu ý thêm rằng, việc các nhà thầu tham gia thầu nhưng lại mắc phải các lỗi sơ suất mang tính căn bản trong khâu chuẩn bị tài liệu như ghi sai tên pháp nhân trong cam kết bảo đảm tín dụng hay bố trí trùng lặp thiết bị giữa các gói thầu chạy song song là những vấn đề cần được các bên mời thầu ghi nhận, đánh giá cẩn trọng. Trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư cũng như tính độc lập, sòng phẳng của các hồ sơ dự thầu cần được đề cao để đảm bảo hoạt động lựa chọn nhà thầu diễn ra thật sự khách quan, minh bạch theo đúng tôn chỉ của pháp luật về đấu thầu.