Đầu tư công và bài toán năng lực nhà thầu trong bối cảnh hành chính mới

Bắt đầu từ ngày 01/07/2025, hệ thống chính quyền địa phương chính thức vận hành theo mô hình 2 cấp (cấp Tỉnh và cấp Xã), bãi bỏ chính quyền cấp trung gian. Sự tinh gọn này đòi hỏi bộ máy chính quyền cấp cơ sở, đặc biệt là cấp Xã, phải nâng cao năng lực quản lý nhà nước, trong đó có việc kiện toàn cơ sở vật chất, trụ sở làm việc để phục vụ nhân dân ngày một tốt hơn. Trong bối cảnh đó, các dự án đầu tư công, sửa chữa và nâng cấp công sở từ nguồn ngân sách đang được đẩy mạnh triển khai. Vấn đề đặt ra là quá trình lựa chọn nhà thầu phải tuân thủ nghiêm ngặt Luật Đấu thầu hiện hành, đảm bảo minh bạch, chọn đúng đơn vị có năng lực thực sự để hiện thực hóa các dự án đúng tiến độ và chất lượng.

Tại tỉnh Lâm Đồng, một dự án quy mô cấp cơ sở vừa hoàn tất quy trình lựa chọn nhà thầu thông qua hình thức chỉ định thầu, thu hút sự chú ý của dư luận về hồ sơ năng lực của đơn vị thi công. Cụ thể, dự án mang tên "Sửa chữa, cải tạo, nâng cấp khối nhà làm việc của phòng Kinh tế, phòng Văn hóa - Xã hội" do Văn phòng HĐND và UBND xã Đam Rông 3 làm chủ đầu tư, nhằm khắc phục tình trạng xuống cấp, đáp ứng yêu cầu không gian làm việc trong tình hình mới.

Theo hồ sơ trích xuất, ngày 06/04/2026, Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã Đam Rông 3 đã chính thức ký Quyết định số 07/QĐ-VP về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 01: Thi công xây dựng công trình. Căn cứ vào Báo cáo kinh tế - kỹ thuật công trình đã được phê duyệt và quá trình đánh giá hồ sơ, thương thảo hợp đồng, đơn vị được lựa chọn để thi công gói thầu này là Công ty TNHH MTV Quốc Chiến 36-68.

Chi tiết bức tranh tài chính và tỷ lệ tiết kiệm ngân sách

Dữ liệu tài chính từ Quyết định phê duyệt số 07/QĐ-VP và Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 232/QĐ-UBND cho thấy cái nhìn chi tiết về dòng vốn đầu tư. Gói thầu số 01 có giá dự toán ban đầu được ấn định ở mức 1.180.561.857 đồng. Sau khi thực hiện các bước quy trình đối với hình thức chỉ định thầu, giá trúng thầu được chốt ở mức 1.168.463.697 đồng. Hợp đồng được ký kết theo hình thức trọn gói, một loại hình hợp đồng phổ biến đối với các dự án có quy mô nhỏ, yêu cầu kỹ thuật không quá phức tạp, giúp chủ đầu tư dễ dàng kiểm soát tổng mức đầu tư không bị vượt trần.

Thông qua việc thương thảo, gói thầu này đã giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm được số tiền 12.098.160 đồng. Tương đương với tỷ lệ tiết kiệm đạt khoảng 1,02%. Đặt trong hệ quy chiếu của công tác đấu thầu rộng rãi, con số 1% có thể được xem là khá khiêm tốn. Tuy nhiên, dưới góc độ của hình thức chỉ định thầu, khi đơn giá dự toán đã được các cơ quan chuyên môn thẩm định chặt chẽ sát với giá thị trường và tuân thủ định mức nhà nước, việc giảm giá khoảng 1% sau thương thảo là một kết quả phản ánh đúng bản chất của quy trình. Điều quan trọng hơn cả mức giảm giá chính là chất lượng công trình khi bàn giao phải tương xứng với từng đồng vốn ngân sách được giải ngân.

Hồ sơ năng lực ấn tượng của nhà thầu địa phương

Phân tích sâu hơn về đơn vị thi công, dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận những chỉ số phát triển rất đáng chú ý của Công ty TNHH MTV Quốc Chiến 36-68. Doanh nghiệp này có mã số thuế 5801550981, do ông Nguyễn Quốc Chiến đảm nhiệm vai trò Giám đốc, đặt trụ sở chính tại Thôn Đắc Măng, xã Đam Rông 3, tỉnh Lâm Đồng.

Điểm nhấn lớn nhất trong hồ sơ của doanh nghiệp này là tốc độ thâm nhập thị trường đầu tư công. Dù ngày phê duyệt tham gia hệ thống mạng đấu thầu mới từ ngày 03/11/2025, nhưng tính đến tháng 4/2026, Công ty TNHH MTV Quốc Chiến 36-68 đã sở hữu một lịch sử đấu thầu với tỷ lệ thành công tuyệt đối. Cụ thể, nhà thầu này đã tham gia tổng cộng 5 gói thầu và trúng thầu cả 5 gói, không ghi nhận bất kỳ lịch sử trượt thầu nào.

Tổng giá trị trúng thầu mà doanh nghiệp này đã tích lũy đạt 4.834.367.709 đồng. Phân tách chi tiết, giá trị trúng thầu trong vai trò nhà thầu độc lập chiếm phần lớn với 3.595.268.649 đồng (bao gồm các dự án tại phòng Kinh tế xã Quảng Hòa và phòng Kinh tế xã Đam Rông 3). Phần còn lại là giá trị trúng thầu trong vai trò liên danh phụ, đạt 1.239.099.060 đồng.

Việc một doanh nghiệp trẻ liên tiếp trúng thầu và được chỉ định thầu các dự án trên địa bàn cho thấy lợi thế rõ rệt về am hiểu thổ nhưỡng, địa hình và khả năng huy động nhân công tại chỗ. Sự phát triển nhanh chóng này chứng minh nhà thầu đã đáp ứng được các tiêu chí kỹ thuật, tài chính từ phía các chủ đầu tư. Mặc dù vậy, ở góc nhìn quản trị rủi ro dự án, dư luận và giới chuyên môn có quyền đặt ra những phân tích đa chiều. Việc triển khai cùng lúc nhiều gói thầu xây lắp đan xen về mặt thời gian đòi hỏi Công ty TNHH MTV Quốc Chiến 36-68 phải có một tiềm lực tài chính vững vàng, hệ thống máy móc thiết bị đầy đủ và đội ngũ kỹ thuật viên chuyên nghiệp để không xảy ra tình trạng "nhỏ giọt" nguồn lực, làm ảnh hưởng đến tiến độ của Gói thầu số 01 tại Văn phòng HĐND và UBND xã Đam Rông 3.

Góc nhìn chuyên gia và hành lang pháp lý

Đánh giá về tính pháp lý của quy trình, chuyên gia đấu thầu phân tích: Quy định tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu có quy mô nhất định nhằm đẩy nhanh tiến độ đầu tư, phục vụ kịp thời nhu cầu thiết yếu của cơ quan nhà nước. Việc Văn phòng HĐND và UBND xã Đam Rông 3 áp dụng hình thức này là hoàn toàn có cơ sở pháp lý, dựa trên các quyết định phê duyệt kế hoạch đã được ban hành.

Tuy nhiên, Nghị định 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ cũng ràng buộc rất chặt chẽ trách nhiệm của chủ đầu tư. Khi áp dụng chỉ định thầu, rào cản cạnh tranh mở bị thu hẹp, do đó trách nhiệm thẩm định năng lực thực tế của nhà thầu được dồn hoàn toàn lên vai tổ chuyên gia và chủ đầu tư. Chủ đầu tư không chỉ kiểm tra hồ sơ trên giấy mà còn phải đánh giá khả năng huy động thiết bị, nhân sự của nhà thầu ngay tại thời điểm thi công. Nếu nhà thầu đang vướng quá nhiều dự án cùng lúc, chủ đầu tư phải có các điều khoản ràng buộc tiến độ cực kỳ nghiêm ngặt trong hợp đồng.

Thêm vào đó, tinh thần của Thông tư 79/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành yêu cầu tính minh bạch phải được duy trì từ đầu đến cuối. Mọi kết quả lựa chọn nhà thầu đều phải được công khai trên hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Việc số hóa này giúp các cơ quan thanh tra, kiểm toán và toàn thể nhân dân có thể thực hiện quyền giám sát chéo, đảm bảo dự án Sửa chữa, cải tạo khối nhà làm việc phòng Kinh tế và phòng Văn hóa - Xã hội xã Đam Rông 3 đi đúng quỹ đạo, đạt chất lượng cao nhất.

Dự án công sở tại xã Đam Rông 3 có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao chất lượng điều hành hành chính cấp cơ sở. Sự song hành giữa chủ đầu tư quyết liệt và nhà thầu trách nhiệm sẽ là chìa khóa để dự án cán đích thành công, không để xảy ra sai sót kỹ thuật hay lãng phí nguồn lực.