Europa – mặt trăng của Sao Mộc có thể chứa đại dương sự sống bí ẩn?

Europa, mặt trăng phủ băng của Sao Mộc, có thể che giấu một đại dương khổng lồ nơi ánh sáng Mặt Trời chưa từng chạm tới.

Nhìn từ xa, Europa trông giống một quả cầu băng giá trắng xanh, bề mặt chằng chịt những đường nứt màu đỏ nâu. Nhưng bên dưới lớp vỏ lạnh giá ấy có thể tồn tại một thế giới hoàn toàn khác: một đại dương nước mặn khổng lồ, sâu hàng chục đến hơn 100 km. NASA ước tính đại dương này có thể chứa lượng nước lớn hơn gấp đôi tổng lượng nước trong các đại dương trên Trái Đất.

Ảnh: jpl.nasa

Điều khiến các nhà khoa học tin vào sự tồn tại của đại dương ngầm không chỉ là những đường nứt kỳ lạ trên bề mặt. Khi tàu Galileo bay qua Europa, thiết bị của nó phát hiện từ trường của Sao Mộc bị biến đổi theo cách gợi ý rằng bên dưới lớp băng có một tầng chất lỏng dẫn điện. Nước mặn là lời giải thích phù hợp nhất cho hiện tượng này.

Một manh mối khác đến từ chính chuyển động của Europa. Mặt trăng này liên tục bị lực hấp dẫn khổng lồ của Sao Mộc kéo và nén. Sự biến dạng thủy triều đó tạo ra nhiệt bên trong, giúp nước có thể tồn tại ở trạng thái lỏng dù Europa nằm cách Mặt Trời khoảng 780 triệu km. Hiện tượng được gọi là gia nhiệt thủy triều có thể đóng vai trò như một nguồn năng lượng duy trì đại dương trong thời gian rất dài.

Ảnh: oantagonista.com

Các mô hình hiện nay cho rằng lớp băng bên ngoài Europa có thể dày khoảng 15–25 km, bên dưới là đại dương sâu khoảng 60–150 km. Phía dưới đại dương là một lớp đá silicat và có thể là lõi giàu sắt. Nếu nước tương tác với đá dưới đáy đại dương, các phản ứng hóa học có thể tạo ra những chất cần thiết cho sự sống.

Đây chính là điều khiến Europa trở thành một trong những địa điểm hấp dẫn nhất trong cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất. Tuy nhiên, có nước không đồng nghĩa chắc chắn có sự sống. NASA đang tìm kiếm một môi trường có đủ nước, hóa chất và nguồn năng lượng để sự sống có thể tồn tại.

Ảnh: planetplanet

Nhiệm vụ Europa Clipper, được phóng vào tháng 10/2024, sẽ đến hệ Sao Mộc vào năm 2030 và thực hiện nhiều lần bay sượt qua Europa. Tàu mang theo radar xuyên băng, máy đo từ trường, camera, máy quang phổ và nhiều thiết bị khác để nghiên cứu lớp vỏ băng, đại dương và thành phần hóa học của mặt trăng này. Mục tiêu của nó không phải trực tiếp tìm sinh vật, mà xác định liệu Europa có những môi trường có khả năng hỗ trợ sự sống hay không.

Có thể dưới lớp băng tưởng như bất động ấy là một đại dương tối tăm đã tồn tại hàng tỷ năm. Nếu một ngày con người tìm thấy dấu hiệu của sự sống trong đó, lịch sử khoa học sẽ phải viết lại một trong những câu hỏi lớn nhất: Trái Đất có thực sự là nơi duy nhất trong vũ trụ có sự sống?

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

[GALLERY] 'Cá mập' giữa vũ trụ và loạt ảnh thiên văn đẹp nhất năm 2026

Từ những tinh vân xa xôi đến cực quang rực sáng, loạt ảnh chiến thắng cuộc thi nhiếp ảnh hé lộ vẻ đẹp kỳ ảo của bầu trời qua ống kính nhiếp ảnh gia.

insight-investment-astronomy-photographer-of-the-year-2019-exhibition-5-c-national-maritime-museum-london-9c4754f-scaled-e1597311606728jpg.jpg
Những tác phẩm chiến thắng ZWO Astronomy Photographer of the Year 2026 vừa được Đài quan sát Hoàng gia Greenwich công bố. Bước sang năm thứ 18, đây được xem là cuộc thi nhiếp ảnh thiên văn lớn nhất thế giới, quy tụ những bức ảnh ấn tượng về vũ trụ từ các nhiếp ảnh gia trên khắp thế giới.
images.jpg
Đây là những tác phẩm nổi bật được vinh danh ở các hạng mục của cuộc thi năm nay, ghi lại nhiều cảnh tượng khác nhau trên bầu trời, từ các tinh vân xa xôi, cực quang, Mặt Trời, Mặt Trăng đến những hành tinh trong Hệ Mặt Trời.

Vũ trụ song song đưa trẻ nhỏ chạm tới dải ngân hà

Triển lãm “Vũ trụ song song” kết hợp khoa học, nghệ thuật và tương tác, giúp trẻ em khám phá thiên văn học theo cách trực quan, sinh động.

kto-tl_2.png
Từ ngày 28/8 đến 1/10, triển lãm “Vũ trụ song song” diễn ra tại LOTTE Department Store Hà Nội, mang kiến thức về không gian đến gần hơn với công chúng.
kto-tl_5.png
Chương trình do LOTTE Department Store phối hợp với Trung tâm Vũ trụ Việt Nam (VNSC) tổ chức, hướng tới việc lan tỏa kiến thức về thiên văn học thông qua hình thức trải nghiệm trực quan.

Những câu hỏi lớn mà thiên văn học hiện đại vẫn chưa thể trả lời

Càng quan sát sâu vào vũ trụ, con người càng nhận ra rằng những điều chưa biết có thể lớn hơn rất nhiều so với những gì đã khám phá.

Thiên văn học hiện đại đã đưa con người đi rất xa: chúng ta biết vũ trụ khoảng 13,8 tỷ năm tuổi, quan sát được hàng tỷ thiên hà và phát hiện hàng nghìn ngoại hành tinh. Thế nhưng, phía sau bức tranh tưởng như ngày càng hoàn chỉnh ấy vẫn tồn tại những câu hỏi khổng lồ chưa có lời giải.

Đọc nhiều nhất

Tin mới