Mới đây, các nhà khoa học đã xác định một chi sinh vật biển hoàn toàn mới thuộc họ Syngnathidae - nhóm bao gồm cá ngựa và cá chìa vôi sau khi nghiên cứu những mẫu vật vốn bị nhầm lẫn trong nhiều năm.
Khi quan sát kỹ phần đầu phình to cùng các thùy thịt chạy dọc cơ thể, nhà nghiên cứu Graham Short cho biết, hình dáng của chúng khiến ông liên tưởng ngay đến các nhân vật trong chương trình truyền hình nổi tiếng The Muppet Show. Từ đó, nhóm nghiên cứu đặt biệt danh cho chúng là "Muppets biển", đồng thời đặt tên khoa học cho chi mới là Australyichthys, gồm ba loài: A. aegis, A. paradoxus và A. minotaur.
Trong nhiều năm, hai trong số ba loài này được xếp vào chi cá ngựa (Hippocampus) vì vẻ ngoài khá tương đồng. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn cảm thấy có điều gì đó không hoàn toàn khớp với những loài cá ngựa đã biết. Để tìm lời giải, nhóm nghiên cứu quyết định sử dụng công nghệ chụp CT nhằm quan sát cấu trúc xương bên trong mà không làm hỏng các mẫu vật quý hiếm.
Kết quả khiến họ bất ngờ. Những sinh vật này không có các tấm xương ở bụng hay phần "vương miện" đặc trưng trên đầu như cá ngựa. Thay vào đó, chúng sở hữu cấu trúc xương hoàn toàn khác biệt, chưa từng được ghi nhận ở bất kỳ loài cá ngựa nào trước đây. Graham Short mô tả đây là "khoảnh khắc eureka", khi nhóm nghiên cứu nhận ra họ đang đứng trước một nhánh tiến hóa hoàn toàn mới.
Không chỉ dựa vào hình thái, các nhà khoa học còn phân tích ADN từ một mẫu vật được bảo quản bằng ethanol. Kết quả di truyền xác nhận đây không phải cá ngựa mà là một chi riêng biệt trong họ Syngnathidae. Phát hiện này chính thức bổ sung một chi mới vào cây tiến hóa của nhóm cá vốn đã rất đa dạng.
Điều khiến Australyichthys trở nên đặc biệt hơn cả là đến nay chưa ai từng ghi nhận chúng trong môi trường sống tự nhiên. Toàn bộ hiểu biết của giới khoa học chỉ dựa trên 8 mẫu vật được thu thập rải rác trong gần 80 năm qua. Tất cả đều được kéo lên từ độ sâu khoảng 50 - 124m bằng hoạt động nạo vét hoặc lưới đánh cá, chứ không phải do các nhà nghiên cứu trực tiếp quan sát.
Ngay cả chế độ ăn của chúng cũng chỉ được hé lộ nhờ công nghệ hiện đại. Hình ảnh chụp CT phát hiện trong cơ thể một mẫu vật có nhiều mảnh giáp xác nhỏ còn sót lại, cho thấy chúng có thể kiếm ăn dưới đáy biển hoặc săn các sinh vật phù du nhỏ. Đây là bằng chứng trực tiếp đầu tiên giúp các nhà khoa học hiểu thêm về lối sống của chi sinh vật bí ẩn này.
Theo Graham Short, Australyichthys hiện được xem là một "chi bị thất lạc", nhưng điều đó không đồng nghĩa chúng đã tuyệt chủng. Vùng biển ôn đới ngoài khơi miền nam nước Úc vẫn là một trong những khu vực ít được khảo sát nhất thế giới, vì vậy khả năng những "Muppets biển" vẫn đang âm thầm sinh sống dưới đáy đại dương là hoàn toàn có thể.
