Đến 24h hôm nay (17/4), học sinh Hà Nội phải hoàn tất đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng dự thi vào lớp 10 năm học 2026–2027. Bước vào giai đoạn "nước rút", nhiều phụ huynh đang đứng ngồi không yên trước quyết định nên giữ nguyên hay thay đổi nguyện vọng để chắc suất vào trường công lập.

Những đêm trắng của phụ huynh

Trao đổi với PV Báo Tri thức và Cuộc sống, chị Hoàng Thủy (phường Long Biên) có con đang học lớp 9 chia sẻ trong sự mệt mỏi: "Sau nhiều đêm thức trắng soi bảng điểm chuẩn 3 năm gần nhất của trường THPT Thạch Bàn, ngôi trường mà con đang mong muốn vào học chuyển cấp năm nay. Nhìn con số hơn 5.000 nguyện vọng mà tay chân tôi bủn rủn. Con mình lực học chỉ ở mức trung bình khá, nếu cứ "đâm đầu" vào đặt nguyện vọng 1 ở trường này và đặt nguyện vọng 2, 3 cũng các trường loanh quanh trong khu vực thì rủi ro quá lớn. Tôi đang bàn với con phương án đổi vùng tuyển sinh sang khu vực lân cận, chấp nhận đi xe buýt xa một chút nhưng đổi lại sự an toàn. Vất vả 3 năm di chuyển còn hơn là để con trượt hết, lúc đó gánh nặng học phí trường tư sẽ áp lực lên vai bố mẹ rất nhiều, trong khi lương công nhân của bố mẹ eo hẹp".

Cùng chung nỗi lo cho con, nhưng chị Thu Trang (Long Biên) lại lo sợ về sự biến động của "phao cứu sinh": "Con mình học lực khá, đặt nguyện vọng 1 vào Trường THPT Phúc Lợi là vừa sức theo điểm tuyển sinh của các năm trước. Nhưng nhìn ma trận nguyện vọng 2, nguyện vọng 3 hiện nay, tôi sợ những học sinh học lực khá giỏi từ trường khác rớt xuống sẽ quét sạch suất vào công lập ở đây. Trong khi con đặt nguyện vọng 2 và 3 ở những ngôi trường trong khu vực cũng có nguyện vọng đăng ký ở top đông, cánh cửa vào cấp 3 cũng khá hẹp. Lúc đó, không biết con mình có cơ hội tranh được suất vào lớp 10 công lập năm nay không. Mấy hôm nay cả nhà mất ăn mất ngủ, căng thẳng với việc cân nhắc đặt nguyện vọng cho con vào lớp 10..."

Không chỉ ở Long Biên, tại các khu vực khác, phụ huynh cũng đang trong tình trạng "ngồi trên đống lửa". Anh Quốc Nam (phường Từ Liêm) ví von việc đặt nguyện vọng như một cuộc chơi xổ số: "Cứ vài tiếng tôi lại đăng nhập hệ thống để xem biến động. Gia đình đã thủ sẵn hai bộ hồ sơ, chờ đến sát "giờ G"' xem bên nào hạ nhiệt mới dám chốt. Cảm giác như đang đặt cược tương lai của con vào một "canh bạc" mà chính mình cũng không nắm chắc phần thắng. Áp lực kinh khủng!".

Trong khi đó, một số phụ huynh khác vẫn vững tin vào thực lực của con: "Dù lo lắng, nhưng tôi vẫn ủng hộ con đặt nguyện vọng 1 và 2 vào trường top ở khu vực gần nhà như THPT Cầu Giấy, THPT Yên Hòa...dù tỉ lệ chọi cao, tính đến hôm qua 16/4 các trường này đang có số nguyện vọng đăng ký gần 3.000. Con gái tôi có lực học điểm từ 8,3- 9 điểm/môn, tôi tin với lực học của con tốt thì không sợ con số ảo. Tuy nhiên, nói là một chuyện, nhìn thấy lượng hồ sơ nguyện vọng đăng ký tăng phi mã mỗi ngày, tối đến hai mẹ con vẫn không tài nào ngủ ngon được.", chị Tân An (phường Cầu Giấy) chia sẻ.

Một phụ huynh ở phường Định Công có con gái út vào lớp 10 năm nay chia sẻ: "Điểm khác biệt nhất của kỳ tuyển sinh năm nay chính là hệ thống cho phép thí sinh và phụ huynh theo dõi trực tiếp biểu đồ biến động nguyện vọng vào từng trường. Nhìn vào đó, ai cũng choáng váng vì từ trường top cho đến các trường vùng ven, đâu đâu cũng hiển thị những con số 'khổng lồ'. Dù sự minh bạch này giúp chúng ta có một tuần quý giá để tính toán và điều chỉnh, nhưng thực tế nó lại là con dao hai lưỡi, dễ khiến những gia đình đang thiếu định hướng rơi vào cảnh hoang mang, chới với. Với kinh nghiệm của một người từng cùng con trai đầu đi qua "cuộc chiến" lớp 10, tôi cho rằng điều đáng sợ nhất không phải là một ngôi trường có đông người đăng ký, mà là việc chúng ta không đánh giá đúng năng lực của con mình. Nếu cứ mải mê chạy theo số đông mà thay đổi nguyện vọng liên tục theo cảm tính, cha mẹ rất dễ đi sai chiến lược ban đầu. Thay vì để các con số làm rối trí, chúng ta cần lấy lực học thực tế làm kim chỉ nam: Nguyện vọng 1 có thể mạo hiểm một chút nhưng phải nằm trong tầm kiểm soát, còn nguyện vọng 2 và 3 buộc phải tính yếu tố an toàn để đảm bảo cánh cửa vào công lập cho con được chắc chắn".

Giáo viên cũng "cân não" cùng học trò

Chia sẻ với PV Báo Tri thức và Cuộc sống, một giáo viên dạy Toán lớp 9 ở một trường THCS tại phường Long Biên cho biết, cô đang trải qua những ngày "cân não" cùng học trò. Hàng ngày, cô liên tục cập nhật biến động đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 ở Hà Nội để đưa ra những lời khuyên sát sườn nhất.

"Nhiều học sinh của tôi vẫn kiên định với nguyện vọng vào Trường THPT Thạch Bàn hay Trường THPT Phúc Lợi, dù lượng nguyện vọng đăng ký vào những trường này đã ở ngưỡng trên dưới 5.000 nguyện vọng. Tôi đã khuyên các em sang THPT Cao Bá Quát, Lý Thường Kiệt hay một số trường khác khu vực lân cận có tỉ lệ đăng ký thấp hơn nhiều để giảm bớt áp lực cạnh tranh, nhưng các em vẫn muốn thử vận may với lựa chọn của mình. Điều tôi lo nhất là "hiệu ứng tràn". Khi những học sinh giỏi trượt nguyện vọng 1 ở các trường top (41-42 điểm) đổ xuống nguyện vọng 2 như Thạch Bàn, Phúc Lợi... thì rào cản chênh lệch 1 điểm trở nên quá mong manh. Lúc đó, cơ hội cho những học sinh có lực học khá, trung bình sẽ bị thu hẹp..."

Theo nhận định của nhiều giáo viên, năm nay, với việc học sinh được đăng ký 3 nguyện vọng vào 3 trường bất kỳ, không phân biệt khu vực tuyển sinh, điểm chuẩn có thể biến động khác các năm trước và khó tính toán hơn. Vì vậy, việc chọn nguyện vọng cần thận trọng theo hướng phân bổ hợp lý cả 3 nguyện vọng, không đặt dàn trải hoặc quá tập trung vào một nhóm trường sẽ giúp thí sinh tăng khả năng trúng tuyển. Việc đặt các nguyện vọng quá sát nhau khi năng lực ở mức trung bình khá sẽ tước đi cơ hội dự phòng an toàn, khiến thí sinh dễ rơi vào tình cảnh "trắng tay"...