Tổng thống Putin đưa ra tuyên bố quan trọng về hiệp ước hạt nhân Nga-Mỹ

Tổng thống Nga cho rằng việc mất đi hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân New START giữa nước này và Mỹ sẽ là "sai lầm nghiêm trọng".

Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố hôm trong cuộc họp với Hội đồng An ninh Nga vừa qua rằng nước Nga sẵn sàng tiếp tục tuân thủ Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START - Hiệp ước START mới) thêm 1 năm sau khi văn kiện này hết hạn vào ngày 5.2.2026.

Ông Putin nhấn mạnh rằng việc để hiệp ước cuối cùng giữa Nga và Mỹ về hạn chế vũ khí hạt nhân rơi vào quên lãng sẽ là “sai lầm và thiển cận”, đồng thời cảnh báo động thái này có thể tác động tiêu cực đến mục tiêu của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).

Tổng thống Vladimir Putin phát biểu tại cuộc họp Hội đồng an ninh Nga hôm 22/9.

Theo nhà lãnh đạo Nga, New START - được ký năm 2010 - từ lâu đã đóng vai trò là yếu tố ổn định trong quan hệ giữa hai quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới.

Dù Nga đã tuyên bố tạm ngừng tham gia hiệp ước từ năm 2023 để đáp trả viện trợ quân sự của Mỹ cho Ukraina, Mátxcơva vẫn duy trì giới hạn theo quy định.

“Để tránh kích hoạt một cuộc chạy đua vũ trang chiến lược và duy trì mức độ dự đoán, kiềm chế chấp nhận được, Nga sẵn sàng tiếp tục tuân thủ các giới hạn trung tâm của New START thêm 1 năm sau tháng 2.2026” - ông Putin khẳng định.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây là bước đi mang tính tự nguyện và chỉ được duy trì nếu Washington “không thực hiện các động thái phá vỡ thế cân bằng răn đe chiến lược”.

Nga cũng sẽ giám sát chặt chẽ kế hoạch mở rộng hệ thống phòng thủ tên lửa cũng như các động thái khác của Mỹ, và “sẽ có phản ứng tương xứng” nếu phát hiện sự mất cân bằng.

Vũ khí hạt nhân được Mỹ tái triển khai đến Vương quốc Anh trong tháng 7/2025.

Theo ông Daryl Kimball, Giám đốc điều hành Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí (ACA), nhận định đề xuất của Nga là một “bước đi tích cực” có thể giúp hai nước tránh một cuộc chạy đua vũ khí tốn kém và tạo thêm thời gian đàm phán về một hiệp ước mới, toàn diện hơn.

Ông kêu gọi Tổng thống Donald Trump nhanh chóng đồng thuận với đề xuất của ông Putin và cùng mở lại bàn đàm phán, không chỉ về giới hạn hạt nhân chiến lược mà còn mở rộng sang vũ khí hạt nhân tầm trung, phi chiến lược, phòng thủ tên lửa và các hệ thống tấn công tầm xa thông thường.

Hiệp ước New START được ký kết năm 2010, giới hạn số đầu đạn hạt nhân chiến lược triển khai của mỗi bên ở mức 1.550. Hiệp ước vốn hết hạn năm 2021 nhưng được gia hạn thêm 5 năm đến 2026. Đây là văn kiện cuối cùng còn lại trong chuỗi hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân song phương từng đóng vai trò nền tảng ổn định quan hệ Nga - Mỹ suốt nhiều thập kỷ.

Với động thái mới, Nga đã phát đi tín hiệu muốn giữ “chiếc phanh cuối” cho kho hạt nhân toàn cầu, song bóng vẫn nằm trong chân Mỹ: Washington có chấp nhận cơ hội này để hạ nhiệt căng thẳng, hay để hiệp ước lịch sử chính thức khép lại?

Nhật Bản thử nghiệm thành công tên lửa tái sử dụng.

Iran có khả năng rút khỏi Hiệp ước NPT

Dù tham gia Hiệp ước NPT và chương trình hạt nhân bị giám sát chặt chẽ nhưng Iran vẫn bị Mỹ và Israel tấn công.

Giáo sư Foad Izadi thuộc Đại học Tehran nói với Al Jazeera rằng Tehran đã hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) vì nước này là thành viên của Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, nhưng sự hợp tác này không mang lại lợi ích cho Tehran.

Mỹ tái triển khai vũ khí hạt nhân đến Anh

Đây là lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ Mỹ triển khai vũ khí hạt nhân tới Anh, số vũ khí này sẽ được triển khai từ các tiêm kích tàng hình F-35.

Lần đầu tiên kể từ năm 2008, vũ khí hạt nhân Mỹ được triển khai đến Anh. Nhiều nguồn tin cho biết một số bom hạt nhân B61-12 đã được chuyển đến căn cứ RAF Lakenheath ở Suffolk trong tuần này.

Mỹ dự định đưa vũ khí hạt nhân đến gần Nga hơn

Vũ khí hạt nhân chiến thuật của Mỹ dự kiến sẽ được đặt tại Anh, từ đó gây thêm đe dọa đối với Nga.

My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon
Tờ Daily Telegraph cho biết, Mỹ đang xem xét khả năng triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật tại căn cứ không quân Lakenheath ở Suffolk, miền Đông nước Anh trong thời gian sắp tới. 
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-2
 Đề xuất ngân sách của Không quân Mỹ (USAF) vào năm 2025 hé lộ việc lực lượng này đã lên kế hoạch phân bổ 50 triệu USD để xây dựng "cơ sở lưu trữ đạn dược được bảo vệ đặc biệt" tại căn cứ Lakenheath.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-3
Theo thông lệ, những địa điểm với phân loại như vậy thường được thiết kế để chứa vũ khí hạt nhân, cho thấy cơ sở hạ tầng đã được chuẩn bị sẵn sàng để tiếp nhận phương tiện răn đe đặc biệt. 
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-4
 Được biết Lakenheath là căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Anh, đây là nơi đóng quân của Phi đoàn tiêm kích số 48 thuộc USAF. Năm 2021, sân bay quân sự này đã tiếp nhận các tiêm kích tàng hình F-35A thế hệ thứ năm, có khả năng mang bom hạt nhân chiến thuật B61-12.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-5
 Việc Mỹ dự định triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật tại Anh cho thấy nỗ lực của NATO nhằm tăng cường khả năng răn đe chiến lược, mục đích nhằm đối phó với các mối đe dọa ngày càng lớn hơn từ Nga và Trung Quốc.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-6
Tại thời điểm tháng 10/2024, Tổng thư ký NATO khi đó là ông Jens Stoltenberg cho biết Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương đang điều chỉnh chính sách hạt nhân của mình để sẵn sàng đối phó Nga và Trung Quốc. 
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-7
 Hiện tại các quan chức Bộ Quốc phòng Anh từ chối bình luận chi tiết về chính sách hạt nhân nhưng nhấn mạnh cam kết của họ đối với Hiệp ước an ninh tập thể. Bên cạnh đó, người phát ngôn Lầu Năm Góc cũng từ chối bình luận về các vấn đề liên quan.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-8
 Việc Mỹ triển khai vũ khí hạt nhân chiến thuật tại căn cứ Lakenheath trên đất Anh dự báo sẽ gây lo ngại cho người dân địa phương cũng như các nhà hoạt động vì hòa bình.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-9
 Tuy nhiên ở chiều ngược lại, không ít ý kiến ủng hộ động thái trên của Mỹ khi tin rằng điều này sẽ giúp tăng cường an ninh của Anh và các đồng minh NATO trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-10
 Mỹ hiện lưu trữ vũ khí hạt nhân chiến thuật ở một số nước châu Âu, trong đó bao gồm Đức, Ý, Bỉ, Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ. Việc triển khai thêm đầu tại Anh sẽ là một bước đi quan trọng đối với việc tăng cường khả năng răn đe của NATO ở châu Âu.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-11
 Dự kiến quyết định cuối cùng về việc triển khai vũ khí hạt nhân của Mỹ tại căn cứ Lakenheath sẽ được đưa ra trong thời gian tới, sau khi hoàn thành các công việc chuẩn bị cần thiết và tham vấn với chính phủ Anh.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-12
 Trong diễn biến khác, vào năm 2025, Mỹ dự định sản xuất biến thể mới của bom nhiệt hạch B61 dưới mã B61-13, quả bom này đạt đương lượng nổ lên tới 360 kiloton.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-13
 Công việc nâng cấp kho vũ khí hạt nhân của Mỹ bằng những quả bom này sẽ tiếp tục vào năm tới tại Trung tâm An ninh Quốc gia Y-12 ở Oak Ridge, Tennessee. Bom B61-13 nhằm thay thế các phiên bản cũ như B61-7 và sẽ được sử dụng trên các chiến đấu hiện đại.
My du dinh dua vu khi hat nhan den gan Nga hon-Hinh-14
Động thái trên từ Mỹ có thể dẫn đến phản ứng của Nga, cụ thể là Moskva sẽ đặt thêm vũ khí hạt nhân chiến thuật tại Belarus cũng như vùng lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad để tạo thế cân bằng chiến lược. 

Đọc nhiều nhất

Tin mới