Những chiếc túi xách đắt tiền không còn là món phụ kiện độc tôn để khẳng định đẳng cấp trên đường phố hay sàn diễn cao cấp. Thời gian gần đây, hình ảnh những cuốn sách kinh điển cùng lối sống gắn liền với văn hóa đọc đang trở thành biểu tượng mới của sự sang trọng và gout thẩm mỹ tinh tế.

Hình ảnh các "cô nàng đọc sách" xuất hiện tràn ngập trên các nền tảng truyền thông, kéo theo hàng loạt thương hiệu xa xỉ nhập cuộc nhằm biến tri thức thành một phần của di sản thương hiệu.

Sự giao thoa giữa văn học và thời trang đã tạo nên những thiết kế gây chú ý mạnh mẽ. Thương hiệu Coach ra mắt bộ sưu tập móc khóa hình sách mini bọc da tinh xảo chứa các tác phẩm kinh điển. Trong khi đó, Dior biến hóa mẫu túi Dior Book Tote trứ danh thành bộ sưu tập "Book Covers" thêu bìa các kiệt tác như Dracula hay Ulysses.

Từ không gian chụp ảnh tại các thư viện cổ kính đến việc hàng loạt nhà mốt lớn như Chanel, Miu Miu, Prada hay Valentino tổ chức các câu lạc bộ sách, tri thức đang trở thành ngôn ngữ mới để các thương hiệu cao cấp kết nối với tệp khách hàng thượng lưu.

Đứng trước sự bùng nổ này, công chúng xuất hiện nhiều luồng ý kiến trái chiều. Một bộ phận chỉ trích đây thực chất chỉ là hành vi "trí thức trình diễn" (performative intellectualism), nơi con người dùng sách như một đạo cụ để phô diễn bản sắc cá nhân và khoác lên mình vẻ ngoài học thức.

Dù vậy, không ít chuyên gia khẳng định trào lưu này mang lại những tác động tích cực. Việc các ngôi sao toàn cầu như Kaia Gerber, Oprah Winfrey, Reese Witherspoon hay Dua Lipa duy trì các câu lạc bộ đọc sách đã góp phần lan tỏa mạnh mẽ niềm yêu thích văn học đến cộng đồng trẻ.

Chia sẻ về bản chất của trào lưu này, bà Olivia Ho, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Văn học Anh tại Đại học College London (Anh), nhận định rằng sự kết hợp giữa thời trang và sách vốn không mới. Bà phân tích: "Sách mang lại giá trị tri thức bền vững, còn thời trang có sức ảnh hưởng rộng lớn trong đời sống đại chúng. Sách và thời trang đều tìm thấy điều mình cần ở mảng còn lại." Đồng thời, bà Ho cũng bày tỏ sự hoan nghênh đối với bất kỳ nỗ lực nào giúp lan tỏa văn hóa đọc.

Ở một góc nhìn sâu sắc hơn, sự trỗi dậy của phong cách này gắn liền với xu hướng "lối sống analog" - phản ứng tự nhiên của con người trong kỷ nguyên bị chi phối bởi trí tuệ nhân tạo, thuật toán và không gian số. Bà Olivia Ho chia sẻ thêm rằng khi con người ngày càng khó biết điều mình nhìn thấy trên Internet là thật hay giả, những vật thể hữu hình và thú vui thực tế bỗng trở thành nơi trú ẩn, khiến họ muốn cầm một thứ chắc chắn trên tay để có những trải nghiệm chân thật hơn.

Đồng quan điểm về giá trị tinh thần của việc đọc sách, bà Bessie Ye, Nhà sáng lập thương hiệu thời trang Rye tại Singapore, nhấn mạnh: "Thời trang hiếm khi tồn tại độc lập. Nó phản ánh cách sống, cách nghĩ và cách nhìn thế giới của một cộng đồng, một thời đại." Lý giải về làn sóng tìm về với sách giấy, bà Ye cho biết thêm: "Trong hơn một thập kỷ qua, cuộc sống của chúng ta bị bao vây bởi các loại màn hình. Việc nhiều người thích đọc sách giấy trở lại phản ánh mong muốn giành lại quyền chủ động kiểm soát cuộc sống cá nhân, trong bối cảnh đời sống bị chi phối nhiều bởi thuật toán và dữ liệu lớn. Với sách, con người có quyền tự quyết nhiều hơn, tự chọn mình sẽ đọc gì để thỏa mãn nhu cầu tìm kiếm giá trị trí tuệ, xây dựng chiều sâu nội tâm và bản sắc cá nhân".

Thời trang vốn không tồn tại độc lập mà luôn phản ánh nhịp thở và tâm thế của xã hội. Dù xuất phát từ nhu cầu khẳng định bản thân hay khát khao tri thức thuần túy, sự kết hợp giữa thời trang và văn học đã mang lại làn gió mới cho văn hóa đọc. Bằng cách biến việc đọc sách trở thành một biểu tượng sành điệu và hợp mốt, trào lưu này đang từng bước khơi gợi lại thói quen thưởng thức các giá trị trí tuệ bền vững trong đời sống hiện đại.