Chiều 2/10, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các cơ quan liên quan về thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW, ngày 01/12/2011 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, tạo bước phát triển mạnh mẽ về thể dục, thể thao đến năm 2020; Kết luận số 70-KL/TW, ngày 31/01/2024 của Bộ Chính trị về phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới.

Cần nhìn thể dục, thể thao là một bộ phận của chiến lược phát triển con người

Sau khi nghe báo cáo của Đảng ủy Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ý kiến của các cơ quan liên quan, phát biểu kết luận cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao những nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức xã hội, đội ngũ huấn luyện viên, vận động viên, chuyên gia và toàn xã hội trong phát triển thể dục, thể thao thời gian qua.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Nghị quyết số 08 của Bộ Chính trị đã tạo cơ sở chính trị quan trọng để thể dục, thể thao có bước phát triển trong 15 năm qua. Kết luận số 70 của Bộ Chính trị tiếp tục xác định những định hướng quan trọng cho phát triển thể dục, thể thao trong giai đoạn mới.

“Chúng ta đang đứng ở một thời điểm có ý nghĩa chuyển tiếp. Một chặng đường 15 năm thực hiện Nghị quyết số 08 cần được nhìn lại đầy đủ, đồng thời phải tổ chức thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Kết luận số 70 trong điều kiện phát triển mới”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị trong thời gian tới tập trung thực hiện tốt 05 nội dung trọng tâm. Trong đó, phải coi sức khỏe và thể lực của người dân là một bộ phận quan trọng của sức mạnh quốc gia. Phát triển thể dục, thể thao là một trong những phương thức quan trọng để xây dựng nền tảng đó. Tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 08 là phát triển thể dục, thể thao để nâng cao sức khỏe, thể lực, tầm vóc và chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Vì vậy, cần nhìn thể dục, thể thao không chỉ là một lĩnh vực hoạt động văn hóa - xã hội, mà là một bộ phận của chiến lược phát triển con người, chất lượng dân số và nguồn nhân lực của đất nước. Một quốc gia muốn phát triển nhanh và bền vững phải có những thế hệ khỏe mạnh, có thể lực tốt, có thói quen vận động và có chất lượng sống ngày càng cao.

Cùng với đó, cũng cần phải đặc biệt chú trọng đến thể thao học đường, không thể chỉ dừng ở việc tổ chức tiết giáo dục thể chất. Cần rà soát điều kiện sân bãi, thiết bị và đội ngũ giáo viên, đồng thời nghiên cứu cơ chế sử dụng chung các thiết chế thể thao công ngoài giờ học. Hệ thống trường học phải vừa giúp mỗi học sinh hình thành thói quen vận động suốt đời, vừa là nơi phát hiện sớm những tài năng thể thao.

Đối với các khu công nghiệp, khu đô thị và các khu dân cư mới, không gian vận động cần được tính đến trong quy hoạch như một bộ phận của chất lượng sống. Những nơi chưa thể đầu tư mới thì phải tổ chức khai thác tốt hơn cơ sở hiện có, không để một bên thiếu nơi tập luyện trong khi tài sản công ở cùng địa bàn sử dụng chưa hết công suất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu xây dựng bộ chỉ số về thể lực, mức độ vận động và khả năng tiếp cận thể dục, thể thao, trước hết đối với trẻ em, học sinh, người lao động và người cao tuổi. Phải biết nhóm dân cư nào đang thiếu vận động, địa bàn nào còn thiếu điều kiện tập luyện và những yếu tố nào đang cản trở người dân duy trì vận động thường xuyên.

Phải đưa khoa học, công nghệ và dữ liệu trở thành nền tảng của đào tạo, quản lý và phát triển thể thao

Đối với thể thao thành tích cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, cần thay đổi cách đầu tư, tập trung có trọng điểm và phát triển tài năng theo một chu trình dài hạn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Việt Nam đã có những vận động viên đạt tới đỉnh cao Olympic và ASIAD. Điều đó cho thấy tiềm năng của chúng ta là rất lớn. Vấn đề là làm thế nào để tài năng được phát hiện sớm, được đào tạo đúng hướng và có đủ điều kiện phát triển đến giới hạn cao nhất. Cần hình thành một chuỗi phát hiện và phát triển tài năng liên tục từ trường học, địa phương, cơ sở đào tạo đến đội tuyển quốc gia, trong đó mỗi khâu phải gắn với khâu tiếp theo và có trách nhiệm về chất lượng đầu ra.

Cần xác định rõ những môn, nội dung và vận động viên có khả năng cạnh tranh quốc tế để tập trung đầu tư dài hạn, đồng thời xây dựng lực lượng kế cận. Không nên lấy thành tích SEA Games làm thước đo duy nhất cho đầu tư thể thao đỉnh cao. Mỗi chu kỳ cần có mục tiêu, lực lượng trọng điểm, huấn luyện viên chịu trách nhiệm và phương án đồng bộ về khoa học, y học, dinh dưỡng, phục hồi, tâm lý và thi đấu quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý, tập trung nguồn lực không chỉ là tiền, mà là cả quá trình phát triển của tài năng. Tuyệt đối tránh để trình trạng tài năng được phát hiện nhưng phải tự mình xoay xở những điều kiện căn bản để phát triển, cần phải có một hệ thống đủ tốt để bảo đảm tài năng ấy được tập luyện, thi đấu và phát triển liên tục đến đỉnh cao.

Cần rà soát cơ chế quản lý vận động viên và đội tuyển quốc gia theo hướng rõ người, rõ việc, rõ quyền, rõ trách nhiệm. Với vận động viên trọng điểm, phải có chương trình phát triển dài hạn, xác định mục tiêu thành tích, kế hoạch thi đấu, điều kiện huấn luyện, dinh dưỡng, y học, phục hồi và nguồn lực thực hiện. Quy trình tuyển chọn đội tuyển phải minh bạch, ổn định, dựa trên tiêu chí chuyên môn rõ ràng và có cơ chế phản hồi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng lại mô hình phát triển vận động viên thành tích cao theo một chu trình dài hạn: phát hiện sớm, tuyển chọn đúng, đào tạo bài bản, đầu tư trọng điểm, thi đấu quốc tế, chăm sóc toàn diện, đánh giá thường xuyên và xây dựng lực lượng kế cận. Mục tiêu là chuyển từ việc trông chờ vào một vài tài năng xuất chúng sang xây dựng một hệ thống có khả năng liên tục phát hiện, nuôi dưỡng và tạo ra những vận động viên đạt trình độ cao của châu lục và thế giới.

Đồng thời, phải đưa khoa học, công nghệ và dữ liệu trở thành nền tảng của đào tạo, quản lý và phát triển thể thao. Cần kết nối bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu, cơ sở huấn luyện và chuyên gia thành mạng lưới khoa học, y học, dinh dưỡng và phục hồi thể thao. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, dữ liệu trong tuyển chọn, huấn luyện, phân tích thành tích, kiểm soát tải lượng, phòng ngừa chấn thương và cá thể hóa đào tạo. Sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu thống nhất về thể dục, thể thao, kết nối dữ liệu về vận động viên, huấn luyện viên, cơ sở vật chất, giải đấu và phong trào quần chúng.

Dữ liệu không chỉ để lưu trữ, báo cáo mà phải trở thành công cụ ra quyết định, phân bổ nguồn lực, theo dõi tiến độ và đánh giá kết quả, qua đó trả lời được chúng ta đang có gì, đang thiếu gì, nguồn lực được sử dụng ra sao, tài năng nào đang phát triển, địa phương nào làm tốt và chính sách nào thực sự tạo ra kết quả. Thuê chuyên gia nước ngoài ở những lĩnh vực còn thiếu là cần thiết, nhưng phải gắn với chuyển giao tri thức, đào tạo và hình thành đội ngũ Việt Nam có khả năng tiếp nhận, làm chủ và kế tục phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, cần đổi mới mạnh mẽ cách huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực xã hội cho phát triển kinh tế thể thao. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần nghiên cứu, phát triển kinh tế thể thao Việt Nam theo hướng hình thành một hệ sinh thái hoàn chỉnh, bao gồm đào tạo và dịch vụ thể thao, tổ chức sự kiện, bản quyền và truyền thông thể thao, du lịch thể thao, cơ sở luyện tập, trang thiết bị và trang phục thể thao, y học và phục hồi thể thao, công nghệ, dữ liệu và các sản phẩm phục vụ thể thao.

Đối với hoạt động đầu tư cơ sở vật chất, cần thay đổi tư duy từ “Nhà nước xây dựng và Nhà nước vận hành” sang “Nhà nước kiến tạo, xã hội đầu tư, thị trường vận hành và Nhà nước giám sát”. Thực tế cho thấy khu vực tư nhân hoàn toàn có thể đầu tư những cơ sở thể thao có chất lượng cao. Mục tiêu là quốc gia phải huy động được hệ thống thiết chế thể thao tốt nhất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, đối với các công trình thể thao quốc gia và các công trình quy mô lớn, cần nghiên cứu một cơ chế đầu tư và vận hành đặc thù, trong đó ngay từ khi quyết định chủ trương đầu tư phải xác định rõ mô hình quản lý, nguồn thu, chi phí vận hành, phương án khai thác, trách nhiệm bảo trì và hiệu quả kinh tế - xã hội trong toàn bộ vòng đời công trình. Công trình nào Nhà nước cần trực tiếp quản lý thì phải quản lý chuyên nghiệp, công trình nào khu vực tư nhân có thể đầu tư và vận hành tốt thì phải tạo điều kiện để tư nhân tham gia. Không để tình trạng xã hội có vốn nhưng không có cơ chế để đầu tư, còn Nhà nước có tài sản nhưng không khai thác được đầy đủ giá trị của tài sản đó.

Đối với các liên đoàn, hiệp hội thể thao, cần xác định đây là một bộ phận quan trọng của hệ thống phát triển thể thao quốc gia. Do đó, cần rà soát, đánh giá lại mô hình hoạt động của các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia, nhất là những liên đoàn quản lý các môn thể thao trọng điểm. Phải làm rõ vai trò nào Nhà nước thực hiện, vai trò nào liên đoàn thực hiện; việc gì Nhà nước giao thì ai chịu trách nhiệm; nguồn kinh phí nào được Nhà nước hỗ trợ, nguồn nào do xã hội huy động; quyền lợi của vận động viên được bảo đảm ra sao; quy trình tuyển chọn đội tuyển, sử dụng kinh phí và tổ chức thi đấu được công khai, minh bạch như thế nào.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong quý IV/2026 phải hoàn thiện việc xây dựng bộ quy tắc về quản trị đối với các liên đoàn, hiệp hội thể thao quốc gia, bao gồm quản trị chuyên môn, tài chính, nhân sự, dữ liệu, tuyển chọn vận động viên, bảo vệ quyền lợi vận động viên và trách nhiệm giải trình. Thực hiện phân loại, đánh giá hàng năm năng lực của từng liên đoàn, công bố công khai, hướng tới chuyên nghiệp hóa liên đoàn trước khi chuyên nghiệp hóa thể thao.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu, phải nâng cao năng lực thực thi, đưa những định hướng của Nghị quyết số 08 và Kết luận số 70 thành kết quả phát triển cụ thể; cần rà soát toàn bộ các nhiệm vụ đã được đặt ra trong Nghị quyết số 08, Kết luận số 70 và các chiến lược, chương trình liên quan. Trong quý IV năm 2026, phải phân loại rõ việc đã hoàn thành, việc chậm nhưng còn trong thẩm quyền xử lý và việc vượt thẩm quyền cần kiến nghị cấp có thẩm quyền. Từ năm 2027, đối với từng nhiệm vụ trọng tâm phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, cá nhân chịu trách nhiệm chính, sản phẩm, tiến độ và điều kiện thực hiện.

Cần hình thành phương thức theo dõi và đánh giá thường xuyên đối với những nhiệm vụ trọng tâm, không chờ đến cuối kỳ mới tổng kết. Định kỳ rà soát để kịp thời điều chỉnh những việc chưa đạt yêu cầu, những mô hình làm tốt phải được đánh giá để nhân rộng, những việc không đạt phải xác định nguyên nhân và trách nhiệm. Mục tiêu cuối cùng không phải là hoàn thành đủ số lượng nhiệm vụ, mà là tạo ra những thay đổi có thể nhìn thấy, đo được và duy trì được trong thực tiễn.

Cơ bản nhất trí với các kiến nghị, đề xuất được nêu tại báo cáo về việc hoàn thiện thể chế, tổ chức xây dựng, phê duyệt và triển khai các quy hoạch, chương trình quốc gia để cụ thể hoá các nội dung nêu trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị các cơ quan liên quan sớm phê duyệt để thực hiện ngay từ năm 2027.