Nước tiểu của mèo chứa một 'thẻ căn cước' hóa học bí ẩn

Nghiên cứu của các nhà khoa học Nhật Bản, Đức và Tây Ban Nha cho thấy loài mèo phân biệt được đồng loại nhờ 13 loại axit béo đặc biệt trong nước tiểu có thể tạo thành một “thẻ căn cước” hóa học riêng.

Khi được cho ngửi lặp lại cùng một mẫu nước tiểu, mèo dần mất hứng thú và dành ít thời gian điều tra hơn. Nhưng khi các nhà khoa học thay bằng nước tiểu của một con mèo khác, sự chú ý lập tức tăng trở lại.

Đáng chú ý, sự quen thuộc với một mùi có thể kéo dài nhiều tháng, cho thấy mèo có khả năng lưu giữ ký ức dài hạn về mùi của từng cá thể.

cat-looking-curious-clean-litter-box.jpg
Mùi từ nước tiểu có thể giúp loài mèo phân biệt từng cá thể đồng loại.

Sau khi xác nhận mèo thực sự phân biệt được mùi của từng cá thể, nhóm nghiên cứu bắt đầu tìm kiếm những phân tử có thể tạo ra sự khác biệt đó. Họ tập trung vào một nhóm chất béo trong nước tiểu và xác định 13 loại axit béo chuỗi nhánh, gọi tắt là BFA.

Mỗi con mèo có một “hồ sơ BFA” riêng, được tạo thành từ sự kết hợp và hàm lượng tương đối của 13 axit béo. Các hồ sơ này khác nhau đáng kể giữa những cá thể, nhưng lại tương đối ổn định khi lấy mẫu cùng một con mèo vào những thời điểm khác nhau.

1789984775085.png
Liệu lượng khác biệt của 13 loại axit béo khác nhau tạo nên "căn cước" cho loài mèo.

Mèo có quan hệ họ hàng cũng thường có hồ sơ BFA tương tự nhau hơn, cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng một vai trò nhất định. Tuy nhiên, mỗi cá thể vẫn giữ được một dấu hiệu đủ khác biệt để có thể nhận diện.

Một đặc điểm quan trọng khác là BFA ít biến đổi hơn nhiều phân tử mùi dễ bay hơi. Trong các mẫu nước tiểu được bảo quản ở 25°C, những đặc điểm riêng của hồ sơ BFA vẫn tương đối ổn định ít nhất 24 giờ.

Theo GS Masao Miyazaki thuộc Đại học Iwate, phát hiện bất ngờ nhất của nghiên cứu lại nằm ở thận. Các nhà khoa học phát hiện BFA trong thận mèo nhưng không thấy chúng ở những mô khác được kiểm tra. Những lipid chứa BFA còn xuất hiện bên trong các giọt chất béo được lưu trữ ở vùng vỏ thận.

Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng những giọt chất béo này có thể hoạt động như một “kho dự trữ” BFA. Nhờ đó, cơ thể có thể duy trì nguồn nguyên liệu tương đối ổn định để tạo ra chữ ký hóa học trong nước tiểu, ngay cả khi chế độ ăn hoặc trạng thái sinh lý của con vật thay đổi trong ngắn hạn.

1789984910025.png
Các loài thuộc họ mèo ngoài hoang dã cũng có khả năng tương tự.

Miyazaki cho rằng đây có thể là một trong những chức năng của các giọt lipid đặc biệt trong thận mèo. Tuy nhiên, cách BFA được giải phóng từ kho dự trữ này vào nước tiểu vẫn là câu hỏi cần nghiên cứu tiếp.

Các hợp chất liên quan đến BFA và những giọt lipid trong thận được phát hiện ở sư tử, hổ, báo hoa mai, báo đốm, linh miêu và mèo Iriomote, một loài mèo hoang quý hiếm của Nhật Bản.

Thành phần BFA cụ thể khác nhau giữa các loài, đồng thời lượng và cách phân bố các giọt lipid trong thận cũng thay đổi. Những khác biệt này cho thấy hệ thống hóa học có thể đã được bảo tồn rộng rãi trong quá trình tiến hóa của họ Mèo nhưng tiếp tục biến đổi ở từng nhánh.

Cách loài mèo nhận diện nhau thông qua nước tiểu.

Loài cá hung dữ khiến Tổng thống Donald Trump cảnh báo khẩn

Tổng thống Mỹ Donald Trump gọi cá chép châu Á là "mối đe dọa" khi loài xâm lấn này không ngừng sinh sôi, làm dấy lên lo ngại sẽ thống trị Ngũ Đại Hồ.

casss-1.jpg
Loài cá chép châu Á đã khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump, các đối thủ chính trị từ đảng Dân chủ và người dân Canada tìm được tiếng nói chung. Cá chép châu Á, đôi khi được gọi là cá chép xâm lấn, được đưa tới Mỹ từ những năm 1970. Kể từ đó, chúng không ngừng sinh sôi và ăn gần như tất cả mọi thứ trên đường đi. Ảnh: National Wildlife Federation.
casss-2.jpg
"Chúng là những cỗ máy ăn thịt", nhà sinh vật học Trisiah Tugade, làm việc tại chương trình cá chép xâm lấn của Canada, cho biết. Bà và nhóm của mình thường đến sông Grand để tìm kiếm loài cá mà họ lo ngại sẽ tàn phá Ngũ Đại Hồ. Ảnh: kaptur.house.gov.

Chết khiếp với loài trăn lớn nhất châu Phi, nuốt cả báo

Trăn đá châu Phi (Python sebae) là một trong những loài rắn lớn và đáng sợ nhất thế giới, mang nhiều bí mật bất ngờ không phải ai cũng biết.

Trăn đá châu Phi là loài trăn lớn nhất lục địa đen. Chúng có thể dài tới 6 mét và nặng hơn 90 kg, chỉ đứng sau trăn gấm châu Á về kích thước. Ảnh: wikimedia.org.
Trăn đá châu Phi là loài trăn lớn nhất lục địa đen. Chúng có thể dài tới 6 mét và nặng hơn 90 kg, chỉ đứng sau trăn gấm châu Á về kích thước. Ảnh: wikimedia.org.
Chúng có khả năng nuốt chửng con mồi khổng lồ. Không chỉ săn linh dương, hươu hay cá sấu con, chúng thậm chí từng được ghi nhận nuốt cả loài báo. Ảnh: focusedcollection.com.
Chúng có khả năng nuốt chửng con mồi khổng lồ. Không chỉ săn linh dương, hươu hay cá sấu con, chúng thậm chí từng được ghi nhận nuốt cả loài báo. Ảnh: focusedcollection.com.

Bất ngờ về loài mèo cổ đại săn cá thay vì thú lớn

Miracinonyx trumani, loài mèo cổ đại, có khả năng săn cá và thích nghi tốt với nhiều môi trường, khác xa hình dung về loài săn thú trên cạn.

Hàng nghìn năm trước, một loài mèo lớn từng lang thang trên những vùng đồng cỏ ở Bắc Mỹ. Nó có thân hình thon dài, chân trước phát triển và nhiều đặc điểm khiến các nhà khoa học liên tưởng đến báo săn ngày nay. Vì thế, loài vật này được gọi phổ biến là "báo săn Mỹ".

Tên khoa học của nó là Miracinonyx trumani. Loài này xuất hiện ở Bắc Mỹ khoảng 2,5 triệu năm trước và biến mất cách đây khoảng 16.000 năm. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy cái tên "báo săn" có thể khiến chúng ta hiểu sai về nguồn gốc của loài vật này.

Đọc nhiều nhất

Tin mới