Khi được cho ngửi lặp lại cùng một mẫu nước tiểu, mèo dần mất hứng thú và dành ít thời gian điều tra hơn. Nhưng khi các nhà khoa học thay bằng nước tiểu của một con mèo khác, sự chú ý lập tức tăng trở lại.
Đáng chú ý, sự quen thuộc với một mùi có thể kéo dài nhiều tháng, cho thấy mèo có khả năng lưu giữ ký ức dài hạn về mùi của từng cá thể.
Sau khi xác nhận mèo thực sự phân biệt được mùi của từng cá thể, nhóm nghiên cứu bắt đầu tìm kiếm những phân tử có thể tạo ra sự khác biệt đó. Họ tập trung vào một nhóm chất béo trong nước tiểu và xác định 13 loại axit béo chuỗi nhánh, gọi tắt là BFA.
Mỗi con mèo có một “hồ sơ BFA” riêng, được tạo thành từ sự kết hợp và hàm lượng tương đối của 13 axit béo. Các hồ sơ này khác nhau đáng kể giữa những cá thể, nhưng lại tương đối ổn định khi lấy mẫu cùng một con mèo vào những thời điểm khác nhau.
Mèo có quan hệ họ hàng cũng thường có hồ sơ BFA tương tự nhau hơn, cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng một vai trò nhất định. Tuy nhiên, mỗi cá thể vẫn giữ được một dấu hiệu đủ khác biệt để có thể nhận diện.
Một đặc điểm quan trọng khác là BFA ít biến đổi hơn nhiều phân tử mùi dễ bay hơi. Trong các mẫu nước tiểu được bảo quản ở 25°C, những đặc điểm riêng của hồ sơ BFA vẫn tương đối ổn định ít nhất 24 giờ.
Theo GS Masao Miyazaki thuộc Đại học Iwate, phát hiện bất ngờ nhất của nghiên cứu lại nằm ở thận. Các nhà khoa học phát hiện BFA trong thận mèo nhưng không thấy chúng ở những mô khác được kiểm tra. Những lipid chứa BFA còn xuất hiện bên trong các giọt chất béo được lưu trữ ở vùng vỏ thận.
Nhóm nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng những giọt chất béo này có thể hoạt động như một “kho dự trữ” BFA. Nhờ đó, cơ thể có thể duy trì nguồn nguyên liệu tương đối ổn định để tạo ra chữ ký hóa học trong nước tiểu, ngay cả khi chế độ ăn hoặc trạng thái sinh lý của con vật thay đổi trong ngắn hạn.
Miyazaki cho rằng đây có thể là một trong những chức năng của các giọt lipid đặc biệt trong thận mèo. Tuy nhiên, cách BFA được giải phóng từ kho dự trữ này vào nước tiểu vẫn là câu hỏi cần nghiên cứu tiếp.
Các hợp chất liên quan đến BFA và những giọt lipid trong thận được phát hiện ở sư tử, hổ, báo hoa mai, báo đốm, linh miêu và mèo Iriomote, một loài mèo hoang quý hiếm của Nhật Bản.
Thành phần BFA cụ thể khác nhau giữa các loài, đồng thời lượng và cách phân bố các giọt lipid trong thận cũng thay đổi. Những khác biệt này cho thấy hệ thống hóa học có thể đã được bảo tồn rộng rãi trong quá trình tiến hóa của họ Mèo nhưng tiếp tục biến đổi ở từng nhánh.