Sắp đến mùa hoa Mimosa. Người ta quen gọi nó bằng cái tên dịu dàng như một loài hoa Đà Lạt, nhưng ít ai biết, mimosa cảnh đang được trồng nhiều trong vườn nhà Việt những năm gần đây chính là keo lá tròn, keo lá bạc (Acacia podalyriifolia), thuộc chi Keo, họ Đậu (Acacia Fabaceae).
Không rực rỡ một cách ồn ào như đào, mai, cũng không kiêu sa như mẫu đơn, cây cảnh mimosa đẹp theo cách của một người bạn trầm tĩnh, đến vào lúc đất trời ảm đạm nhất để thắp lên một đốm lửa.
Nếu chỉ nhìn thoáng qua, bạn sẽ nghĩ mimosa là một cây bụi lá bạc. Nhưng hãy đứng lại gần hơn một chút, vào một buổi sáng cuối thu có nắng.
1. Mimosa - Vẻ đẹp tỉ mỉ của một cây cảnh tưởng như đơn sơ
Lá của cây cảnh này không phải là lá kép lông chim như những người anh em keo khác. Lá của nó đã tiến hóa thành dạng cuống lá giả, tròn như đồng xu, hơi bầu, mép lá phủ một lớp phấn bạc mịn như sương.
Màu xanh của nó không phải xanh thẫm, mà là xanh xám bạc, màu của mây sớm. Khi gió đi qua, cả tán lá rung lên lấp lánh, mát mắt và rất thiền.
Đó là lý do trong nghệ thuật bonsai và sân vườn châu Á, người ta quý cây cảnh mimosa bởi cái nền bạc tĩnh lặng ấy - nó làm cho mọi thứ khác trở nên dịu lại.
Rồi đến tháng 10, khi những cây khác bắt đầu co mình lại, mimosa bắt đầu ủ nụ. Nụ của nó nhỏ như đầu tăm, xếp thành từng chuỗi dài dọc theo cành. Và rồi một sáng, bạn thức dậy, cả cây bừng nở.
Hoa mimosa không có cánh. Cái mà chúng ta ngỡ là hoa, thực chất là hàng trăm nhị hoa mảnh như tơ, tụ lại thành một quả cầu bông xù, vàng ươm.
Mỗi quả cầu chỉ nhỏ bằng đầu ngón tay, nhưng hàng ngàn quả cầu cùng nở, chúng kết thành từng chùm rủ xuống như thác.
Màu vàng của mimosa là một màu vàng rất lạ: không phải vàng chanh gắt, cũng không phải vàng cam nồng. Đó là vàng của nắng mật ong, vàng của lụa ấm, vàng mềm và sâu.
Ở cự ly gần, mỗi chùm hoa là một vũ trụ li ti, nhẹ như hơi thở, chạm vào là rung. Ở cự ly xa, cả cây như một áng mây vàng đậu xuống sân vườn, sáng bừng lên giữa nền trời xám bạc của thu đông.
Đặc biệt, hoa thơm. Mùi thơm không ngọt đậm, mà thoảng, khô, sạch, hơi phấn, như mùi nắng phơi trên giấy cũ. Đứng dưới gốc cây đang độ mãn khai, bạn sẽ thấy lòng mình tự nhiên ấm lại.
Cái đẹp của cây cảnh mimosa vì thế không nằm ở một bông hoa riêng lẻ. Nó nằm ở tổng thể, ở sự tương phản đầy triết lý giữa lá bạc lạnh và hoa vàng ấm, giữa sự bền bỉ im lìm suốt ba mùa và sự bung nở rực rỡ đúng lúc đất trời cần một đốm sáng.
2. Ý nghĩa phong thủy của cây cảnh mimosa
Trong phong thủy sân vườn, màu sắc và thời điểm nở hoa là hai yếu tố quyết định năng lượng của cây.
Mimosa nở vào thu đông, quẻ của nó là quẻ Ly - quẻ của Hỏa, của ánh sáng, của sự văn minh. Khi vạn vật bước vào tàng, vào thu liễm, năng lượng Hỏa suy. Con người dễ uể oải, nhà cửa dễ lạnh.
Một cây cảnh nở hoa vàng rực đúng vào thời điểm Hỏa suy chính là một "bếp lửa tự nhiên" được đặt giữa vườn.
Thứ nhất, mimosa là cây tụ tài, giữ ấm dương khí. Màu vàng trong ngũ hành thuộc Thổ, Thổ sinh Kim, là màu của tài lộc bền vững, không phải tài lộc chớp nhoáng.
Lá bạc thuộc Kim, hoa vàng thuộc Thổ - Kim Thổ tương sinh ngay trên một cây, tạo thành một vòng tương sinh khép kín, rất lành.
Trồng một cây mimosa ở hướng Nam hoặc Tây Nam của vườn, nơi nhận được nhiều nắng nhất trong ngày, được xem là cách dẫn Hỏa khí vào nhà, giúp gia đạo ấm áp, công việc hanh thông trong những tháng cuối năm vốn dễ trì trệ.
Thứ hai, mimosa là cây cảnh của sự kiên trì và thủy chung. Tên tiếng Anh của nó là Silver Wattle, và ở phương Tây, nó là biểu tượng của tình bạn thầm lặng, của sự nhạy cảm được che giấu sau vẻ ngoài mạnh mẽ.
Trong đời sống, có những người không nói nhiều lời hoa mỹ, nhưng luôn có mặt khi bạn cần. Mimosa là như vậy. Nó không đòi hỏi chăm bẵm cầu kỳ, chịu được hạn, chịu được đất nghèo, nhưng cứ đến hẹn lại nở, đúng mùa, không sai.
Trồng cây cảnh mimosa trong vườn là trồng một lời nhắc về đạo làm người: bền bỉ, ít đòi hỏi, và tỏa sáng đúng lúc.
Thứ ba, hình dáng cây tròn tán, hoa chùm rủ xuống mang ý nghĩa viên mãn, sum vầy. Rất hợp cho những gia đình muốn tạo một góc trà đạo, một ghế nghỉ dưới gốc cây, nơi ông bà, con cháu có thể ngồi lại với nhau trong chiều đông.
3. Vì sao nên trồng một cây cảnh mimosa ở sân vườn
Chúng ta thường làm vườn cho mùa xuân và mùa hè. Nhưng đời người, ai cũng sẽ có những mùa thu đông của riêng mình - những ngày công việc không thuận, lòng người chùng xuống, trời mau tối và lạnh.
Đa số cây cảnh Việt Nam rụng lá hoặc ngủ đông vào lúc ấy. Sân vườn bỗng trống và buồn. Mimosa là một trong số rất ít cây cảnh cho hoa chính vụ từ tháng 10 đến tháng 2 dương lịch.
Khi mai anh đào còn đang ngủ, khi hồng đã tàn, khi cúc đã úa, mimosa mới bắt đầu. Nó là cây cảnh của "mùa thứ năm", mùa mà người làm vườn tinh tế dành riêng để an ủi mình.
Chỉ cần một cây cao khoảng 2-3 mét ở góc vườn, bạn đã có một chiếc đèn lồng tự nhiên cao bằng mái nhà, thắp sáng cả khoảng sân từ 6 giờ sáng đến 5 giờ chiều.
Vào những ngày đông âm u ở miền Bắc, hay những ngày mưa dầm ở miền Trung, màu vàng ấy có tác dụng trị liệu tinh thần rất rõ rệt. Nó kéo mắt người ra khỏi màn hình, ra khỏi bốn bức tường, để nhìn thấy rằng sự sống vẫn đang tiếp diễn, ấm áp và kiên nhẫn.
Hơn nữa, cây cảnh mimosa là cây ít rụng lá bẩn, không sâu bệnh nhiều, không cần cắt tỉa tạo dáng liên tục. Nó phù hợp với triết lý làm vườn của người bận rộn: trồng một lần, an yên nhiều năm, mỗi năm chỉ chờ một lần hoa vàng mà thấy đời mình cũng được gột rửa.
4. Cách chăm sóc để cây cảnh mimosa nở nhiều hoa - thuận tự nhiên mà làm
Mimosa là cây của nắng và sự khắc khổ. Càng chiều chuộng quá, nó càng chỉ ra lá. Muốn nó nở nhiều hoa, phải hiểu tính nó.
Đất và nắng:
Acacia podalyriifolia ưa đất thoát nước cực tốt, hơi chua nhẹ. Bạn có thể trộn 50% đất vườn + 30% pumice hoặc xỉ than + 20% mùn hữu cơ. Tuyệt đối không để úng rễ. Về nắng, phải là nắng trực tiếp 6-8 tiếng một ngày. Cây thiếu nắng sẽ chỉ có lá bạc mà không có hoa vàng. Đây là cây phải trồng ngoài trời, không thể để trong hiên.
Nước:
Khi cây cảnh đã ổn định, hãy tưới theo kiểu "khô hạn". Tức là để đất khô hẳn rồi mới tưới đẫm. Sự khô hạn nhẹ vào cuối hè, đầu thu chính là tín hiệu để cây phân hóa mầm hoa. Nếu bạn tưới đều đều mỗi ngày, cây sẽ nghĩ mình đang ở mùa sinh trưởng và chỉ ra lá.
Dinh dưỡng:
Đừng bón nhiều đạm. Đạm làm cây tốt lá. Từ tháng 8, hãy chuyển sang bón phân có hàm lượng lân và kali cao - ví dụ NPK 6-30-30 hoặc phân dơi, tro bếp. Lân giúp tạo nụ, kali giúp màu hoa đậm và bền. Chỉ bón 2-3 lần cho đến khi cây bắt đầu nở thì dừng.
Cắt tỉa - bí quyết quan trọng nhất:
Mimosa ra hoa trên cành của năm trước. Vì vậy, thời điểm cắt tỉa duy nhất là NGAY SAU KHI HOA TÀN, vào khoảng tháng 2-3.
Hãy cắt gọn tán lại khoảng 1/3, loại bỏ cành tăm, cành đã nở xong. Sau đó để yên. Nếu bạn cắt vào mùa hè hoặc đầu thu, bạn đã vô tình cắt mất toàn bộ nụ hoa của năm đó.
Để cây "khổ" một chút:
Sau khi cắt tỉa, để cây cảnh ra chồi mới tự nhiên. Đừng thúc. Đến tháng 9, khi đêm bắt đầu lạnh, ngày ngắn lại, đó là lúc cây tự hiểu mùa hoa đã đến.
Một chút sương lạnh, một chút gió heo may, chính là thứ kích hoa tự nhiên tốt nhất, không loại phân thuốc nào thay thế được.
Cuối cùng, hãy trồng cây cảnh vào một nơi bạn có thể nhìn thấy mỗi ngày từ cửa sổ bếp, từ bàn làm việc.
Bởi vì ý nghĩa lớn nhất của mimosa không phải là để khoe với khách, mà là để chính bạn, vào một sáng đông ảm đạm, nhìn ra và thấy một quầng vàng ấm đang kiên nhẫn chờ mình.
Trồng một cây cảnh mimosa trong vườn, suy cho cùng, là trồng một thái độ sống: dù mùa có ảm đạm đến đâu, vẫn cứ tích đủ nắng trong lá bạc của mình, để đến đúng lúc, nở ra một trời vàng ấm, không vì ai cả, chỉ vì mình đã đến mùa.
* Bài viết mang tính tham khảo, cung cấp kiến thức phong thủy cho bạn đọc