Lực bí ẩn khiến vật chất tối đi ngược lại hiểu biết khoa học

Một nghiên cứu mới trong Tạp chí Cosmology and Astroparticle Physics (JCAP) cho thấy, một lực hấp dẫn bổ sung làm cho vật chất tối tập hợp hiệu quả hơn, nhưng lại làm chậm quá trình Vũ trụ mở rộng.

"Những gì chúng ta thực sự biết về vật chất tối cho đến nay chỉ là thông qua các hiệu ứng hấp dẫn của nó. Điều đó mở ra khả năng rằng vật chất tối có thể có thêm các tương tác ẩn giấu khỏi vật chất thông thường.", Zachary Weiner, một nhà nghiên cứu tại Viện Vật lý lý thuyết Perimeter, tác giả của nghiên cứu cho biết.

universe-pie-chart.jpg
Vật chất và năng lượng chúng ta nhìn thấy được chỉ chiếm một phần rất nhỏ của vũ trụ.

Nhóm nghiên cứu đã điều tra các mô hình lý thuyết trong đó các hạt vật chất tối tương tác thông qua một lực tầm xa ngoài lực hấp dẫn.

Sử dụng các tính toán lý thuyết cùng với dữ liệu vũ trụ học, các nhà khoa học đã nghiên cứu cách tương tác ẩn này ảnh hưởng đến lịch sử mở rộng vũ trụ và sự phát triển của cấu trúc quy mô lớn.

image.jpg
Có một lực bí ẩn hấp dẫn vật chất tối làm chậm quá trình giãn nở của vũ trụ.

Lúc đầu, kết quả mong đợi có vẻ đơn giản. Nếu các hạt vật chất tối hút nhau thông qua một lực khác, chúng sẽ tập hợp thành các cụm nhanh hơn. Sự phân cụm mạnh hơn đó cũng có thể giải thích các quan sát cho thấy Vũ trụ chứa các cấu trúc dày đặc hơn dự đoán.

Trong các mô hình được các nhà nghiên cứu kiểm tra, lực bổ sung làm cho cụm vật chất tối hiệu quả hơn. Tuy nhiên, nó cũng thay đổi cách thức hoạt động của vật chất tối khi Vũ trụ giãn nở.

Quá trình tương tự làm cho các hạt vật chất tối mất khối lượng theo thời gian từ đó làm suy yếu ảnh hưởng hấp dẫn của chúng, bù đắp cho lực hấp dẫn mạnh hơn được tạo ra bởi lực ẩn.

Kết quả là, sự phân cụm tăng cường không tạo ra một dấu ấn hấp dẫn mạnh hơn trên nền vi sóng vũ trụ. Trong hầu hết các trường hợp, hiệu ứng kết hợp thực sự ngăn chặn sự phát triển của cấu trúc vũ trụ.

Những phát hiện này có thể quan trọng đối với các lý thuyết vượt ra ngoài vật chất tối. Một số giải thích được đề xuất cho các phép đo gần đây từ Thiết bị quang phổ năng lượng tối (DESI) liên quan đến các tương tác tương tự giữa các hạt vật chất tối.

Theo các nhà nghiên cứu, cơ chế mới được xác định cũng có khả năng ảnh hưởng đến nhiều mô hình phức tạp hơn. Bất kỳ lý thuyết nào liên quan đến một lực hút ẩn có thể cần phải giải thích cho khả năng vật chất tối trở nên nhẹ hơn một cách hiệu quả khi Vũ trụ tiến hóa.

Các phép đo chính xác hơn từ các đài quan sát và khảo sát vũ trụ sắp tới có thể giúp các nhà khoa học xác định lực hút ẩn nào có thể ảnh hưởng tới vật chất tối.

"Vũ trụ thường tinh tế hơn trực giác của chúng ta. Đó chính xác là lý do tại sao chúng tôi phải tiếp tục thử nghiệm những ý tưởng này." - Zachary Weiner khẳng định rằng sẽ tiếp tục phát triển những khám phá này.

Điều gì sẽ xảy ra nếu hố đen và sao neutron va chạm?

Bí ẩn vật chất tối chiếm gần 30% khối lượng vũ trụ

Theo ước tính, vật chất tối chiếm khoảng 27% khối lượng vũ trụ. Đến nay, giới khoa học vẫn chưa thể làm sáng tỏ bí ẩn về nguồn gốc của nó.

Mới đây, các chuyên gia đưa ra một giả thuyết về việc vật chất tối không phải là hạt vật chất chưa từng được phát hiện. Thay vào đó, vật chất tối là các hố đen cổ xưa đến từ một vũ trụ khác.

Trước đó, các nhà thiên văn học ước tính vật chất tối chiếm khoảng 27% khối lượng vũ trụ, vật chất tối đóng vai trò như một loại “keo hấp dẫn” giữ các thiên hà không bị tách rời.

Vũ trụ sẽ ngừng giãn nở và bắt đầu co lại trong khoảng 100 triệu năm nữa?

Vũ trụ đã giãn nở trong suốt 13,7 tỷ năm kể từ khi hình thành. Từ một điểm kỳ dị vô cùng nhỏ, nó đã giãn nở đến quy mô khổng lồ như hiện nay.

Theo lý thuyết vũ trụ học chuẩn hiện đại, vũ trụ của chúng ta đã tồn tại khoảng 13,7 tỷ năm. Trong khoảng thời gian rộng lớn này, nó đã giãn nở từ một điểm kỳ dị vô cùng nhỏ đến quy mô khổng lồ như ở hiện tại. Vũ trụ vẫn tiếp tục giãn nở, thậm chí còn tăng tốc, buộc các nhà vật lý phải đưa ra khái niệm năng lượng tối để giải thích cho sự tăng tốc bất thường này.

Vốn dĩ, chúng ta biết rất ít về bản chất của năng lượng tối. Tuy nhiên, một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) cho thấy, một trạng thái cực đoan của năng lượng tối có thể khiến vũ trụ ngừng giãn nở trong tương lai gần và bắt đầu co lại chậm. Thời điểm này sẽ không xa như chúng ta tưởng tượng – sự giãn nở của vũ trụ sẽ ngừng tăng tốc trong 65 triệu năm nữa, vũ trụ sẽ hoàn toàn ngừng giãn nở và bắt đầu co lại chậm trong khoảng 100 triệu năm nữa.

Chuyên gia cảnh báo vũ trụ đang giãn nở với tốc độ nhanh

Các chuyên gia mới đây đưa ra cảnh báo vũ trụ đang giãn nở với tốc độ nhanh hơn dự đoán. Nguyên nhân dẫn tới điều này vẫn là bí ẩn lớn.

vutru-1.png
Nhóm nghiên cứu gồm 40 nhà khoa học, trong đó có các chuyên gia từ NSF NOIRLab và Viện Khoa học Kính viễn vọng Không gian đã thực hiện những phép đo chính xác nhất từ trước đến nay về tốc độ giãn nở của vũ trụ. Ảnh: ESO/ AIP/ D. Benisty / J. Fohlmeister.
vutru-2.png
Để thực hiện nghiên cứu này, nhóm chuyên gia đã sử dụng nhiều phương pháp khác nhau nhằm đo tốc độ giãn nở của vũ trụ một cách chính xác nhất. Kết quả kiểm tra, phân tích của họ chỉ ra vũ trụ đang giãn nở với tốc độ khoảng 73,5 km/giây/megaparsec (đơn vị khoảng cách tương đương 3,26 triệu năm ánh sáng). Ảnh: AIP/ D. Benisty / J. Fohlmeister.

Đọc nhiều nhất

Tin mới

Thí nghiệm lượng tử kỳ lạ cho thấy 'Thời gian âm' có tồn tại

Thí nghiệm lượng tử kỳ lạ cho thấy 'Thời gian âm' có tồn tại

Trong một thí nghiệm lượng tử được công bố trên tạp chí Physical Review Letters, các nhà khoa học đã cho thấy, hạt ánh sáng có thể trải qua một khoảng thời gian "âm" khi đi xuyên qua một đám mây nguyên tử. Chúng dường như thoát ra khỏi đám mây trước cả khi bước vào.