Mới đây, anh L.T.T, 53 tuổi, đến Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khám do bị ngứa toàn thân, nổi mẩn kéo dài và đau vùng hạ sườn phải... Dù đã đi khám ở nhiều cơ sở y tế, thử nhiều loại thuốc khác nhau và thậm chí có thời điểm phải điều trị nội trú kéo dài nhưng vẫn không thuyên giảm.

Theo chia sẻ của bệnh nhân, do đặc thù công việc thường xuyên phải giao lưu và tiếp khách, anh có thói quen sử dụng các món tái, sống, nội tạng động vật, rau sống. Đây đều là những nguồn lây phổ biến của sán lá gan lớn, giun đũa chó mèo cũng như nhiều loại ký sinh trùng khác.

Sau khi tiếp nhận, các bác sĩ tiến hành thăm khám lâm sàng, làm xét nghiệm máu cùng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Kết quả cho thấy bệnh nhân dương tính với sán lá gan lớn và giun đũa chó mèo. Đáng chú ý, tại gan xuất hiện một ổ áp xe kích thước xấp xỉ 5cm, kèm theo tăng chỉ số viêm và tăng bạch cầu ái toan, những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang phản ứng mạnh trước sự xâm nhập của ký sinh trùng. Kết quả cũng cho thấy ổ áp xe này đã khá lớn, nếu bệnh nhân đến muộn hơn, hoàn toàn có nguy cơ vỡ ổ áp xe, gây nhiễm khuẩn huyết, đe dọa tính mạng.

Bệnh nhân được chỉ định chọc hút ổ áp xe, dùng thuốc đặc hiệu để diệt ký sinh trùng, kết hợp kháng sinh nhằm kiểm soát nhiễm trùng. Toàn bộ quá trình điều trị được theo dõi sát sao thông qua các chỉ số bạch cầu ái toan, men gan và các chỉ số viêm.

Nguyên nhân chủ yếu khiến cho con người nhiễm bệnh sán lá gan chính là do thói quen ăn uống. Ảnh minh họa/Internet

Nhờ đáp ứng tốt, trong thời gian điều trị nội trú và theo dõi ngoại trú, bạch cầu ái toan của anh T dần trở về mức bình thường; ổ áp xe thu nhỏ, không còn dịch mủ; các triệu chứng sốt và đau vùng hạ sườn phải giảm rõ rệt; tình trạng ngứa, vốn hành hạ bệnh nhân suốt gần một năm gần như biến mất hoàn toàn. Hiện tại sức khỏe bệnh nhân đã ổn định.

Trường hợp của anh T cho thấy rõ tác hại của việc chủ quan với đồ ăn tái, sống hay nội tạng động vật không đảm bảo vệ sinh. Sau điều trị, anh được khuyến cáo phải tái khám định kỳ và thay đổi hoàn toàn thói quen ăn uống để tránh nguy cơ tái nhiễm.

Cảnh báo sán lá gan rình rập từ thói quen ăn uống của người Việt

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Trần Văn Chiều, Trung tâm Xét nghiệm Medlatec cho biết, sán lá gan lây truyền qua đường tiêu hóa khi con người ăn phải thức ăn hoặc nước uống có chứa trứng hay ấu trùng sán.

Tác nhân thường gặp đến từ các loại rau thủy sinh (rau nhút, rau cần, xà lách son…), hoặc các món ăn chưa được nấu chín kỹ (tiết canh, gỏi cá, ốc sống, hàu sống...). Thói quen ăn uống truyền thống và xu hướng ẩm thực hiện đại (salad, sashimi, hải sản sống) nếu không đảm bảo vệ sinh, đều tạo điều kiện để ký sinh trùng xâm nhập cơ thể.

Điều đáng nói là bệnh thường không gây triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu. Người bệnh có thể chỉ thấy đau bụng âm ỉ, mệt mỏi, sốt nhẹ, tiêu chảy, buồn nôn - những biểu hiện dễ nhầm với rối loạn tiêu hóa thông thường. Chính vì thế, nhiều trường hợp phát hiện muộn khi sán đã trưởng thành, gây tắc nghẽn đường mật hoặc hình thành ổ mủ trong gan, lúc này việc điều trị trở nên phức tạp hơn.

Bác sĩ đưa ra cảnh báo về mức độ nguy hiểm của sán lá gan, sán lớn có thể gây áp xe gan, hoại tử nhu mô gan; sán nhỏ thường gây viêm, tắc mật, sỏi mật, ung thư đường mật... Bởi vậy, việc phát hiện sớm và xử trí kịp thời đóng vai trò quan trọng quyết định mức độ điều trị bệnh thành công và dứt điểm.

Bác sĩ cho biết, bệnh có thể điều trị khỏi nếu phát hiện sớm. Tùy loại sán và mức độ tổn thương, bệnh nhân được chỉ định dùng praziquantel hoặc triclobendazole trong vài ngày. Các trường hợp nặng như tắc mật, áp xe gan có thể phải can thiệp nội soi, hoặc phẫu thuật dẫn lưu và loại bỏ ký sinh trùng.

Sán lá gan là bệnh ký sinh trùng khá phổ biến tại Việt Nam và nhiều nước Đông Nam Á, song điều đáng lưu ý bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa được nếu chủ động thay đổi thói quen ăn uống và sinh hoạt theo khuyến cáo của bác sĩ.

Theo đó, mọi người cần chú ý rửa rau sạch, ngâm bằng nước muối hoặc dung dịch khử khuẩn, tránh ăn sống rau thủy sinh; hải sản, thịt cần được nấu chín kỹ; rửa tay với xà phòng trước khi chế biến và ăn uống; khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người thường xuyên ăn đồ sống, để sàng lọc và phát hiện sớm bất thường ở gan, đường mật.