Thỏa thuận bồi thường trị giá 18 tỷ USD đang đẩy Meta vào một trong những giai đoạn chịu sức ép lớn nhất về quản trị và an toàn người dùng. Theo nội dung được công bố tại một phiên tòa ở California ngày 26/8, Meta đồng ý chi 17 tỷ USD cho các bang khởi kiện và thêm 1 tỷ USD cho bang Texas, đồng thời phải triển khai nhiều biện pháp nhằm bảo vệ người dùng là thiếu niên. Vụ việc không chỉ tạo áp lực pháp lý mà còn khiến vai trò của Mark Zuckerberg trở thành tâm điểm tranh luận trong nội bộ cũng như giới nghiên cứu công nghệ.

Mark Zuckerberg đang đối mặt với sức ép ngày càng lớn liên quan đến cách Meta bảo vệ người dùng trẻ tuổi.

Chuyên gia Joan Donovan, nhà sáng lập Viện Nghiên cứu Internet (CISI) và trợ lý giáo sư tại Đại học Boston, cho rằng Zuckerberg là nhân vật gắn liền với nhiều tranh cãi kéo dài của Meta. Theo bà, mô hình kinh doanh phụ thuộc vào quảng cáo có thể tạo ra động lực mạnh để nền tảng ưu tiên khả năng giữ chân người dùng và doanh thu, thay vì xử lý triệt để những nội dung có nguy cơ gây hại. Những lời cảnh báo từ cựu nhân viên Meta càng khiến vấn đề trở nên nghiêm trọng. Cựu quản lý phụ trách an toàn Instagram, ông Bejar, từng có hơn 100 lần trao đổi trực tiếp với Zuckerberg trước khi công khai lên tiếng tại một phiên điều trần trước Nghị viện.

Các tài liệu nội bộ do cựu nhân viên Meta Frances Haugen cung cấp cũng được Joan Donovan sử dụng để củng cố nhận định rằng lãnh đạo công ty đã biết về những tác động tiêu cực mà Instagram có thể gây ra đối với thanh thiếu niên. Một số đề xuất liên quan đến việc điều chỉnh thuật toán được cho là gặp khó khăn nếu chúng có khả năng ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng của nền tảng. Trong khi đó, Meta dưới sự dẫn dắt của Zuckerberg đang chuyển trọng tâm mạnh sang trí tuệ nhân tạo (AI) và vũ trụ ảo. Theo những người chỉ trích, việc mở rộng sang các công nghệ mới có thể tiếp tục đặt ra những câu hỏi về tác động xã hội và trách nhiệm của doanh nghiệp.

Thỏa thuận mới buộc Meta phải đưa ra hàng loạt thay đổi đối với tài khoản thiếu niên tại Mỹ. Thời gian sử dụng nền tảng được giới hạn tối đa 2 giờ mỗi ngày, hệ thống tự động ngăn truy cập từ nửa đêm đến sáng sớm và tắt thông báo trong giờ học. Tài khoản của người dùng trẻ cũng phải liên kết với tài khoản phụ huynh, trong khi quy trình xác minh độ tuổi được tăng cường. Tuy nhiên, Joan Donovan cho rằng các biện pháp này chủ yếu xử lý phần ngọn và thậm chí có thể làm phát sinh thêm lo ngại về quyền riêng tư. Nếu thuật toán vẫn có thể đề xuất nội dung liên quan đến ma túy, cờ bạc hoặc tình dục cho người dùng trẻ, những giới hạn về thời gian sử dụng khó giải quyết được nguyên nhân cốt lõi.

Meta phải triển khai thêm nhiều biện pháp kiểm soát tài khoản thiếu niên sau thỏa thuận bồi thường 18 tỷ USD.

Áp lực đối với Meta càng lớn khi công ty từng nhiều lần vướng các vấn đề liên quan đến dữ liệu cá nhân và sức khỏe tinh thần của người dùng trẻ. Sự cố năm 2018, khi thông tin của hàng chục triệu tài khoản bị rò rỉ, trở thành một trong những ví dụ đáng chú ý về rủi ro bảo mật mà mạng xã hội phải đối mặt. Trong đại dịch COVID-19, Facebook và các nền tảng liên quan cũng bị chỉ trích vì trở thành môi trường lan truyền thông tin sai lệch và thuyết âm mưu, đến mức Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo về tình trạng “đại dịch thông tin”. Từ những tranh cãi này, Joan Donovan kêu gọi cổ đông Meta cân nhắc thay đổi vị trí CEO, với lập luận rằng một sự thay đổi ở cấp lãnh đạo có thể giúp công ty đặt an toàn người dùng lên vị trí ưu tiên. Tuy nhiên, việc Mark Zuckerberg có rời ghế CEO hay không vẫn là vấn đề thuộc quyết định của Hội đồng quản trị và cổ đông Meta