Rùa ao đốm, Geoclemys hamiltonii, còn được gọi là rùa ao đen hay rùa đốm Ấn Độ, là một loài rùa nước ngọt đặc hữu của tiểu lục địa Ấn Độ. Phân bố tự nhiên của chúng trải rộng qua Pakistan, miền bắc Ấn Độ, Bangladesh và Nepal, chủ yếu gắn với các lưu vực sông Indus, Ganges và Brahmaputra.
Ảnh: turtlesurvival
Điều khiến Geoclemys hamiltonii dễ nhận ra nhất chính là bộ “áo giáp” đặc biệt. Mai thường có màu đen hoặc nâu rất sẫm, nổi bật với những đốm, vệt và hình nêm màu vàng, kem hoặc trắng. Trên đầu và các chi cũng xuất hiện những chấm sáng tương tự, khiến toàn thân giống như được phủ một lớp hoa văn tự nhiên. Mai có ba gờ dọc khá rõ, đặc biệt nổi bật ở những cá thể non.
Đây không phải là một loài rùa kích cỡ trung bình. Cá thể trưởng thành có thể đạt chiều dài mai khoảng 40 cm, trong khi một số con lớn có thể nặng tới khoảng 6 kg. Các ngón chân được nối bằng màng rộng, thích nghi tốt với đời sống dưới nước. Khi cảm thấy nguy hiểm và rút vào mai, rùa ao đốm thậm chí có thể phát ra một tiếng kêu khẽ giống như tiếng ếch kêu – một đặc điểm khá bất ngờ ở một loài bò sát vốn thường được tưởng tượng là hoàn toàn im lặng.
Ảnh: pictureanimal
Rùa ao đốm ưa thích những vùng nước ngọt tương đối nông, có nhiều thực vật như ao, hồ, vùng đất ngập nước và một số đoạn sông. Chúng dành nhiều thời gian dưới nước nhưng cũng thường lên những khu vực có lau sậy hoặc vật nổi để phơi nắng. Thức ăn chủ yếu gồm ốc, ấu trùng côn trùng, động vật giáp xác và nhiều loại thức ăn khác; một số cá thể cũng ăn thực vật.
Ảnh: en.nordensark
Đằng sau vẻ ngoài đẹp mắt là một tương lai không mấy chắc chắn. Đánh giá của IUCN công bố năm 2019 xếp Geoclemys hamiltonii vào nhóm Nguy cấp (Endangered), với quần thể được cho là đã suy giảm mạnh trong nhiều thập kỷ do mất sinh cảnh và khai thác quá mức. Việc các vùng đất ngập nước bị chuyển đổi cho nông nghiệp, đô thị hóa và hoạt động săn bắt khiến những nơi trú ngụ của chúng ngày càng thu hẹp.
Có lẽ vì thế, những chấm vàng trên chiếc mai đen của rùa ao đốm không chỉ làm nó trở thành một trong những loài rùa nước ngọt đẹp nhất Nam Á. Chúng còn là lời nhắc rằng ngay cả những sinh vật trông như bước ra từ một bức tranh kỳ ảo cũng có thể biến mất rất lặng lẽ nếu môi trường sống của chúng không còn.