Hồ Kelimutu là một trong những cảnh quan núi lửa kỳ lạ nhất Indonesia. Nằm trên đỉnh núi Kelimutu, cao khoảng 1.600–1.690 m trên đảo Flores, ba hồ miệng núi lửa gần như nằm cạnh nhau nhưng mỗi hồ lại có màu nước riêng. Điều đặc biệt hơn: những màu sắc ấy không cố định. Chúng có thể chuyển từ xanh lam, xanh lục sang nâu, đen, đỏ hoặc những sắc thái trung gian khác theo thời gian.
Ảnh: lahatpos.bacakoran
Ba hồ mang những cái tên địa phương rất giàu ý nghĩa. Hồ phía tây là Tiwu Ata Mbupu, thường được gọi là hồ của linh hồn những người cao tuổi đã qua đời. Hai hồ còn lại là Tiwu Nuwa Muri Koo Fai, gắn với linh hồn những người trẻ, và Tiwu Ata Polo, hồ dành cho những linh hồn được xem là có hành vi xấu khi còn sống. Trong quan niệm của người Lio địa phương, Kelimutu vì thế không chỉ là một thắng cảnh mà còn là không gian thiêng liêng liên quan đến thế giới của người đã khuất.
Ảnh: netralnews
Nhưng phía sau vẻ huyền bí ấy là một phòng thí nghiệm địa chất khổng lồ. Ba hồ nằm trong các miệng núi lửa riêng biệt, có thành phần hóa học của nước khác nhau. Khí núi lửa và các chất khoáng từ bên dưới lòng đất liên tục tác động lên nước hồ. Những thay đổi về trạng thái oxy hóa, thành phần khoáng chất và hoạt động núi lửa có thể khiến màu nước thay đổi. Vì vậy, không thể nói đơn giản rằng “hồ này luôn màu xanh, hồ kia luôn màu đỏ”.
Điều thú vị là sự thay đổi màu sắc đôi khi còn trở thành dấu hiệu để các nhà khoa học theo dõi hoạt động núi lửa. Tháng 5/2024, khi màu nước của các hồ thay đổi đáng kể cùng với sự gia tăng hoạt động địa chấn, Cơ quan Địa chất Indonesia đã nâng mức cảnh báo núi Kelimutu từ bình thường lên Level II – Waspada (Cảnh báo).
Ảnh: hiddenpathadventures
Trong văn hóa địa phương, hiện tượng ấy lại được diễn giải theo một cách khác. Người Lio từ lâu tin rằng sự biến đổi màu nước có thể báo hiệu những sự kiện quan trọng hoặc phản ánh trạng thái của thế giới linh hồn. Khoa học giải thích hiện tượng bằng hóa học và núi lửa; truyền thống lại nhìn thấy trong đó những thông điệp từ người đã khuất. Hai cách nhìn ấy cùng tồn tại, khiến Kelimutu càng trở nên đặc biệt.
Có lẽ điều hấp dẫn nhất ở ba hồ không phải việc chúng có màu xanh, đỏ hay đen, mà là chúng không bao giờ hoàn toàn đứng yên. Mỗi lần con người quay trở lại, Kelimutu có thể đang khoác một màu áo khác – như thể ngọn núi vẫn đang âm thầm thay đổi diện mạo của mình.
